ENVIR ADVOCATEN
Keizersgracht 451-1V
1017 DK Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 14-10-2016

Voorwaardelijk ontheffing Ffw is mogelijk

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) overweegt in een uitspraak van 5 oktober 2016 dat een ontheffing op grond van artikel 68 Flora en faunawet (Ffw) voorwaardelijk verleend kan worden. Maar let op, de motivering moet in dat geval wel toereikend zijn, er moet bewijs zijn voor hetgeen is gemotiveerd en dit alles moet in het besluit zelf zijn opgenomen.

Wat was er aan de hand? De ontheffing ex artikel 68 Ffw zag op beheer en schadebestrijding, in dit geval werd de ontheffing verleend voor het doden en verjagen van verschillende soorten ganzen in Overijssel. Aan de ontheffing was de voorwaarde verbonden dat de ontheffing pas gebruikt kon worden, nadat de provinciale toezichthouder constateert dat zich belangrijke schade voordoet. De Vogelbescherming kwam in rechte tegen deze ontheffing op en stelde zich op het standpunt, dat een dergelijke voorwaardelijke ontheffing niet verleend kan worden. De Vogelbescherming was van oordeel dat aan het vereiste van belangrijke schade op het moment van het verlenen van de ontheffing reeds voldaan moest zijn en dat de belangrijke schade op het verleningsmoment ook aangetoond moest worden. De ABRvS overweegt dat een ontheffing ex artikel 68 Ffw wel voorwaardelijk verleend kan worden, maar dan moet wel aan het volgende worden voldaan.

Vereisten voor een voorwaardelijke ontheffing ex artikel 68 Ffw:

  1. Er moet in de besluitvorming bewijs geleverd worden dat zich een concrete dreiging van belangrijke schade aan gewassen voordoet;
  2. Het besluit tot verlenging van de ontheffing moet nauwkeurig en treffend gemotiveerd te worden, met name moet gemotiveerd worden dat sprake is van belangrijke schade;
  3. De voorwaardelijk ontheffing, moet dan ook vorm gegeven worden als een “extra waarborg”.

Overigens kan betwijfeld worden of een ontheffing die aan voornoemde vereisten voldoet en dan met name aan het laatste vereiste, wel als ‘voorwaardelijke’ ontheffing kan worden gekwalificeerd, nu reeds op het moment van verlening aan alle vereisten moet worden voldaan en dus voorwaardelijkheid in ieder geval niet daarin is gelegen. De ‘voorwaardelijkheid’ van de ontheffing zou ook gezien kunnen worden als slechts een extra eis ten opzichte van een ‘standaard’ artikel 68 Ffw ontheffing.

De ABRvS loopt in deze uitspraak van 5 oktober 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2607) de hiervoor genoemde vereiste langs. (zie volledige uitspraak)

Ad 1) Met betrekking tot het eerste vereiste overweegt de ABRvS dat voor het bewijs dat zich een concrete dreiging van belangrijke schade voordoet, het college niet slechts mocht verwijzen naar een in de toekomst door een provinciaal toezichthouder te geven oordeel. De ABRvS overweeg dat de ontheffing niet voldoet aan de vereisten, voor zover de ontheffing is verleend voor het verjagen van kolganzen met behulp van ondersteunend afschot van 1 oktober tot 15 februari voor wildbeheereenheden waar in het verleden geen schade is aangericht door kolganzen in die periode en evenmin een ontheffing was verleend voor kolganzen in die periode.

Ad 2) Met betrekking tot het tweede vereiste laat de ABRvS zien, waar het verder mis gaat in dezen. De ABRvS overweegt dat in het ingediende verweerschrift door het college is toegelicht dat de wildbeheereenheden waar in het verleden belangrijke schade is geconstateerd verspreid liggen over de gehele provincie en dat de dreiging van schade wordt versterkt doordat de omstandigheid dat een ontheffing wordt gebruikt in verscheidene wildbeheereenheden in Overijssel. Dit leidt er toe, zo volgt uit datzelfde verweerschrift dat de ganzen in die wildbeheereenheden naar andere wildbeheereenheden zullen uitwijken. Ter zitting van de Afdeling heeft het college nog toegelicht dat het aantal wildbeheereenheden in Overijssel waarin zich een schadegeval heeft voorgedaan, groeit en dat aanwezige ganzen een aantrekkende werking hebben op overvliegende ganzen. Daarmee is echter niet voldaan aan het tweede vereiste. Gedeputeerde staten hebben namelijk nagelaten om deze motivering in het (aangepaste) besluit op te nemen. In het besluit dat gedeputeerde staten hebben genomen naar aanleiding van de rechtbankuitspraak staat nog altijd geen motivering over de concrete schade. De ABRvS overweegt dat de door het college in het verweerschrift en ter zitting van de ABRvS gegeven toelichting niet in het besluit is opgenomen. Bovendien zijn de daarbij ingenomen standpunten evenmin gemotiveerd of met stukken, zoals deskundigenrapporten, gestaafd.

