ENVIR ADVOCATEN
Keizersgracht 451-1V
1017 DK Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 01-07-2015

Criteria voor voorlopige aanwijzing Natura 2000-gebied

Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 01-07-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2041

Noot

1. Het komt al niet zo vaak voor dat andere natuurgebieden dan de gebieden die in het verleden als Vogelrichtlijngebied zijn aangewezen of als Habitatrichtlijngebied zijn aangemeld, definitief als Natura 2000-gebied worden aangewezen. Nog schaarser zijn de besluiten waarmee gebieden voorlopig als Natura 2000-gebied worden aangewezen. In deze uitspraak van de ABRvS gaat het om de voorlopige aanwijzing van de Hertogin Hedwigepolder – een polder waar, zoals bekend, al veel om te doen is geweest.

2. Een gebied kan, op grond van art. 12, lid 1 en lid 3, Natuurbeschermingswet 1998 (“Nbw 1998”) voorlopig worden aangewezen als Natura 2000-gebied indien aan twee voorwaarden is voldaan: (i) er moet sprake zijn van een dringende noodzaak; en (ii) een aanwijzingsbesluit wordt voorbereid. Ten aanzien van beide voorwaarden stelden appellanten in deze procedure dat hier niet aan was voldaan. Dit beroep slaagt ten dele, namelijk wat betreft de eerste voorwaarde. Daar kom ik later in deze noot nog op terug.

3. Wat betreft de eis dat een aanwijzingsbesluit wordt voorbereid, voerden appellanten aan dat pas aan deze eis zou zijn voldaan als een ontwerp-aanwijzingsbesluit ter inzage zou zijn gelegd. Daar gaat de ABRvS niet in mee, om de simpele reden dat art. 12, lid 1, Nbw 1998 een dergelijke voorwaarde niet bevat. Daar voegt de ABRvS aan toe dat het doel van art. 12 is een gebied in geval van dringende noodzaak tijdig te kunnen beschermen. Zou voorlopige aanwijzing alleen mogelijk zijn als een ontwerpbesluit ter inzage zou zijn gelegd, dan zou dit doel, zo lees ik in de uitspraak, mogelijk niet gewaarborgd kunnen zijn, juist vanwege de (veelal lange) voorbereidingstijd die nodig is om een ontwerpbesluit ter inzage te kunnen leggen.

4. Hoewel ik, vanuit praktische overwegingen en gelet op de realiteit dat het inderdaad veel tijd kost voordat een ontwerpbesluit ter inzage kan worden gelegd, deze overweging van de ABRvS wel kan begrijpen, vraag ik me wel af wat het nut dan nog is van de voorwaarde dat een (definitieve) aanwijzing wordt voorbereid. Kennelijk is – zo lees ik in deze uitspraak – de (enkele) mededeling van de staatssecretaris dat een aanwijzingsbesluit “ambtelijk wordt voorbereid’ voldoende voor de ABRvS om te concluderen dat van voorbereiding als bedoeld in art. 12, lid 1, Nbw 1998 sprake is. Dit is voor appellanten wel erg moeilijk te controleren. En kennelijk is daarbij niet relevant in welk stadium deze voorbereiding zich bevindt, althans, daar kijkt de ABRvS in deze uitspraak niet naar. Van belang is daarnaast dat – anders dan bij “nationale” beschermde natuurgebieden – het besluit tot voorlopige aanwijzing niet na het verloop van een bepaalde periode vervalt, maar, juist omdat sprake is van gebieden die op grond van het Europese recht beschermd worden, pas als het besluit actief wordt ingetrokken. Betrek daarbij het feit dat ook indien een gebied voorlopig als Natura 2000-gebied wordt aangewezen, een vergunningplicht ex art. 19d, lid 1, Nbw 1998 kan ontstaan – en dan is wel duidelijk dat de Nbw 1998 hiermee een instrument heeft dat voor veel “gedoe” in de praktijk kan leiden, terwijl lange tijd onduidelijk kan zijn of een voorlopige aanwijzing wel wordt omgezet in een definitieve aanwijzing. Van de voorwaarde dat een aanwijzingsbesluit wordt voorbereid, valt – gelet op deze uitspraak – dus niet veel bescherming voor derden te verwachten. Die bescherming moet dan worden gevonden in de wijze waarop de ABRvS de tweede voorwaarde toetst.

