ENVIR ADVOCATEN
Keizersgracht 451-1V
1017 DK Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 21-03-2017

Stikstofbeoordeling bij plannen; mitigerende maatregelen in planvoorschriften verzekeren

Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 20-04-2016, ECLI:NL:RVS:2016:1072 in M en R 2016/98.

Noot

1.

Deze twee met elkaar samenhangende uitspraken zijn waardevol voor de praktijk omdat tot in detail de relevante stappen worden beschreven (en beoordeeld) die in een passende beoordeling moeten worden doorlopen indien een plan wordt vastgesteld dat leidt tot een toename van stikstofdepositie. Met name ECLI:NL:RVS:2016:1072 is erg instructief op dit punt. Dat betekent tegelijkertijd ook dat de uitspraken duidelijk maken waar mogelijke ‘zwakke punten’ in een passende beoordeling in zo’n situatie kunnen zitten. Beide uitspraken bieden daarmee een goed inzicht in een aantal vraagstukken die vrijwel altijd spelen indien een plan wordt vastgesteld waardoor de stikstofdepositie op een Natura 2000-gebied toeneemt. Een aantal hiervan zal ik in deze noot bespreken.

2.

De twee uitspraken hebben betrekking op een bestemmingsplan (ECLI:NL:RVS:2016:1060) en een inpassingsplan (ECLI:NL:RVS:2016:1072) ten behoeve van nieuwe infrastructuur in de provincie Limburg. Het bestemmingsplan voorziet daarbij, onder andere, in de realisatie een nieuwe aansluiting op de A67 ter hoogte van de gemeentelijke weg de Locht in Veldhoven; het inpassingsplan maakt de aanleg mogelijk van een nieuwe wegverbreding tussen de bestaande N69 ten zuiden van Valkenswaard en de Locht te Veldhoven. Beide plannen hebben daarbij min of meer betrekking op ontwikkelingen in dezelfde omgeving. Uit de uitspraak kan worden afgeleid dat de plannen, voor zover mogelijk, gezamenlijk zijn voorbereid. Echter, de door appellanten aangevoerde stelling dat de plannen onlosmakelijk zijn verbonden – en dus als één plan hadden moeten worden beoordeeld – vindt bij de ABRvS geen steun (zie r.o. 4.2 van 2016:1060). Belangrijk element bij die beoordeling is dat uitvoering van het bestemmingsplan ook zonder de aanleg van de in het inpassingsplan voorziene verbinding noodzakelijk is. De uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan is daarmee niet in het geding, waarna de ABRvS vervolgens concludeert dat er geen aanleiding is voor het oordeel dat de raad zich niet in redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat de vastgestelde planbegrenzing strekt ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening. Een min of meer vergelijkbare redenering hanteert de ABRvS bij het inpassingsplan (zie r.o. 11.2 van 2016:1072), waarbij de ABRvS overigens aanvullend nog wel aandacht besteed aan het gegeven dat er een duidelijke samenhang bestaat tussen het bestemmingsplan en het inpassingsplan. Opvallend is dat de ABRvS hier een redelijkheids- en een uitvoerbaarheidstoets uitvoert. Bij vergunningverlening voor projecten speelt ook met enige regelmaat de vraag of sprake is vanéén of meerdere projecten (zie ABRvS 21 oktober 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3243, JM 2015/162, m.nt. J.M.I.J. Zijlmans). In dat geval toetst de ABRvS indringend of verschillende activiteiten onlosmakelijk met elkaar samenhangen. Als dit het geval is, dan is sprake van één project en moeten de gevolgen van de gehele projecten in één passende beoordeling worden beoordeeld. Hoewel het “onlosmakelijke samenhang”-criterium wel door appellanten was aangevoerd, gaat de ABRvS daar nu dus niet op in. Dat is jammer, want daarmee blijft onduidelijk waarom de ABRvS in dit geval anders toetst dan bij projecten. Voorstelbaar is dat de door de ABRvS aangenomen beleidsvrijheid bij het bepalen van de begrenzingen van een bestemmingsplannen door art. 6 Habitatrichtlijn begrensd kan worden indien onlosmakelijke ontwikkelingen bewust in meerdere plannen worden opgenomen, te meer nu bestemmingsplannen niet met elkaar in cumulatie hoeven te worden beoordeeld (zie echter, voor een afwijking van de vaste jurisprudentie, ABRvS (Vz.) 12 november 2016, ECLI:NL:RVS:2015:3575) en het in het licht daarvan best kan “lonen” om een ontwikkeling op te knippen en in meerdere plannen vast te leggen.

