ENVIR ADVOCATEN
Keizersgracht 451-1V
1017 DK Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 07-04-2016

Natuurbeschermingsrecht: Fitness check en Guidance Documents – Kamerbrief over de Vogel- en Habitatrichtlijn

Bij brief van 21 maart 2015 bericht de staatssecretaris van EZ de kamer over een aantal onderwerpen in het kader van het natuurbeleid, meer in het bijzonder over de Habitat- en Vogelrichtlijn.

Fitness Check

In de kamerbrief van 21 maart 2015 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 576, nr. 62) wordt allereerst verslag gedaan van de “Fitness Check”. Op dit moment wordt er onderzoek verricht vanuit Europa naar de implementatie van de Vogel- en Habitatrichtlijn, de zogenaamde “Fitness Check”. Dit onderzoek is gericht op het verzamelen van feiten over de implementatie van de Vogel- en Habitatrichtlijn in de EU. De Europese Commissie heeft aangekondigd in het tweede kwartaal van 2016 met een werkdocument te komen waarin ze haar conclusies geeft naar aanleiding van de resultaten van het Fitness Check onderzoek.

Onderzoeksinstituut WUR Alterra (Alterra) heeft in het kader van de “Fitness Check” in Nederland een onderzoek uitgevoerd in opdracht van de Ministeries van Economische Zaken (EZ) en Infrastructuur en Milieu (I&M) en het Interprovinciaal Overleg (IPO). In dit onderzoek is aan de hand van cases onderzocht welke kansen en dilemma’s stakeholders ervaren bij de uitvoering van de Vogel- en Habitatrichtlijn. Dit onderzoek maakt onderdeel uit vanhet in opdracht van de Europese Commissie uitgevoerde Fitness Check onderzoek.

Alterra heeft voor het onderzoek cases geselecteerd die kansen en knelpunten illustreren die samenhangen met de criteria van de Fitness Check Vogel- en Habitatrichtlijn én die, zoals in de inleiding wordt gesteld, het gedachtegoed van de ambities van de Rijksnatuurvisie illustreren. Onderzocht is of de kansen en knelpunten voortkomen uit de juridische vereisten van de Vogel- en Habitatrichtlijn of dat de knelpunten samenhangen met de Nederlandse situatie en/of wijzen van uitvoering van de richtlijnen. Aan de hand van gesprekken met stakeholders en juristen zijn kansen en knelpunten in kaart gebracht. Vervolgens heeft Alterra geanalyseerd welke kansen en knelpunten uit de cases voortkomen, en hoe deze kansen en knelpunten samenhangen met de Vogel- en Habitatrichtlijn dan wel met de Nederlandse uitvoeringspraktijk. In het rapport gaat Alterra tevens in op oplossingsrichtingen voor knelpunten die door stakeholders zijn genoemd. Ten slotte zijn in het kader van dit onderzoek twee bijeenkomsten georganiseerd (één workshop met stakeholders en één workshop met juristen) waarin met een select gezelschap de conceptresultaten van het onderzoek zijn besproken en bediscussieerd. Marieke Kaajan en Fleur Onrust van ENVIR Advocaten waren uitgenodigd om deel te nemen aan de juridische workshop. De workshop heeft tot interessante inzichten en discussies geleid. De resultaten van het onderzoek en de uitkomsten van deze workshop heeft Alterra vervolgens verwerkt in het eindrapport Fitness check (Kansen en knelpunten bij de uitvoering van de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn, Broekmeyer, M.E.A. , Pleijte, M. , Bijlsma, R.J. , Gerritsen, A.L. , Grashof-Bokdam, C.J. , Henkens, R.J.H.G. , Schmidt, A.M. , Kistenkas, F.H. (2016), Alterra Wageningen UR). Het volledige rapport kan worden gedownload via deze link. 

Guidance documents

In de Kamerbrief van 21 maart 2016 wordt door de staatssecretaris niet alleen gewezen op de Fitness check en de resultaten van dit onderzoek maar de staatssecretaris gaat tevens in op vraag van de vaste commissie van EZ naar de zogenaamde “guidance”-documents, waarin de Europese Commissie uiteenzet hoe bepalingen uit de richtlijnen geïnterpreteerd moeten worden. Specifiek is gevraagd over welke documenten het precies gaat, door wie deze worden opgesteld en wanneer en op welke wijze de Kamer hierbij betrokken kan blijven. De staatssecretaris geeft aan de vaststelling van de Guidance documenten door de Europese Commissie geschiedt. Ook overweegt de staatssecretaris dat de Guidance documenten niet juridisch bindend zijn, en dat het aan het Hof van Justitie is om uiteindelijk uitleg (van begrippen uit) over de Europese richtlijnen te geven. De staatssecretaris geeft vervolgens een lijst van alle 20 Guidance documents die gepubliceerd of in de maak zijn en waarin de relatie van Natura 2000 met diverse sectoren (o.a. energie, landbouw, bosbouw) behandeld wordt. Aangezien deze Guidance documents voor de juridische praktijk van groot belang zijn, en niet iedereen de Guidance documents in de praktijk altijd even gemakkelijk kan vinden, geven wij de lijst van alle Guidance documents hieronder weer. Veel van deze Guidance documents kunnen worden gedownload via deze link.

Dit is het overzicht van de door de Europese Commissie gepubliceerde of in productie zijnde guidance-documents:

Gepubliceerd:

1. Sustainable tourism and Natura 2000. Guidelines, initiatives and good practices in Europe (2000)

2. Managing Natura 2000 Sites. The provisions of Article 6 of the «Habitats» Directive 92/43/EEC (2000)

3. Assessment of plans and projects significantly affecting Natura 2000 sites. Methodological guidance on the provisions of Article 6(3) and 6(4) of the Habitats Directive 92/43/EEC (2001)

4. Guidance document on Article 6(4) of the «Habitats Directive» 92/43/EEC. Clarification of the concepts of: alternative solutions, imperative reasons of overriding public interest, compensatory measures, overall coherence, opinion of the commission (2007).