5. Dit betreft, als gezegd, de voorwaarde dat er een dringende noodzaak voor voorlopige aanwijzing bestaat. Appellanten voerden aan dat daarvan geen sprake was, omdat (i) het gebied thans geen natuurwaarden kent die bescherming behoeven op grond van de Nbw 1998; en (ii) er geen acute bedreigingen bestaan die de beoogde natuurontwikkeling in gevaar kunnen brengen. De ABRvS gaat deels met dit betoog mee. Het is in dat verband niet erg opmerkelijk dat de ABRvS niet doorslaggevend acht dat het gebied nu nog geen natuurwaarden kent, maar slechts van belang acht of natuurwaarden in het gebied kunnen worden ontwikkeld (gelijk de ABRvS reeds overwoog in de uitspraak van 23 juli 2014, nr. 201305393). Uit de uitspraak blijkt vervolgens niet of dergelijke waarden in de Hedwigepolder kunnen worden ontwikkeld, maar uit het vervolg van de uitspraak zou afgeleid kunnen worden dat de ABRvS hier wel van uitgaat.

6. Vervolgens komt de ABRvS toe aan de beoordeling van de aanwezigheid van een dringende noodzaak. Daartoe is vereist dat (i) er een gerede vrees voor aantasting bestaat die (ii) op enige wijze dient te worden geconcretiseerd; (iii) “enkele vrees dat handelingen worden verrichten die het gebied kunnen aantasten” is daarbij enerzijds niet voldoende maar (iv) er hoeft anderzijds niet te worden gewezen op een concrete activiteit die dreigt aan te vangen en waardoor het gebied geheel of gedeeltelijk ongeschikt wordt voor de te ontwikkelen instandhoudingsdoelen. Wel moet echter (v) inzicht worden gegeven in mogelijke concrete handelingen die de ontwikkeling van natuur kunnen belemmeren. Mooi is dat de ABRvS daarmee voor het eerst duidelijke criteria omschrijft waaraan, in het kader van een voorlopige aanwijzing als bedoeld in art. 12 Nbw 1998, moet worden getoetst.

7. De voorlopige aanwijzing – en feitelijk, de dringende noodzaak – was gebaseerd op de grote maatschappelijke onrust die de voorgenomen ontpoldering heeft veroorzaakt en het verzet van de huidige eigenaar en gebruikers van de polder. Deze onrust en dit verzet leidden bij de staatssecretaris tot de vrees dat feitelijke handelingen in en rond de polder worden verricht die de realisering van de voorgenomen natuur zullen bemoeilijken. Deze omstandigheden, in combinatie met de unieke ligging van de polder voor de ontwikkeling van de beoogde natuur en het voorzorgsbeginsel, waren voor de staatssecretaris aanleiding om het gebied voorlopig aan te wijzen. Het verbaast, gelet op de toetsingscriteria van de ABRvS zoals hiervoor beschreven, niet erg dat deze redenering voor de ABRvS onvoldoende is om een besluit tot voorlopige aanwijzing op te baseren. Met deze enkele vrees heeft de staatssecretaris immers geen inzicht gegeven in mogelijke concrete handelingen die de ontwikkeling van de natuur kunnen belemmeren, waardoor de motivering van de dringende noodzaak niet onderbouwd is met objectieve feiten en omstandigheden.