3.

De wijze waarop de stikstofdepositie in het kader van het inpassings- en bestemmingsplan is beoordeeld, komt in r.o. 33 (inpassingsplan) en 7 (bestemmingsplan) e.v. aan de orde. Allerhande belangrijke uitgangspunten – die voor een groot deel al in eerdere jurisprudentie aan de orde zijn gekomen maar nu praktisch worden toegepast – passeren hier achter elkaar de revue. Lezing van deze overwegingen is een must voor een ieder die een adequate passende beoordeling in geval van een toename van stikstofdepositie wil opstellen of reviewen. Voor zover niet anders aangegeven, ga ik hierna in op de uitspraak inzake het inpassingsplan, omdat die uitspraak het meest gedetailleerd is op dit punt.

4.

Ik wijs bijvoorbeeld op r.o. 34.1 waarin de ABRvS nog eens benadrukt dat de kritische depositiewaarde slechts aangeeft bij welke mate van stikstofdepositie wordt aangenomen dat niet langer op voorhand kan worden uitgesloten dat er een risico is dat de kwaliteit van het habitattype wordt aangetast als gevolg van de verzurende en/of vermestende invloed van de stikstofdepositie. Het is niet zo – anders dan appellanten betoogden – dat elke toename van stikstofdepositie in een reeds overbelaste situatie leidt tot significant negatieve effecten en daarmee tot een aantasting van de natuurlijke kenmerken van de Natura 2000-gebieden. De enkele overschrijding van de kritische depositie leidt uitsluitend tot de vaststelling dat de mogelijkheid van een aantasting niet zonder meer afwezig is en dat nader onderzoek, veelal in de vorm van een passende beoordeling, dus geboden is.

5.

En als dan in de passende beoordeling wordt geconcludeerd dat significante effecten zijn uitgesloten als de in de passende beoordeling voorgestelde maatregelen worden getroffen, ontstaat hiermee, na het arrest-Briels (ECLI:EU:C:2014:330), zo goed als automatisch uiteraard de discussie over de kwalificatie van deze maatregelen. Is sprake van mitigatie dan wel compensatie? Nu (r.o. 35.2) de voorgenomen maatregelen (zoals maaibeheer en afplaggen) worden getroffen binnen de begrenzing van het gebied waar de habitattypen voorkomen waarop het plan volgens de passende beoordeling extra stikstofdepositie veroorzaakt, kan er – aldus de ABRvS – vanuit gegaan worden dat de maatregelen worden getroffen ter plaatse van de arealen van de habitattypen waar een toename van de stikstofdepositie plaatsvindt. Er is daardoor sprake van mitigerende maatregelen. Dat de maatregelen niet overal waar een toename van stikstofdepositie optreedt worden getroffen, is voor de kwalificatie als mitigerende maatregel niet relevant. Dat is overigens uiteraard wel relevant voor de vraag of het (kennelijke) significante effect van het inpassingsplan door de voorgenomen maatregelen voldoende wordt weggenomen. Nu voorts is aangetoond dat geen sprake van reguliere beheermaatregelen die ten onrechte aan het inpassingsplan worden gekoppeld omdat de voorgenomen maatregelen aanvullend zijn ten opzichte van het reguliere beheer (r.o. 35.3) is sprake van ‘echte’ mitigerende maatregelen. Zou overigens wel sprake zijn geweest van reguliere beheermaatregelen, dan zou dat nog niet automatisch hoeven te betekenen dat ten onrechte geconcludeerd zou zijn dat het inpassingsplan gelet op de eisen van art. 19j Nbw 1998 kon worden vastgesteld. Dergelijke beheermaatregelen mogen immers ook in de passende beoordeling worden meegenomen (ABRvS 30 oktober 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1694) met als, voor de praktijk belangrijk, verschil dat dat deze niet gelabeld kunnen worden voor het inpassingsplan.

