Amsterdam: +31 20 737 20 66
Leeuwarden: +31 20 236 10 24

image_pdf

Datum: 04-03-2020

Stikstofcumulatietoets bestemmingsplan niet nodig en regeling interne saldering bestemmingsplan behoeft geen passende beoordeling

Marcel Soppe

De Afdeling bestuursrechtspraak heeft vandaag meerdere interessante uitspraken gedaan over het Natura 2000-gebiedsbeschermingsrecht in relatie tot stikstof. Een zeer in het oog springende passage is die in ABRvS 4 maart 2020, ECLI:NL:RVS:2020:683 (bestemmingsplan Wijk aan Zee/Beverwijk), r.o. 15.4: “Over de cumulatie van stikstof overweegt de Afdeling dat geen rechtsregel ertoe dwingt om de stikstofdepositie van activiteiten die het voorliggende plan niet mogelijk maakt te betrekken bij de gevolgen van het ter beoordeling staande plan. De raad heeft ontwikkelingen die in andere bestemmingsplannen mogelijk zijn gemaakt daarom terecht niet betrokken in de passende beoordeling dat ten grondslag ligt aan het voorliggende plan”. Dit oordeel is niet eerder gegeven. De overweging is zeer absoluut en helder geformuleerd en daarmee goed bruikbaar voor de praktijk.

In ABRvS 4 maart 2020, ECLI:NL:RVS:2020:684 (bestemmingsplan Landelijk gebied 2015 van Aalten), r.o. 23.17, oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak over een in een bestemmingsplan opgenomen regeling voor interne saldering. Hierover overweegt zij “Met de bepaling van artikel 3, lid 3.4.2, onder b, van de planregels heeft de raad willen voorzien in de mogelijkheid van het zogeheten “intern salderen”, zowel in geval wordt aangesloten bij de referentiesituatie als bij een in rechte onaantastbare natuurvergunning. De mogelijkheid om intern te salderen in het geval dat wordt aangesloten bij het bestaande planologisch toegelaten gebruik, is in overeenstemming met artikel 2.7, eerste lid, van de Wnb en behoeft dus niet passend te worden beoordeeld.” Dit oordeel is weliswaar in lijn met eerdere jurisprudentie, maar het is goed dat de Afdeling dit nog eens zo stellig formuleert. Als een passende beoordeling achterwege kan blijven, dan behoeft ook geen plan-MER op basis van artikel 7.2a lid 1 Wm te worden gemaakt.

Als volgens de Afdeling geen passende beoordeling is vereist, dan kan volgens haar dus kennelijk op voorhand worden uitgesloten dat er (significante) effecten op Natura 2000-gebieden optreden. Dat roept de vraag op of er wel een Wnb-vergunning nodig is, wanneer er intern wordt gesaldeerd en er per saldo geen (stikstofdepositie-)effecten op enig Natura 2000-gebied optreden. In de door BIJ12 opgestelde Handreiking intern en extern salderen van 19 december 2019 wordt aangegeven dat voor intern salderen een Wnb-vergunningplicht geldt. Dit wordt op p. 12 van de handreiking onderbouwd door erop te wijzen dat negatieve effecten van de beoogde activiteit zelf op voorhand niet kunnen worden uitgesloten. Een aanvullende toetsing is volgens BIJ12 daarom nodig, voordat de activiteit plaatsvindt. Zo’n toetsing is alleen geborgd als er een vergunningplicht geldt. Omdat BIJ12 kennelijk van mening is dat er bij intern salderen sprake is van een Wnb-vergunningplicht, hebben de provincies ook daarvoor beleidsregels uitgevaardigd. In de op de website van de Rijksoverheid geplaatste beslisboom “Toestemmingverlening stikstofdepositie bij nieuwe activiteiten” wordt ook aangegeven dat een Wnb-vergunning is vereist bij intern salderen.

Op 1 januari 2020 is de Spoedwet aanpak stikstof (SAS, Staatsblad 2019, 518) in werking getreden. Daardoor geldt er uitsluitend nog een Wnb-vergunningplicht voor projecten met mogelijk significante gevolgen (art. 2.7 lid 2 Wnb). Als er dus geen significante effecten zijn te verwachten en dus geen passende beoordeling is vereist, dan geldt er geen Wnb-vergunningplicht. Dat volgt ook uit art. 2.7 lid 3 Wnb. Daarin is bepaald dat een Wnb-vergunning uitsluitend kan worden verleend, indien is voldaan aan art. 2.8 Wnb. In het eerste lid van dat artikel wordt een passende beoordeling als voorwaarde voor vergunningverlening gesteld. Kennelijk gaat ook de wetgever ervan uit dat er geen Wnb-vergunning geldt, als uit een voortoets blijkt dat er geen significante effecten zullen optreden. Wat dat betreft is het systematisch ook niet navolgbaar dat in de hiervoor aangehaald beslisboom enerzijds wordt gesteld dat bij intern salderen geen passende beoordeling is vereist en anderzijds wel wordt aangegeven dat een Wnb-vergunning nodig is.