8. Het is een tussenuitspraak. De staatssecretaris krijgt zodoende 12 weken de tijd om deze onderbouwing wel te kunnen geven. De vraag is daardoor relevant wanneer de staatssecretaris een voldoende onderbouwing heeft gegeven. Uit de conclusie van de ABRvS dat geen inzicht is gegeven in mogelijke concrete handelingen zou afgeleid kunnen worden dat de ABRvS meent dat van een “gerede vrees voor aantasting” kennelijk wel sprake is. De kritiek van de ABRvS is immers gericht op het ontbreken van inzicht in mogelijke concrete handelingen. Ik denk echter dat dit een te simpele conclusie is. De vraag die immers ontstaat is of de staatssecretaris naast het verschaffen van inzicht in de mogelijke concrete handelingen, ook nog ‘gerede vrees’ moet aantonen dat deze handelingen worden verricht. Ik meen van wel – aangezien conform de door de ABRvS geformuleerde criteria “gerede vrees voor aantasting” moet worden aangetoond, waarbij “inzicht moet worden gegeven in mogelijke concrete handelingen”. Aangenomen zou toch kunnen worden dat een gerede vrees op aantasting niet kan worden aangetoond indien niet ook, enigszins, aannemelijk gemaakt kan worden dat er een zekere kans bestaat dat de (theoretisch) mogelijke handelingen die het gebied kunnen aantasten, ook zullen worden verricht. Het komt mij voor dat het daarmee nog niet eens zo eenvoudig is om de motivering op dit punt sluitend te maken.

9. De uitspraak maakt ook duidelijk welke argumenten in ieder geval geen rol kunnen spelen bij een besluit tot voorlopige aanwijzing, te weten (i) de mogelijke negatieve gevolgen van de voorlopige aanwijzing voor voorgenomen werkzaamheden en ontwikkelingen; en (ii) dat de Hedwigepolder de meest ongunstige plaats zou zijn voor de beoogde natuurontwikkeling. Dit verbaast niet erg, als de jurisprudentie over definitieve aanwijzingsbesluiten in acht wordt genomen. Ten eerste is het immers vaste jurisprudentie dat alleen wetenschappelijke, ornithologische en andere ecologische criteria mogen worden gehanteerd bij een besluit tot (voorlopige) aanwijzing. Zie in dat verband bijvoorbeeld HvJ EG 2 augustus 1993, C-335/90. Wat betreft de tweede beroepsgrond overweegt de ABRvS dat het feit dat de Hedwigepolder de meest ongunstige plaats zou zijn, dit nog niet maakt dat in deze polder geen mogelijkheden bestaan om de beoogde natuur te ontwikkelen. Ook dat is niet een erg opmerkelijke redenering.

10. En wat als de voorlopige aanwijzing niet de eindstreep haalt? Bescherming van de Hedwigepolder zou dan wellicht kunnen via het ruimtelijk spoor – bijvoorbeeld via een rijksinpassingsplan, waarbij de te ontpolderen gronden een toereikende bestemming kunnen krijgen, voorafgegaan door een voorbereidingsbesluit waarbij, met toepassing van art. 3.3 Wro, ook handelingen die bijvoorbeeld het gebied minder geschikt maken voor de beoogde natuur verboden kunnen worden. Daarvoor heeft de Staatssecretaris van EZ dan overigens wel de medewerking van de Minister van Infrastructuur en Milieu nodig.