6.

R.o. 38.2 maakt evenwel duidelijk dat de kwalificatie van een bepaalde maatregel (mitigerende of generieke beheermaatregel) relevant is voor de vraag of deze maatregel verankerd dient te worden bij vaststelling van het inpassingsplan (en het bestemmingsplan, want r.o. 17.2 van 2016:1060 is identiek). Voor mitigerende maatregelen is onvoldoende dat deze in een privaatrechtelijke overeenkomst zijn neergelegd. Deze moeten in de planvoorschriften worden opgenomen, bijvoorbeeld door het gebruik van de nieuwe weg afhankelijk te stellen van het periodiek treffen van de in de passende beoordeling genoemde maatregelen volgens de in de passende beoordeling opgenomen planning. Eerder nog (ABRvS 27 mei 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1621, Windpark Den Tol) achtte de ABRvS het daarbij relevant te overwegen dat een bepaalde voorziene mitigerende maatregel (te weten een stilstandsvoorziening bij windturbines) “naar zijn aard leent om te worden gewaarborgd in het bestemmingsplan” – zonder overigens dit echt verder toe te lichten – nu lijkt deze toets voor de ABRvS niet (kenbaar) relevant. Gelet op de in de jurisprudentie van de ABRvS waar te nemen lijn dat veel (meer) planvoorschriften dan voorheen ruimtelijk relevant zijn – zoals nu dus ook voor verschillende mitigerende maatregelen wordt aangenomen – verbaast deze conclusie van de ABRvS niet. Het ligt ook wel voor de hand vanuit het oogpunt van rechtszekerheid: derde-belanghebbenden kunnen naleving van een overeenkomst niet afdwingen en als het bestemmingsplan een bepaalde weg (inclusief gebruik daarvan) toestaat is het ook niet meer dan logisch om in dit bestemmingsplan de randvoorwaarden voor dit gebruik vast te leggen.

7.

Opvallend is echter (zie ABRvS 27 januari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:170) dat, als sprake was geweest van beheermaatregelen, de conclusie waarschijnlijk was geweest dat deze niet – en misschien wel juist niet – in de planvoorschriften hadden moeten worden verzekerd. Dat komt met name omdat een van de belangrijke voorwaarden om een maatregel als beheermaatregel aan te merken is, dat uitvoering van deze maatregel ook zal plaatsvinden als het inpassingsplan niet zou worden uitgevoerd (zie ABRvS 10 december 2014, ECLI:NL:RVS:2014:4431). Het ligt in die zin dan ook niet voor de hand om uitvoering van de beheermaatregelen middels planvoorschriften te koppelen aan de realisatie van het plan zelf. Met de kanttekening dat dan de vraag is hoe verzekerd is dat deze beheermaatregel wordt uitgevoerd. In zoverre zou het voor de natuur beter zijn als sprake is van een mitigerende maatregel omdat dan het realiseren van het voorgenomen plan of project rechtstreeks afhankelijk wordt gesteld van de (effectiviteit van de) mitigerende maatregel. Dat biedt toch meer zekerheid dan de verwachting dat een beheermaatregel wordt uitgevoerd!