Conclusie, een voorwaardelijke ontheffing op grond van de Ffw is wel degelijk mogelijk, maar er moet dan wel gezorgd worden dat de ontheffing niet alleen voldoet aan de vereisten op grond van de Ffw, maar tevens aan de algemene vereisten voor een besluit (zoals het motiveringsbeginsel) in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt voldaan.

Een belangrijke les voor de praktijk: Zorg dat het besluit (de ontheffing) is voorzien van een nauwkeurige èn met behulp van rapporten of stukken onderbouwde (en daarmee bewezen) onderbouwing. Het is niet voldoende om dit in een procedure naar voren te brengen, zonder het besluit op dit punt aan te vullen.

Heeft u vragen over ontheffingen op grond van de Ffw of wilt voor het indienen van uw aanvraag advies en overleg om zo mogelijke procedures zo veel mogelijk te voorkomen, neem dan contact op met ENVIR Advocaten (Fleur Onrust of Marieke Kaajan).

Fleur Onrust (ENVIR Advocaten)


Gerelateerd

Het PAS-arrest gaat niet alleen over stikstof!
Op 7 november jl. beantwoordde het Hof van Justitie (HvJ) de vragen die door de…
PAS-uitspraak – interview Marieke Kaajan door NOS
Vandaag heeft het Hof van Justitie uitspraak gedaan over het Programma Aanpak Stikstof (ECLI:EU:C:2018:882). De…
Interview Marieke Kaajan over de PAS bij NPO 1
Op 7 november a.s. zal het Hof van Justitie zich uitspreken over de houdbaarheid van…
Beperking belanghebbendheid bij Wnb-ontheffing (soorten)
In de uitspraak van 24 januari 2018 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Effectbeoordeling stikstof op Vlaamse Natura 2000-gebieden via Vlaamse systematiek
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“ABRVS”) d.d. 16 april…
ENVIR succesvol voor Windpark Wieringermeer bij beroep tegen Wnb-ontheffing
In de aan Windpark Wieringermeer verleende Wnb-ontheffing voor trekvogels was een omvangrijke monitoringsverplichting ten aanzien…
Voortzetten procedures ondanks prejudiciële vragen PAS
Op 17 mei jl. stelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘ABRvS’) prejudiciële…
Natuurbeschermingsrecht – editie 2017
Recent verschenen: het boek Natuurbeschermingsrecht. Marieke Kaajan schreef het boek samen met prof. dr. Ch.W….
Samenvatting PAS-uitspraak weiden en bemesten
Lukt het maar niet om de tijd te vinden om de PAS-uitspraken van 17 mei…
Samenvatting PAS-uitspraak vergunningen
Lukt het maar niet om de tijd te vinden om de PAS-uitspraken van 17 mei…
Marieke Kaajan spreker op twee VMR-bijeenkomsten
Alles weten over de actualiteiten op het gebied van het natuurbeschermingsrecht? Kom dan naar de VMR…
Aan de slag met de natuurwet!
Het is bijna zover: op 1 januari a.s. treedt de Wet natuurbescherming in werking. ENVIR…
Aanvullingswet Natuur in de Omgevingswet
Tot 21 januari a.s. kan gereageerd worden op de Aanvullingswet Natuur in de Omgevingswet. In…
Informatiemiddag Wet natuurbescherming: 3 november 2016
Op 3 november a.s. organiseert ENVIR Advocaten met Bureau Waardenburg een informatiemiddag over de Wet…
Het arrest Orleans; bom onder de PAS?
Op 21 juli 2016 heeft het HvJ EU het begrip “compenserende maatregelen” verruimd – met…
Onderzoek naar maatregelen tegen meeuwenoverlast door ABRvS toegestaan
Fleur Onrust van ENVIR Advocaten trad op voor de gemeenten Alkmaar, Haarlem en Leiden in…
Wind op zee en land: wat staat er op korte termijn op de agenda?
Het realiseren van wind op land en op zee leidt van oudsher al tot een…
Natuur op NWEA Winddagen
Kom naar de bijeenkomst op 15 juni a.s. op de NWEA Winddagen over natuurwetgeving, en…
Nbw-vergunning voor 182 strandhuisjes blijft in stand
Bij uitspraak van 18 mei 2016 heeft de ABRvS de Nbw-vergunning voor 182 strandhuisjes aan…
Geen aanhaakverplichting bij Wet natuurbescherming
Goed nieuws: in afwijking van de Wet natuurbescherming wordt nu voorgesteld om de aanhaakverplichting niet…
Windpark Wieringermeer mag worden aangelegd
Met twee uitspraken op 4 mei 2016 concludeerde de ABRvS dat Windpark Wieringermeer magen kan…