Marieke Kaajan


Gerelateerd

Prejudiciële vragen PAS: en nu?
Op 17 mei jl. deed de ABRvS twee (tussen)uitspraken over de Programmatische Aanpak Stikstof. In…
Natuurbescherming onder de Omgevingswet: eenvoudig en beter?
In MenR 2017/45 ging Marieke Kaajan in op de consultatieversie van de Aanvullingswet Natuur in…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht – Gebiedsbescherming (deel 2)
Deel 2 van de jaarlijks terugkerende kroniek Natuurbeschermingsrecht, geschreven door Marieke Kaajan en Fleur Onrust,…
Actualiteiten natuurbeschermingsrecht 2017
In MenR 2017/78 werd, naar aanleiding van de Actualiteitendag van de Vereniging van Milieurecht, het…
Programmatische Aanpak Stikstof; prejudiciële vragen weiden en bemesten
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 17 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1260 in MenR 2017/85. 1….
Programmatische Aanpak Stikstof; prejudiciële vragen (algemeen)
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 17 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1259 in MenR 2017/84. 1….
Relatie tussen luchthavenbesluit en Wet natuurbescherming
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 18 januari 2017, ECLI:NL:RVS:2017:129 in MenR 2017/53. 1….
Overgangsrecht Programmatische Aanpak Stikstof
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 14 december 2016, ECLI:NL:RVS:2016:3327 en 28 december 2016,…
Passende beoordeling en rol van PAS-maatregelen
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 24-02-2016, ECLI:NL:RVS:2016:497 in M en R 2016/68. Noot 1. Hoewel juridisch…
Stikstofbeoordeling bij plannen; mitigerende maatregelen in planvoorschriften verzekeren
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 20-04-2016, ECLI:NL:RVS:2016:1072 in M en R 2016/98. Noot 1. Deze twee met…
Omvang motiveringsplicht bij toename stikstofdepositie
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 30-03-2016, ECLI:NL:RVS:2016:866 in M en R 2016/82. Noot 1. ABRvS 23…
Passende beoordeling bij kleine toename stikstofdepositie; geen cumulatie met nog niet vastgesteld uitwerkingsplan
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 08-06-2016, ECLI:NL:RVS:2016:1612 in M en R 2016/112 Noot 1. Deze uitspraak –…
Gebruikmaken van een eerdere passende beoordeling
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 22‑06‑2016, ECLI:NL:RVS:2016:1745  in M en R 2016/115. Noot 1. Art. 19j, lid…
Stikstofregeling in bestemmingsplan
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 1 juli 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1515 in M en R…
Beperkte beroepsmogelijkheden tegen beheerplan; relatie met bestaand gebruik
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 20 juli 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2041 in M en R…
Verschil tussen instandhoudingsmaatregelen, preventieve en compenserende maatregelen
Marieke Kaajan schreef een noot onder HvJ EU 21-07-2016, ECLI:EU:C:2016:583 in M en R 2016/131. Noot 1….
Natuurbeschermingsrecht in vogelvlucht; Actualiteiten en vragen uit de praktijk
Marieke Kaajan schreef in M en R 2016/73 het artikel: Natuurbeschermingsrecht in vogelvlucht; Actualiteiten en vragen…
Meldingsbevestiging PAS is geen besluit
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 02‑11‑2016, ECLI:NL:RVS:2016:2903 in M en R 2017/22. Noot 1. Met deze uitspraak…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht en Ffw 2016 (deel 2)
Kroniek Natuurbeschermingsrecht en Ffw 2016 (deel 2) F. Onrust en M.M. Kaajan[1]     Inleiding…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht en Ffw 2016 (deel 1)
Verschenen in: BR 2016/50 Inleiding Een jaar verstreken; tijd dus voor een overzicht van de…
De Wet natuurbescherming: soortenbescherming
In Journaal Flora en fauna verscheen het artikel van Fleur Onrust en Luuk Boerema over…
Een nieuwe Beleidslijn Tijdelijke Natuur
Op 10 september 2015 is de Beleidslijn Tijdelijke Natuur in de Staatscourant gepubliceerd.[1] De beleidslijn heeft…
Standaard voorschriften Nbw-vergunning vernietigd
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 23-12-2015, ECLI:NL:RVS:2015:3980. Noot 1. De spoorlijn Budel-Weert levert…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2015 – deel 2 Soortenbescherming
Fleur Onrust en Marieke Kaajan schreven de Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2015 – deel 2 inzake soortenbescherming….