Gerelateerd

Prejudiciële vragen PAS: en nu?
Op 17 mei jl. deed de ABRvS twee (tussen)uitspraken over de Programmatische Aanpak Stikstof. In…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht – Soortenbescherming (deel 1)
In de jaarlijks terugkerende kroniek Natuurbeschermingsrecht schreven Fleur Onrust en Marieke Kaajan in BR 2017/53…
Natuurbescherming onder de Omgevingswet: eenvoudig en beter?
In MenR 2017/45 ging Marieke Kaajan in op de consultatieversie van de Aanvullingswet Natuur in…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht – Gebiedsbescherming (deel 2)
Deel 2 van de jaarlijks terugkerende kroniek Natuurbeschermingsrecht, geschreven door Marieke Kaajan en Fleur Onrust,…
Actualiteiten natuurbeschermingsrecht 2017
In MenR 2017/78 werd, naar aanleiding van de Actualiteitendag van de Vereniging van Milieurecht, het…
Programmatische Aanpak Stikstof; prejudiciële vragen weiden en bemesten
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 17 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1260 in MenR 2017/85. 1….
Programmatische Aanpak Stikstof; prejudiciële vragen (algemeen)
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 17 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1259 in MenR 2017/84. 1….
Relatie tussen luchthavenbesluit en Wet natuurbescherming
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 18 januari 2017, ECLI:NL:RVS:2017:129 in MenR 2017/53. 1….
Overgangsrecht Programmatische Aanpak Stikstof
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 14 december 2016, ECLI:NL:RVS:2016:3327 en 28 december 2016,…
Passende beoordeling en rol van PAS-maatregelen
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 24-02-2016, ECLI:NL:RVS:2016:497 in M en R 2016/68. Noot 1. Hoewel juridisch…
Omvang motiveringsplicht bij toename stikstofdepositie
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 30-03-2016, ECLI:NL:RVS:2016:866 in M en R 2016/82. Noot 1. ABRvS 23…
Passende beoordeling bij kleine toename stikstofdepositie; geen cumulatie met nog niet vastgesteld uitwerkingsplan
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 08-06-2016, ECLI:NL:RVS:2016:1612 in M en R 2016/112 Noot 1. Deze uitspraak –…
Gebruikmaken van een eerdere passende beoordeling
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 22‑06‑2016, ECLI:NL:RVS:2016:1745  in M en R 2016/115. Noot 1. Art. 19j, lid…
Stikstofregeling in bestemmingsplan
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 1 juli 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1515 in M en R…
Beperkte beroepsmogelijkheden tegen beheerplan; relatie met bestaand gebruik
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 20 juli 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2041 in M en R…
Verschil tussen instandhoudingsmaatregelen, preventieve en compenserende maatregelen
Marieke Kaajan schreef een noot onder HvJ EU 21-07-2016, ECLI:EU:C:2016:583 in M en R 2016/131. Noot 1….
Natuurbeschermingsrecht in vogelvlucht; Actualiteiten en vragen uit de praktijk
Marieke Kaajan schreef in M en R 2016/73 het artikel: Natuurbeschermingsrecht in vogelvlucht; Actualiteiten en vragen…
Meldingsbevestiging PAS is geen besluit
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 02‑11‑2016, ECLI:NL:RVS:2016:2903 in M en R 2017/22. Noot 1. Met deze uitspraak…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht en Ffw 2016 (deel 2)
Kroniek Natuurbeschermingsrecht en Ffw 2016 (deel 2) F. Onrust en M.M. Kaajan[1]     Inleiding…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht en Ffw 2016 (deel 1)
Verschenen in: BR 2016/50 Inleiding Een jaar verstreken; tijd dus voor een overzicht van de…
De Wet natuurbescherming: soortenbescherming
In Journaal Flora en fauna verscheen het artikel van Fleur Onrust en Luuk Boerema over…
Een nieuwe Beleidslijn Tijdelijke Natuur
Op 10 september 2015 is de Beleidslijn Tijdelijke Natuur in de Staatscourant gepubliceerd.[1] De beleidslijn heeft…
Standaard voorschriften Nbw-vergunning vernietigd
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 23-12-2015, ECLI:NL:RVS:2015:3980. Noot 1. De spoorlijn Budel-Weert levert…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2015 – deel 2 Soortenbescherming
Fleur Onrust en Marieke Kaajan schreven de Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2015 – deel 2 inzake soortenbescherming….
Cumulatie met uitwerkingsplan verplicht?
Marieke Kaajan schreef een noot bij Vz. ABRvS 12-11-2015, ECLI:NL:RVS:2015:3575. Noot 1. Op grond van art. 19f,…
