ENVIR ADVOCATEN
Keizersgracht 451-1V
1017 DK Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 14-02-2016

Een unicum: ABRvS komt terug op tussenuitspraak

Terugkomen op een tussenuitspraak is een uitzondering. Maar het kan wel! Zie hiervoor de uitspraak van 10 februari 2016.

In deze uitspraak – over een bestemmingsplan voor een tramlijn tussen Vlaanderen en Maastricht – laat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“ABRvS”) zien dat terugkomen op een tussenuitspraak mogelijk is. Dat betekent dat de standaard zinsnede die de ABRvS in dit verband hanteert – te weten “De Afdeling kan behoudens zeer uitzonderlijke gevallen niet terugkomen van een in een tussenuitspraak gegeven oordeel” – geen holle frase is, maar in de praktijk kan worden toegepast. Uiteraard zal het niet eenvoudig zijn om een in concrete situatie aan te tonen dat sprake is van een “zeer uitzonderlijk” geval. Zo’n situatie deed zich echter wel voor in de uitspraak van 10 februari jl.

Korte schets van de situatie

Wat was er aan de hand? In de tussenuitspraak van 11 februari 2015 had de ABRvS vastgesteld dat het bestemmingsplan voor de tramlijn, kort samengevat, onvoldoende waarborgen bevatte tegen het voorkomen van (onaanvaardbare) trillinghinder en geluidsoverlast vanwege laagfrequent geluid (zie r.ov. 10.9 van deze uitspraak). Ter reparatie hiervan was aan de raad van de gemeente Maastricht een termijn van zestien weken gegund om dit gebrek te herstellen. Dit leidde uiteindelijk tot het besluit van 12 mei 2015. Dit herstelbesluit vormde de basis voor de uitspraak van 10 februari 2016.

Normaal gesproken zou de discussie bij de ABRvS over het herstelbesluit alleen kunnen gaan over de vraag of met het nieuwe besluit het gebrek dat de ABRvS eerder had geconstateerd, voldoende hersteld zou zijn. Het geschiedde echter anders. Door appellanten werd aangevoerd dat het bestemmingsplan niet uitvoerbaar zou zijn. Het ging daarbij om de feitelijke uitvoerbaarheid van het plan en niet zozeer om de financiële uitvoerbaarheid – waarover de ABRvS zich in de tussenuitspraak al had gebogen. Desalniettemin stelt de ABRvS dat zij al een oordeel heeft gegeven over de uitvoerbaarheid van het plan. Zou de uitvoerbaarheid overigens nog niet aan de orde zijn gekomen, dan zou deze stelling van appellanten kunnen worden beschouwd als een nieuwe beroepsgrond. In dat geval moet aan de hand van het criterium “een goede procesorde” worden beoordeeld of dit argument alsnog aan de orde kan worden gesteld. Voor het antwoord op de vraag of de goede procesorde zich daartegen verzet, moet afgewogen de proceseconomie, de reden waarom de desbetreffende beroepsgrond pas in een laat stadium is aangevoerd, de mogelijkheid voor de andere partijen om adequaat op die beroepsgrond te reageren en de processuele belangen van de partijen over en weer. Ik zou me kunnen voorstellen dat de ABRvS ook in dat geval deze beroepsgrond inhoudelijk zou hebben beoordeeld. Als de Crisis- en herstelwet van toepassing was geweest op deze procedure (hetgeen niet het geval was), zou een nieuwe beroepsgrond overigens überhaupt niet meer kunnen worden aangevoerd. Alleen argumenten van openbare orde kunnen dan nog na het verstrijken van de beroepstermijn voor het eerst naar voren worden gebracht.

Wat zijn “zeer uitzonderlijke gevallen”?

Maar welke omstandigheden zijn in deze uitspraak nou “zeer uitzonderlijk” zodat sprake is van een situatie die rechtvaardigt dat teruggekomen wordt op de tussenuitspraak? De kern van de overweging van de ABRvS op dit punt ligt in r.ov. 2.3. Uit een review van het project is gebleken dat er problemen zijn die verstrekkende gevolgen voor de realisatie van het project zullen hebben. Het tracé is niet te realiseren binnen het beschikbare budget, er is nog geen zicht op de wijze waarop de technische problemen bij een brug in het tracé kunnen worden opgelost en de planning is niet haalbaar. Maar het zijn niet deze feiten die de ABRvS hebben doen concluderen dat sprake is van een “zeer uitzonderlijk” geval. Nee, dat is het gegeven dat de concept-review kennelijk al ten tijde van de eerste zitting in de procedure (en dus ook voor de tussenuitspraak) gereed was, in combinatie met het feit dat de definitieve review niet afwijkt van deze concept-versie. De ABRvS overweegt in dit verband eufemistisch: “De voorlopige resultaten in de conceptversie zijn niet naar buiten gebracht om de gemeente moverende redenen” – maar overigens wel vertrouwelijk gerapporteerd aan GS en B&W (ook vóór de eerste zitting). Gelet hierop is er sprake van een zeer uitzonderlijk geval dat het terugkomen op het in de tussenuitspraak gegeven oordeel over de uitvoerbaarheid rechtvaardigt, indien – samengevat – de ABRvS, uitgaande van de juiste informatie, tot een andere conclusie op dit punt was gekomen. En dat laatste is het geval. Gelet op de aanwezige problemen (van technische en budgettaire aard waardoor ook de planning niet haalbaar bleek) die al geruime tijd bekend waren, had de raad er niet op voorhand in redelijkheid van uit kunnen gaan dat het plan binnen de planperiode (van tien jaar) uitvoerbaar is. Daarin ziet de ABRvS dan ook aanleiding op terug te komen op de tussenuitspraak van 11 februari 2015.