Cumulatie met uitwerkingsplan verplicht?
Marieke Kaajan schreef een noot bij Vz. ABRvS 12-11-2015, ECLI:NL:RVS:2015:3575. Noot 1. Op grond van art. 19f,…
PAS: vragen uit de praktijk
De inwerkingtreding van het Programma Aanpak Stikstof heeft geleid tot vele vragen in de praktijk….
Nieuw leefgebied binnen N2000-gebied = mitigatie
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 14-10-2015, ECLI:NL:RVS:2015:3194. Noot 1. Met het arrest Briels…
Aanvaardbare wijzigingsbevoegdheid onder de voorwaarde dat significante effecten zijn uitgesloten
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 16-09-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2891. Noot 1. Al eerder heb ik…
Referentiesituatie bij plannen indien bebouwing teniet is gegaan
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19-08-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2639. Noot 1. Een van de aspecten…
Toetsing van plannen aan de Nbw
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 05-08-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2471. Noot 1. Het is een terugkerend…
Nbw-toestemming zonder ADC-toets; feit of fictie?
Het arrest Briels heeft geleid tot een stroom aan jurisprudentie waarmee het verschil tussen compensatie…
Bevoegd gezag Nbw-vergunning sinds 1 juli 2015
Marieke Kaajan schreef een nooit onder ABRvS 29-07-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2406. Noot 1. Geeft een verleende Nbw-vergunning onverkort…
Kroniek Nbw en Ffw 2015 (deel 1)
De Nbw is geen rustig bezit. Het afgelopen jaar verscheen er weer veel jurisprudentie en…
Bestemmingsplannen en stikstof
Kunnen bestemmingsplannen profiteren van het programma aanpak stikstof (PAS)? Lees een instructief en praktisch artikel…
Beperkte toepassing art. 19kd Nbw bij plannen
Marieke Kaajan schreef een noot bij ABRvS 1 april 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:999 en 1010) over art….
Vergunningplicht beweiden en uitrijden van mest
Een Nbw-vergunning is ook nodig voor het beweiden van koeien en het uitrijden van mest….
Flora en faunawet ontheffing en zelf in de zaak voorzien
In AB 2015/164 verscheen een annotatie van Annemarie Drahmann (Stibbe) en Fleur Onrust (ENVIR Advocaten)…
Mitigatie en compensatie (part 2)
Marieke Kaajan schreef de volgende noot bij ABRvS 11 maart 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:706, inz. Buitenring Parkstad…
Op feitelijke situatie is Nbw niet van toepassing
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 08-07-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2155. Noot 1. Deze uitspraak is een…
Vergunningvrij bestaand gebruik Nbw
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 24-06-2015, ECLI:NL:RVS:2015:1946 Noot 1. Deze uitspraak is een weinig voorkomend…
Van EHS tot NNN en de doorwerking in bestemmingsplannen
Fleur Onrust schreef in het digitale magazine Natuur in de Gemeente een column over de EHS…
Voortoets of passende beoordeling?
Geen passende beoordeling? Dan ook vaak geen plan-merplicht. Toch is een voortoets vaak niet voldoende….
Beperkt beroep beheerplan Nbw
Marieke Kaajan schreef in Milieu en Recht 2015/21 de volgende noot onder ABRvS 24 september…
Foerageergebied buiten Natura 2000-gebied: mititgatie
Een van de eerste zaken na het arrest Briels waaruit blijkt wanneer sprake is van…
Mitigatie en compensatie; toepassing arrest Briels
Het arrest Briels leidt tot veel discussie over het verschil tussen mitigatie en compensatie. Marieke…
ORNIS-criterium ook bij Habitatrichtlijnsoorten
En de ontwikkeling van windturbines betreft een dwingende reden van groot openbaar belang. Zie de…
Elektrovisserij leidt tot overtreding Ffw
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19 november 2014, nr. 201404288 inzake de overtreding van…
Jaaroverzicht jurisprudentie flora en faunawet 2014 JFF
In dit jurisprudentie overzicht behandelen Fleur Onrust en A. Drahmann de jurisprudentie Ffw van de…
Andere definitie Nbw-bestaand gebruik bij bestemmingsplan
In deze noot van Marieke Kaajan wordt de definitie van bestaand gebruik in de zin…
Honden aanlijnen en stikstofdepositie; geen mitigatie
Een aanlijn- en opruimplicht bij honden; is dat een mitigerende maatregel? In MenR 2015/6 schreef…
Bestemmingsplan en Flora en faunawet (BR 2014/136)
Fleur Onrust schreef in BR 2014/136. Essentie uitspraak: De vragen of voor de uitvoering van het bestemmingsplan…