PAS: vragen uit de praktijk
De inwerkingtreding van het Programma Aanpak Stikstof heeft geleid tot vele vragen in de praktijk….
Nieuw leefgebied binnen N2000-gebied = mitigatie
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 14-10-2015, ECLI:NL:RVS:2015:3194. Noot 1. Met het arrest Briels…
Aanvaardbare wijzigingsbevoegdheid onder de voorwaarde dat significante effecten zijn uitgesloten
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 16-09-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2891. Noot 1. Al eerder heb ik…
Referentiesituatie bij plannen indien bebouwing teniet is gegaan
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19-08-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2639. Noot 1. Een van de aspecten…
Toetsing van plannen aan de Nbw
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 05-08-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2471. Noot 1. Het is een terugkerend…
Nbw-toestemming zonder ADC-toets; feit of fictie?
Het arrest Briels heeft geleid tot een stroom aan jurisprudentie waarmee het verschil tussen compensatie…
Bevoegd gezag Nbw-vergunning sinds 1 juli 2015
Marieke Kaajan schreef een nooit onder ABRvS 29-07-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2406. Noot 1. Geeft een verleende Nbw-vergunning onverkort…
Kroniek Nbw en Ffw 2015 (deel 1)
De Nbw is geen rustig bezit. Het afgelopen jaar verscheen er weer veel jurisprudentie en…
Bestemmingsplannen en stikstof
Kunnen bestemmingsplannen profiteren van het programma aanpak stikstof (PAS)? Lees een instructief en praktisch artikel…
Beperkte toepassing art. 19kd Nbw bij plannen
Marieke Kaajan schreef een noot bij ABRvS 1 april 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:999 en 1010) over art….
Vergunningplicht beweiden en uitrijden van mest
Een Nbw-vergunning is ook nodig voor het beweiden van koeien en het uitrijden van mest….
Flora en faunawet ontheffing en zelf in de zaak voorzien
In AB 2015/164 verscheen een annotatie van Annemarie Drahmann (Stibbe) en Fleur Onrust (ENVIR Advocaten)…
Mitigatie en compensatie (part 2)
Marieke Kaajan schreef de volgende noot bij ABRvS 11 maart 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:706, inz. Buitenring Parkstad…
Op feitelijke situatie is Nbw niet van toepassing
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 08-07-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2155. Noot 1. Deze uitspraak is een…
Criteria voor voorlopige aanwijzing Natura 2000-gebied
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 01-07-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2041 Noot 1. Het komt al niet…
Vergunningvrij bestaand gebruik Nbw
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 24-06-2015, ECLI:NL:RVS:2015:1946 Noot 1. Deze uitspraak is een weinig voorkomend…
Van EHS tot NNN en de doorwerking in bestemmingsplannen
Fleur Onrust schreef in het digitale magazine Natuur in de Gemeente een column over de EHS…
Voortoets of passende beoordeling?
Geen passende beoordeling? Dan ook vaak geen plan-merplicht. Toch is een voortoets vaak niet voldoende….
Beperkt beroep beheerplan Nbw
Marieke Kaajan schreef in Milieu en Recht 2015/21 de volgende noot onder ABRvS 24 september…
Foerageergebied buiten Natura 2000-gebied: mititgatie
Een van de eerste zaken na het arrest Briels waaruit blijkt wanneer sprake is van…
Mitigatie en compensatie; toepassing arrest Briels
Het arrest Briels leidt tot veel discussie over het verschil tussen mitigatie en compensatie. Marieke…
ORNIS-criterium ook bij Habitatrichtlijnsoorten
En de ontwikkeling van windturbines betreft een dwingende reden van groot openbaar belang. Zie de…
Elektrovisserij leidt tot overtreding Ffw
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19 november 2014, nr. 201404288 inzake de overtreding van…
Jaaroverzicht jurisprudentie flora en faunawet 2014 JFF
In dit jurisprudentie overzicht behandelen Fleur Onrust en A. Drahmann de jurisprudentie Ffw van de…
Andere definitie Nbw-bestaand gebruik bij bestemmingsplan
In deze noot van Marieke Kaajan wordt de definitie van bestaand gebruik in de zin…
Honden aanlijnen en stikstofdepositie; geen mitigatie
Een aanlijn- en opruimplicht bij honden; is dat een mitigerende maatregel? In MenR 2015/6 schreef…
Bestemmingsplan en Flora en faunawet (BR 2014/136)
Fleur Onrust schreef in BR 2014/136. Essentie uitspraak: De vragen of voor de uitvoering van het bestemmingsplan…