Marieke Kaajan


Gerelateerd

Last tot ongedaanmaking kan ook zien op vergunningvrije activiteiten
Klimaat & zon: burgerparticipatie hoe gaat dat nu?
Dat burgerparticipatie (ook nu al) een rol speelt in bestuursrechtelijke procedures volgt uit de uitspraak…
Strijd met de Dienstenrichtlijn: brancheringsregeling Appingedam niet evenredig
De raad van de gemeente Appingedam moet aan de bak. Dit volgt uit een tussenuitspraak…
Bestemmingsplanprocedure: bedrijf wegbestemd of niet?
Vaak krijg ik de vraag van bedrijven wat de gemeente nu wel of niet mag…
Beperking belanghebbendheid bij Wnb-ontheffing (soorten)
In de uitspraak van 24 januari 2018 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Het festivalseizoen is geopend; Tips om te zorgen dat de evenementenvergunningen en bestemmingsplannen er ook klaar voor zijn
Het is weer voorjaar, de eerste festivals en buitevenementen zijn al weer achter de rug,…
Prejudiciële vragen of buiten werkingstelling van het PAS; en dan?
Tijdens de meerdaagse zitting op 30 november en 1 december 2016 bij de Afdeling bestuursrechtspraak…
Mooie deal: Van der Lee Transport verkocht aan het Belgische Vervaeke
Trots dat ons kantoor op het gebied van milieurecht verkoper heeft kunnen bijstaan in de…
Geen uitzondering op de beginselplicht tot handhaving
De uitspraak laat zien hoe belangrijk het is voor bedrijven om altijd te controleren of…
Digitale vs analoge verbeelding en achtererfgebied
De ABRvS heeft op 13 juli 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:1918) nogmaals bevestigd dat de digitale verbeelding (plankaart)…
Schaarse vergunningen; Wat? Wie en Hoe?
Op 25 mei 2016 is de conclusie over schaarse vergunning van staatsraad advocaat-generaal Widdershoven verschenen….
Het pleit beslecht: wel overgangsrecht Stichting WEW
De uitspraak van de ABRvS van 23 maart 2016 maakt een einde aan de discussie:…
Kunnen bestemmingsplannen profiteren van de PAS?
10 maart jl. sprak Marieke Kaajan op het eerste VBR-seminar over de rol van de…
Alles weten over de PAS?
Lees dan hier het digitaal magazine, met een bijdrage van Marieke Kaajan.
4 tips om terugbetalen ontvangen subsidie te voorkomen
Subsidie ontvangen is mooi en soms onmisbaar. Maar als je die subsidie aan het einde…
Toch geen overgangsrecht voor Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen?
Met de uitspraak van 1 oktober 2015 gaat de rechtbank Zeeland-West-Brabant lijnrecht in tegen een…
Stikstof en bestemmingsplannen; one down more to come?!
In de uitspraak van 19 augustus 2015 vernietigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Handhaving tegen permanente bewoning recreatiewoningen
Op deze zonnige zomerdag midden in de vakantieperiode een uitspraak over handhaving gericht tegen het…
Recente ontwikkelingen Natuurbeschermingswet
Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van de Nbw. Kijk hier voor een…
Uitbreiden omvang van het geding met nieuwe besluitonderdelen
Zeer interessante uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 3 juni 2015…
Planschade en de uitleg van “met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid”
De Afdeling (ABRvS) heeft op 18 maart 2015 een tweetal planschade uitspraken gedaan waarin uitleg…
Voorlopig einde van het alcoholslot
Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen heeft door de uitspraak van de Raad van State (ABRvS) van…
Artikel Volkskrant over procedure bij de Raad van State
Marieke Kaajan wordt als natuurbeschermingswet deskundige geciteerd in de Volkskrant. Uit de Volkskrant 24 februari…
Watervergunning geweigerd op grond van de onjuiste Keur
Interessante uitspraak van de Afdeling over de bestuursprocesrechtelijke vraag aan welke regels een besluit getoetst…
Naar uniform toezicht en handhaving bij tankstations
Er wordt gewerkt aan een landelijke aanpak bij toezicht en handhaving van tankstations. Naar uniform…
Bestemmingsplan, EHS en Flora en faunawet
Zorg dat de aanwijzingen uit een onderzoeksrapport (Ffw) dat aan een bestemmingsplan ten grondslag wordt…
Bestemmingsplan en maximale lichtercapaciteit
In de uitspraak van de Afdeling (ABRvS) van 17 december 2014 komen de volgende onderwerpen…
Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen niet langer een bestuursorgaan
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 17 december 2014 (zaaknr. 201402823) is een breuk…
UberPOP als medepleger aangemerkt door Voorzieningenrechter CBb
Interessante uitspraak, waarbij de problemen over de toelaatbaarheid van andere initiatieven in de deeleconomie en…
Bestemmingsplan en stikstof; gaat het ooit nog goed?
Bestemmingsplannen met activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken leveren de praktijk veel hoofdbrekens op. In de uitspraak…
Uitspraak grote kamer over kernbegrip “bestuursorgaan”
De grote kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft uitspraak gedaan…