In concluderende zin merk ik op dat het goed verdedigbaar is dat er in het kader van intern salderen (waarbij er per saldo geen effecten zullen optreden op enig Natura 2000-gebied) geen Wnb-vergunningplicht geldt, maar dat daar door de bevoegde gezagen (onder meer in BIJ12-verband) anders over wordt gedacht. Zolang er geen concrete jurisprudentie is waarin de Afdeling zich heeft uitgelaten over de al dan niet bestaande Wnb-vergunningplicht, wordt er mijns inziens echter verstandig aan gedaan om zekerheidshalve uit te gaan van een Wnb-vergunningplicht.


Gerelateerd

Externe salderingsmogelijkheden beperkt?
Vergunningverlening op grond van de Wet natuurbescherming (‘Wnb’) is, sinds de PAS-uitspraken van 29 mei…
Een snel(ler) einde aan de stikstofcrisis met een Deltaplan Verduurzaming?!
In een column die begin maart op de website van de Vereniging voor Milieurecht werd…
Vereisen geurbeheersplan als aan normstelling Wet geurhinder en veehouderij is voldaan?
Het al dan niet in een omgevingsvergunning voor een veehouderij kunnen eisen dat een geurbeheersplan wordt opgesteld.
Tweede Kamer aanvaardt Stikstofwet na substantiële verhoging ambitieniveau
Wetsvoorstel Stikstofreductie en natuurverbetering
Natuurcompensatiebank, stikstofreductie en natuurherstel
Ruim 1,5 jaar na de PAS-uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak worden de contouren van de…
Rapport Arcadis: Herindeling Natura 2000-gebieden zeer beperkt mogelijk
In de Kamerbrief van 13 oktober jl. maakt de Minister van LNV melding van het…
Een plan-MER-plicht voor het Activiteitenbesluit en de -regeling hoeft geen probleem te zijn
Er blijft veel (media-)aandacht voor tegenstanders van windparken die met nieuwe rechtspraak van het Europese…
Investeren uit de stikstofcrisis, en snel een beetje!
Meer dan een jaar geleden sneuvelde het Programma Aanpak Stikstof bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Dit…
Passende beoordeling voor een bestemmingsplan en toch geen milieueffectrapport?
Als voor een bestemmingsplan, of ander plan of programma, een passende beoordeling moet worden opgesteld,…
Stikstof en Cie Remkes: kan het ook anders?
“Niet alles kan overal“, dat is de pakkende titel van het eindadvies van het Adviescollege…
Actualiteiten bescherming Natura 2000
De laatste tijd verschijnen er weer veel interessante uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de…
Curator pas op: bestuurs- en omgevingsrecht!
Ondanks alle getroffen steunmaatregelen, waaronder de NOW subsidie lijkt het onvermijdelijk dat straks meer faillissementen…
Gasloos bouwen: toereikende planregel kan plan-mer stikstof voorkomen
Na de stikstofuitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van mei 2019 is het zoeken naar mogelijkheden…
Kerstuitspraken met betrekking tot Natura 2000-toetsen
Poortgebied Bergsche Heide (Steenbergen), uitbreiding hotel de Harmonie in Giethoorn (Steenwijkerland) en aanleg nieuw dorp Reeve en aanleg van het Reevediep (beiden in Kampen)
ENVIR Advocaten in Wintergasten
Iris Kieft van ENVIR Advocaten werd geïnterviewd voor de Wintergasten editie van VG Visie over…
Hobbels bij het legaliseren van bestaand windpark: voorschriften op grond van m.e.r.-beoordeling
De vergunningverlening voor Windpark Hartelburg II begint zich te ontwikkelen tot een interessante soap. Het…
Tijdelijk zonnepark van 4,3 hectare is niet m.e.r.-beoordelingsplichtig
De Afdeling bestuursrechtspraak heeft bij uitspraak van 14 augustus jl. (ECLI:NL:RVS:2019:2770) geoordeeld over een mogelijke…
ENVIR in het nieuws over stikstof
In de media zijn de afgelopen tijd meerdere berichten en items verschenen over de gevolgen…
Stikstof en woningbouw: business meeting met oplossingen
Honderden bouwprojecten komen op losse schroeven te staan door de recente stikstofuitspraak van de Raad…
Hoe moeten projectontwikkelaars omgaan met stikstofregels?
Op 18 juli 2019 werd Marieke Kaajan voor het radioprogramma Met het oog op morgen…