Kwaliteit van de deskundigenrapporten bij ontheffing Ffw
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann in Bouwrecht over de kwaliteit van deskundigenrapporten die…
Planvoorschriften en Natuurbeschermingswet
Deze annotatie van Marieke Kaajan en Marcel Soppe in MenR 2014/143 gaat in op de mogelijke…
Bestaand gebruik volgt ook uit melding Besluit Melkveehouderij
Uit een melding op grond van het Besluit Melkveehouderij kan ook de omvang van (vergund)…
Belang van de ‘Soortenstandaard’ bij de verlening ontheffing Ffw
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann in Br over de uitspraak van de Rechtbank…
Bescherming van natuur in de Omgevingswet
In het Themanummer Omgevingswet van Milieu en Recht (2014/8) schreef Marieke Kaajan een artikel over de mate…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2014
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2014”, BR 2014/75. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2014 1.Inleiding Er is weer een…
Project of andere handeling?
Laagvliegen boven en nabij Natura 2000-gebieden, en het landen op onverharde delen van deze gebieden…
Flora en faunawet en dwingende redenen
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann het artikel, “Dwingende redenen van groot openbaar belang…
Effectbeoordeling Duitse Natura 2000-gebieden
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 16 april 2014, ECLI-nr: NL:RVS:2014:1312 inz. De beoordeling van…
Aanleggen nieuw habitattype is compensatie
Marieke Kaajan schreef een noot over de uitleg van het verschil tussen mitigatie en compensatie. In…
Externe saldering en directe samenhang – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 9 april 2014, ECLI:NL:RVS:2014:1207 inz. Externe saldering en…
Bestaand gebruik – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:537 inz. Bestaand gebruik Nbw,…
Salderen met bestaande rechten – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 12 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:446 inz. Salderen met bestaande rechten die…
Effecten op buitenlandse Natura 2000-gebieden en bestaande rechten
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 5 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:285 inz. Effecten op buitenlandse…
Highlights en actualiteiten van het natuurbeschermingsrecht
Marieke Kaajan schreeft “Highlights en actualiteiten van het natuurbeschermingsrecht”, Nieuwsbrief StAB 2014/1, p. 7-15. Zie het gehele…
Dwangsom en Flora en faunawet
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder ABRvS 25 september 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1247, BR 2014/9….
Wijziging Nbw-vergunning na de referentiedatum
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 13 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1891, BR 2014/20. 1. Met deze uitspraak…
Flora en faunawet, tijdelijke verstoring vaste rust- en verblijfplaats
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder ABRvS 13 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1925, BR 2014/8….
Salderen van deposities via een depositiebank
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 13 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1931 inz. Salderen van deposities via een depositiebank,…
Passende beoordeling niet verplicht ondanks inhoudelijke ecologische voortoets
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 16 oktober 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1573, MenR 2014/57. (1) Deze uitspraak is,…
Flora en faunawet (Ffw) verklaring van geen bedenkingen
Fleur Onrust schreef met A. Drahmann een noot onder de uitspraak Rb Utrecht 6 september 2012,…
Effectbeoordeling stikstofdepositie
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 1 augustus 2013, ECLI:NL:RVS:2013:BZ9099 inz. Effectbeoordeling stikstofdepositie Nbw,…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2013
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2013”, BR 2013/99. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2013 1.Inleiding Net als in…
Flora en faunawet en verklaring van geen bedenkingen
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder ABRvS 26 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:57, inz….
Bestaand gebruik in de Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 3 juli 2013, ECLI:NL:RVS:2013:107 inz. Bestaand gebruik zoals gedefinieerd in…