Kwaliteit van de deskundigenrapporten bij ontheffing Ffw
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann in Bouwrecht over de kwaliteit van deskundigenrapporten die…
Planvoorschriften en Natuurbeschermingswet
Deze annotatie van Marieke Kaajan en Marcel Soppe in MenR 2014/143 gaat in op de mogelijke…
Bestaand gebruik volgt ook uit melding Besluit Melkveehouderij
Uit een melding op grond van het Besluit Melkveehouderij kan ook de omvang van (vergund)…
Belang van de ‘Soortenstandaard’ bij de verlening ontheffing Ffw
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann in Br over de uitspraak van de Rechtbank…
Bescherming van natuur in de Omgevingswet
In het Themanummer Omgevingswet van Milieu en Recht (2014/8) schreef Marieke Kaajan een artikel over de mate…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2014
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2014”, BR 2014/75. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2014 1.Inleiding Er is weer een…
Project of andere handeling?
Laagvliegen boven en nabij Natura 2000-gebieden, en het landen op onverharde delen van deze gebieden…
Flora en faunawet en dwingende redenen
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann het artikel, “Dwingende redenen van groot openbaar belang…
Effectbeoordeling Duitse Natura 2000-gebieden
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 16 april 2014, ECLI-nr: NL:RVS:2014:1312 inz. De beoordeling van…
Aanleggen nieuw habitattype is compensatie
Marieke Kaajan schreef een noot over de uitleg van het verschil tussen mitigatie en compensatie. In…
Externe saldering en directe samenhang – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 9 april 2014, ECLI:NL:RVS:2014:1207 inz. Externe saldering en…
Bestaand gebruik – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:537 inz. Bestaand gebruik Nbw,…
Salderen met bestaande rechten – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 12 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:446 inz. Salderen met bestaande rechten die…
Effecten op buitenlandse Natura 2000-gebieden en bestaande rechten
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 5 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:285 inz. Effecten op buitenlandse…
Highlights en actualiteiten van het natuurbeschermingsrecht
Marieke Kaajan schreeft “Highlights en actualiteiten van het natuurbeschermingsrecht”, Nieuwsbrief StAB 2014/1, p. 7-15. Zie het gehele…
Dwangsom en Flora en faunawet
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder ABRvS 25 september 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1247, BR 2014/9….
Wijziging Nbw-vergunning na de referentiedatum
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 13 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1891, BR 2014/20. 1. Met deze uitspraak…
Flora en faunawet, tijdelijke verstoring vaste rust- en verblijfplaats
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder ABRvS 13 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1925, BR 2014/8….
Salderen van deposities via een depositiebank
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 13 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1931 inz. Salderen van deposities via een depositiebank,…
Passende beoordeling niet verplicht ondanks inhoudelijke ecologische voortoets
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 16 oktober 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1573, MenR 2014/57. (1) Deze uitspraak is,…
Flora en faunawet (Ffw) verklaring van geen bedenkingen
Fleur Onrust schreef met A. Drahmann een noot onder de uitspraak Rb Utrecht 6 september 2012,…
Effectbeoordeling stikstofdepositie
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 1 augustus 2013, ECLI:NL:RVS:2013:BZ9099 inz. Effectbeoordeling stikstofdepositie Nbw,…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2013
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2013”, BR 2013/99. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2013 1.Inleiding Net als in…
Flora en faunawet en verklaring van geen bedenkingen
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder ABRvS 26 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:57, inz….
Bestaand gebruik in de Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 3 juli 2013, ECLI:NL:RVS:2013:107 inz. Bestaand gebruik zoals gedefinieerd in…
De beoordeling van effecten op buitenlandse Natura 2000-gebieden