Verbod asbestdaken per 2024/2025 gaat niet door
De Eerste Kamer heeft op 4 juni 2019 het wetsvoorstel dat een verbod per eind…
Briefing Tweede Kamer over de PAS-uitspraken
Op 4 juni 2019 lichtte Marieke Kaajan samen met prof. dr. Chris Backes van de…
Ruimte voor natuur én economische ontwikkeling: blik op de toekomst na de PAS-uitspraken
PAS-uitspraken 29 mei 2019: geen juridische verrassing; maar hoe nu verder? Inleiding De twee uitspraken…
Emissiehandel: de impact van de Brexit
Het Verenigd Koninkrijk is een van de grootste uitstoters van broeikasgassen in Europa en de…
Emissiehandel: start op tijd met de voorbereiding van de vierde handelsperiode
De nieuwe handelsperiode voor het emissiehandelsysteem van de EU (EU ETS) staat voor de deur:…
IBR Studiedag Natuurbeschermingsrecht 20 juni 2019
Op 20 juni 2019 verzorgt Marieke Kaajan samen met Ralph Frins en Janette Verbeek een…
Het PAS-arrest gaat niet alleen over stikstof!
Op 7 november jl. beantwoordde het Hof van Justitie (HvJ) de vragen die door de…
PAS-uitspraak – interview Marieke Kaajan door NOS
Vandaag heeft het Hof van Justitie uitspraak gedaan over het Programma Aanpak Stikstof (ECLI:EU:C:2018:882). De…
Interview Marieke Kaajan over de PAS bij NPO 1
Op 7 november a.s. zal het Hof van Justitie zich uitspreken over de houdbaarheid van…
Volksgezondheidsrisico’s door endotoxinen: meer handvatten voor de praktijk
Bij de besluitvorming over veehouderijen spelen volksgezondheidsrisico’s veroorzaakt door endotoxinen voor omwonenden een steeds grotere rol. In haar uitspraak van 25 juli 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2395 geeft de Afdeling meer handvatten voor de praktijk hoe hiermee om te gaan.
Effectbeoordeling stikstof op Vlaamse Natura 2000-gebieden via Vlaamse systematiek
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“ABRVS”) d.d. 16 april…
Voortzetten procedures ondanks prejudiciële vragen PAS
Op 17 mei jl. stelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘ABRvS’) prejudiciële…
Geurnormen achtergrondbelasting in bestemmingsplan toegestaan
Het is mogelijk om geurnormen voor de achtergrondbelasting in een bestemmingsplan op te nemen. Dit is in beginsel ruimtelijk relevant en aanvaardbaar. Zo oordeelt de Afdeling in haar recente uitspraak van 19 juli 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:1969). Dit is een van de weinige uitspraken waarin de Afdeling dit zo expliciet overweegt.
Samenvatting PAS-uitspraak weiden en bemesten
Lukt het maar niet om de tijd te vinden om de PAS-uitspraken van 17 mei…
Samenvatting PAS-uitspraak vergunningen
Lukt het maar niet om de tijd te vinden om de PAS-uitspraken van 17 mei…
Meer duidelijkheid over implementatie PGS 29
Op 15 februari heeft de minister van I&M in een brief meer duidelijkheid gegeven over…
De NeR gaat per 1 januari 2016 op in het Activiteitenbesluit
Per 1 januari 2016 treedt de zogenaamde 4e tranche Activiteitenbesluit in werking. In dit bericht…
Terechte weigering handhavend optreden
Voor het corrigeren van de gemeten emissiewaarden vanwege meetonzekerheden overeenkomstig de voorschriften 2.6 en 2.9…
Veranderingsvergunning voor een inrichting
Wanneer kan er een veranderingsvergunning voor een inrichting verleend worden? Een veranderingsvergunning kan slechts worden verleend…
Bestuursdwang vanwege verontreiniging op campingterrein
Lessen uit de Afdelingsuitspraak van 8 april 2015 over de toepassing van bestuursdwang bij bodemverontreiniging…
Bestemmingsplan en maximale lichtercapaciteit
In de uitspraak van de Afdeling (ABRvS) van 17 december 2014 komen de volgende onderwerpen…
Stil gebied geen noodzaak voor maatwerkvoorschrift windturbinegeluid
Met de uitspraak van 10 december 2014 (zaaknr. 201403936) maakt de Afdeling bestuursrechtspraak duidelijk dat,…
Grenswaarden met de PAS: oplossing of nieuwe problemen?
Op 7 oktober jl. heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel PAS tot wijziging…