ENVIR in Leidsch dagblad, Haarlems dagblad en Noord-Hollands Dagblad
Artikel in Leidsch dagblad, Haarlems dagblad en Noord-Holland dagblad over procedure gevoerd door ENVIR Advocaten:…
Natuurbeschermingsrecht: Fitness check en Guidance Documents – Kamerbrief over de Vogel- en Habitatrichtlijn
Bij brief van 21 maart 2015 bericht de staatssecretaris van EZ de kamer over een…
Kunnen bestemmingsplannen profiteren van de PAS?
10 maart jl. sprak Marieke Kaajan op het eerste VBR-seminar over de rol van de…
Salderen bij Flora en faunawet-ontheffing toegestaan?!
Op 24 februari 2016 heeft de ABRvS een belangrijke uitspraak gedaan over de mogelijkheid om…
Ook voor dieren op de landelijke vrijstellingslijst moet worden voldaan aan artikel 65 Ffw
Dieren die op de landelijke vrijstellingslijst staan mogen niet zonder meer worden afgeschoten. Bij het verlenen van…
De Wet natuurbescherming komt er (eindelijk) aan: wees op de hoogte!
Eind 2015 is de Wet natuurbescherming definitief aangenomen. Bent u nog niet (helemaal) op de…
Alles weten over de PAS?
Lees dan hier het digitaal magazine, met een bijdrage van Marieke Kaajan.
Praktische handvatten voor gemeenten bij Wet natuurbescherming
ENVIR schreef mee aan het magazine “Natuur in de Gemeente”. Klik hier voor het magazine.
Bevestiging PAS-melding geen besluit: dan maar een handhavingsverzoek?!
Op 6 november jl. concludeerde de ABRvS dat de bevestiging van een PAS-melding geen besluit…
Bij wie moet sinds 1 juli 2015 een Nbw-vergunning worden aangevraagd?
Art. 19d Nbw bepaalt dat een Nbw-vergunning wordt verleend door GS, tenzij op grond van…
Nbw-vergunning centrale Eemshaven: mitigatie van stikstof-effecten is toch mogelijk
De uitspraak van 9 september jl. voegt weer een hoofdstuk toe aan de discussie over…
Stikstof en bestemmingsplannen; one down more to come?!
In de uitspraak van 19 augustus 2015 vernietigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Tracébesluit Eemshaven: stikstofjurisprudentie samengevat
De uitspraak van 5 augustus jl. biedt een mooie samenvatting van de stikstofjurisprudentie van de…
Recente ontwikkelingen Natuurbeschermingswet
Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van de Nbw. Kijk hier voor een…
Marieke Kaajan spreker op NWEA Winddag
Op 12 juni a.s. spreekt Marieke Kaajan op de NWEA Winddag 2015 over “Natuuwetgeving en…
De PAS nieuwe risico’s voor agrarische activiteiten
In het tijdschrift ” Vee en gewas” verscheen een artikel van Marieke Kaajan over de…
Marieke Kaajan spreker op de VMR Actualiteitendag 2015
Marieke Kaajan was wederom als spreker uitgenodigd op de VMR Actualiteitendag donderdag 19 maart jl….
Artikel Volkskrant over procedure bij de Raad van State
Marieke Kaajan wordt als natuurbeschermingswet deskundige geciteerd in de Volkskrant. Uit de Volkskrant 24 februari…
Baanbrekende uitspraak voor Nbw- en Ffw-zaken
Het 1%- of ORNIS-criterium kan nu ook bij diersoorten worden toegepast. Het verkrijgen van toestemming…
Programma Aanpak Stikstof is rem op de economische ontwikkeling
Uiterlijk 20 februari kan iedereen een zienswijze indienen tegen het PAS. Er is alle reden…
Bestemmingsplan, EHS en Flora en faunawet
Zorg dat de aanwijzingen uit een onderzoeksrapport (Ffw) dat aan een bestemmingsplan ten grondslag wordt…
Tracébesluit A2 blijft in stand – interessante Nbw uitspraak
Er gingen vele jaren van procederen en zelf prejudiciële vragen aan vooraf, maar de Afdeling…
Bestemmingsplan en stikstof; gaat het ooit nog goed?
Bestemmingsplannen met activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken leveren de praktijk veel hoofdbrekens op. In de uitspraak…
Recht.nl
Op recht.nl verscheen vandaag een notificatie van het artikel van Fleur Onrust en A. Drahmann over…
Interessante uitspraak over dwingende redenen – natuurbeschermingswet
Op 13 augustus 2014 heeft de Voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…