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 26 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:3 inz. De beoordeling van effecten…
Stikstofverordening Noord-Brabant
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:CA3654 inz. de Stikstofverordening Noord-Brabant, MenR…
Stikstofbeleid Provincie Overijssel – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 22 mei 2013, ECLI:NL:RVS:2013:CA0687 inz. het “Beleidskader Natura 2000…
Ontwikkelingsruimte met de PAS, of toch niet?
Marieke Kaajan schreef het artikel “Ontwikkelingsruimte met de PAS, of toch niet?”, Agr.r. 2013 (afl. 3),…
Definitie project in de Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 3 april 2013, ECLI:NL:RVS:2013:BZ7579 over de: Definitie project Nbw, StAB 2013/65….
Flora en faunawet en Vvgb
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder Rb Midden-Nederland 7 februari 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:BZ1898, inz….
Flora- en faunawet: nieuwe donkere wolken boven Nederland?
Fleur Onrust schreef met A.Drahmann een artikel “​Flora- en faunawet: nieuwe donkere wolken boven Nederland?”, in BR…
Bestaand gebruik – Natuurbeschermingswet
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 21 november 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY3744 inz. Bestaand gebruik…
Effectbeoordeling en saldering – Natuurbeschermingswet
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 10 oktober 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX9705 inz. Effectbeoordeling en saldering…
De beoordeling van effecten op buitenlandse Natura 2000-gebieden
Marieke Kaajan schreef samen met A.C. Collignon een noot onder ABRvS 29 augustus 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX5932 inz….
De (on)mogelijkheid van een koepelvergunning – Natuurbeschermingswet
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 15 augustus 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX4650 inz. De (on)mogelijkheid…
Flora- en faunawet pilot Tijdelijke natuur
Fleur Onrust schreef een noot onder de uitspraak ABRvS 25 juli 2012 (ECLI:NL:RVS:2012:BX2544), BR 2012/140. 1. Dit…
Art. 19kd Nbw in combinatie met vergunningplicht art. 19d Nbw
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 30 mei 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW6948 inz. Art. 19kd…
Saldering op grond van de Nbw door middel van intrekking van een (milieu)vergunning
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 4 april 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW0777 inz. Saldering op…
Gebiedsbescherming in het wetsvoorstel natuur: oude wijn in nieuwe zakken?!
Marieke Kaajan schreef het artikel “Gebiedsbescherming in het wetsvoorstel natuur: oude wijn in nieuwe zakken?!”, MenR. 2011/181….
Effectbeoordeling stikstofdepositie
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 28 maart 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW0169 inz. Effectbeoordeling stikstofdepositie, StAB…
Overdraagbaarheid Natuurbeschermingswet-vergunningen
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 21 maart 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV9525 inz. Overdraagbaarheid Natuurbeschermingswetvergunningen, StAB…
Vergunningplicht Natuurbeschermingswet voor het uitrijden van mest
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 18 januari 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV1162 inz. Vergunningplicht Natuurbeschermingswet voor het…
Boom Basics Omgevingsrecht
M.M. Kaajan en F. Onrust schreven samen met V.L. van ’t Lam (red), J.C. van…
De uitleg van artikel 19kd Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 7 september 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BR6898 inz. De uitleg van art….
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2011
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2011”, BR 2012/102. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2011 1.Inleiding In de kroniek…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2010
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2010”, BR 2011/67. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2010 1Inleiding Het natuurbeschermingsrecht in Nederland,…
Einde aan de crisis in de Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef het artikel “Einde aan de crisis in de Natuurbeschermingswet”, TO 2010/2, p. 31-41….
Parlementaire geschiedenis Wet ruimtelijke ordening
N.S.J. Koeman, A. ten Veen, J.R. van Angeren, D.S.P. Fransen & Marieke Kaajan schreven het boek Parlementaire…