De beoordeling van effecten op buitenlandse Natura 2000-gebieden
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 26 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:3 inz. De beoordeling van effecten…
Stikstofverordening Noord-Brabant
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:CA3654 inz. de Stikstofverordening Noord-Brabant, MenR…
Stikstofbeleid Provincie Overijssel – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 22 mei 2013, ECLI:NL:RVS:2013:CA0687 inz. het “Beleidskader Natura 2000…
Ontwikkelingsruimte met de PAS, of toch niet?
Marieke Kaajan schreef het artikel “Ontwikkelingsruimte met de PAS, of toch niet?”, Agr.r. 2013 (afl. 3),…
Definitie project in de Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 3 april 2013, ECLI:NL:RVS:2013:BZ7579 over de: Definitie project Nbw, StAB 2013/65….
Flora en faunawet en Vvgb
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder Rb Midden-Nederland 7 februari 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:BZ1898, inz….
Flora- en faunawet: nieuwe donkere wolken boven Nederland?
Fleur Onrust schreef met A.Drahmann een artikel “​Flora- en faunawet: nieuwe donkere wolken boven Nederland?”, in BR…
Bestaand gebruik – Natuurbeschermingswet
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 21 november 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY3744 inz. Bestaand gebruik…
Effectbeoordeling en saldering – Natuurbeschermingswet
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 10 oktober 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX9705 inz. Effectbeoordeling en saldering…
De beoordeling van effecten op buitenlandse Natura 2000-gebieden
Marieke Kaajan schreef samen met A.C. Collignon een noot onder ABRvS 29 augustus 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX5932 inz….
De (on)mogelijkheid van een koepelvergunning – Natuurbeschermingswet
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 15 augustus 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX4650 inz. De (on)mogelijkheid…
Flora- en faunawet pilot Tijdelijke natuur
Fleur Onrust schreef een noot onder de uitspraak ABRvS 25 juli 2012 (ECLI:NL:RVS:2012:BX2544), BR 2012/140. 1. Dit…
Art. 19kd Nbw in combinatie met vergunningplicht art. 19d Nbw
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 30 mei 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW6948 inz. Art. 19kd…
Saldering op grond van de Nbw door middel van intrekking van een (milieu)vergunning
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 4 april 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW0777 inz. Saldering op…
Gebiedsbescherming in het wetsvoorstel natuur: oude wijn in nieuwe zakken?!
Marieke Kaajan schreef het artikel “Gebiedsbescherming in het wetsvoorstel natuur: oude wijn in nieuwe zakken?!”, MenR. 2011/181….
Effectbeoordeling stikstofdepositie
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 28 maart 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW0169 inz. Effectbeoordeling stikstofdepositie, StAB…
Overdraagbaarheid Natuurbeschermingswet-vergunningen
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 21 maart 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV9525 inz. Overdraagbaarheid Natuurbeschermingswetvergunningen, StAB…
Vergunningplicht Natuurbeschermingswet voor het uitrijden van mest
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 18 januari 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV1162 inz. Vergunningplicht Natuurbeschermingswet voor het…
Boom Basics Omgevingsrecht
M.M. Kaajan en F. Onrust schreven samen met V.L. van ’t Lam (red), J.C. van…
De uitleg van artikel 19kd Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 7 september 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BR6898 inz. De uitleg van art….
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2011
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2011”, BR 2012/102. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2011 1.Inleiding In de kroniek…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2010
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2010”, BR 2011/67. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2010 1Inleiding Het natuurbeschermingsrecht in Nederland,…
Einde aan de crisis in de Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef het artikel “Einde aan de crisis in de Natuurbeschermingswet”, TO 2010/2, p. 31-41….