5. Guidance document on hunting under Council Directive 79/409/EEC on the conservation of wild birds «The Birds Directive» (2007)

6. Guidance document on the strict protection of animal species of Community interest under the Habitats Directive 92/43/EEC (2007)

7. Guidelines for the establishment of the Natura 2000 network in the marine environment. Application of the Habitats and Birds Directives (2007)

8. Guidance document on non-energy mineral extraction and Natura 2000 (2011)

9. Guidance document on wind energy developments and Natura 2000 (2011)

10. Guidance document on the implementation of the Birds and Habitats Directives in estuaries and coastal zones, with particular attention to port development and dredging (2011)

11. Guidance document on inland waterway transport and Natura 2000 Sustainable inland waterway development and management in the context of the EU Birds and Habitats Directives (2012)

12. Guidance on Aquaculture and Natura 2000 Sustainable aquaculture activities in the context of the Natura 2000 Network (2012)

13. Guidelines on Climate Change and Natura 2000 Dealing with the impact of climate change On the management of the Natura 2000 Network of areas of high biodiversity value Technical Report – 2013 – 068 (2013)

14. Guidelines on Wilderness in Natura 2000. Management of terrestrial wilderness and wild areas within the Natura 2000 Network Technical Report – 2013 – 069 (2013)

15. Guidance Handbook on financing Natura 2000. Part I: EU funding opportunities in 2014–2020 (2014)

16. Guidance Handbook on financing Natura 2000. Part II: Analysis of Natura 2000 management measures eligible for financing in 2014–2020 (2014)

17. Farming for Natura 2000. Guidance on how to support Natura 2000 farming systems to achieve conservation objectives, based on Member States good practice experiences (2014)

18. Natura 2000 and Forests. Technical Report – 2015 – 088 (2015)

In ontwikkeling:

• Guidance document on hydropower development and Natura 2000

• Guidance on electricity, gas and oil transmission infrastructure and Natura 2000

Fleur Onrust, ENVIR Advocaten


Gerelateerd

Het PAS-arrest gaat niet alleen over stikstof!
Op 7 november jl. beantwoordde het Hof van Justitie (HvJ) de vragen die door de…
PAS-uitspraak – interview Marieke Kaajan door NOS
Vandaag heeft het Hof van Justitie uitspraak gedaan over het Programma Aanpak Stikstof (ECLI:EU:C:2018:882). De…
Interview Marieke Kaajan over de PAS bij NPO 1
Op 7 november a.s. zal het Hof van Justitie zich uitspreken over de houdbaarheid van…
Beperking belanghebbendheid bij Wnb-ontheffing (soorten)
In de uitspraak van 24 januari 2018 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Effectbeoordeling stikstof op Vlaamse Natura 2000-gebieden via Vlaamse systematiek
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“ABRVS”) d.d. 16 april…
ENVIR succesvol voor Windpark Wieringermeer bij beroep tegen Wnb-ontheffing
In de aan Windpark Wieringermeer verleende Wnb-ontheffing voor trekvogels was een omvangrijke monitoringsverplichting ten aanzien…
Voortzetten procedures ondanks prejudiciële vragen PAS
Op 17 mei jl. stelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘ABRvS’) prejudiciële…
Natuurbeschermingsrecht – editie 2017
Recent verschenen: het boek Natuurbeschermingsrecht. Marieke Kaajan schreef het boek samen met prof. dr. Ch.W….
Samenvatting PAS-uitspraak weiden en bemesten
Lukt het maar niet om de tijd te vinden om de PAS-uitspraken van 17 mei…
Samenvatting PAS-uitspraak vergunningen
Lukt het maar niet om de tijd te vinden om de PAS-uitspraken van 17 mei…
Presentaties van Praktijkcongres Natuur in de gemeente beschikbaar
Donderdag 18 mei jl. was ENVIR Advocaten aanwezig op het Praktijkcongres natuur in de gemeente. Een…
Marieke Kaajan spreker op twee VMR-bijeenkomsten
Alles weten over de actualiteiten op het gebied van het natuurbeschermingsrecht? Kom dan naar de VMR…
Aan de slag met de natuurwet!
Het is bijna zover: op 1 januari a.s. treedt de Wet natuurbescherming in werking. ENVIR…
Aanvullingswet Natuur in de Omgevingswet
Tot 21 januari a.s. kan gereageerd worden op de Aanvullingswet Natuur in de Omgevingswet. In…
Daar zijn ze: Besluit natuurbescherming en Regeling natuurbescherming
Vandaag verscheen in het Staatsblad het Besluit natuurbescherming en in de Staatscourant de Regeling natuurbescherming. En de…
Voorwaardelijk ontheffing Ffw is mogelijk
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) overweegt in een uitspraak van 5…
Informatiemiddag Wet natuurbescherming: 3 november 2016
Op 3 november a.s. organiseert ENVIR Advocaten met Bureau Waardenburg een informatiemiddag over de Wet…
Het arrest Orleans; bom onder de PAS?
Op 21 juli 2016 heeft het HvJ EU het begrip “compenserende maatregelen” verruimd – met…
Onderzoek naar maatregelen tegen meeuwenoverlast door ABRvS toegestaan
Fleur Onrust van ENVIR Advocaten trad op voor de gemeenten Alkmaar, Haarlem en Leiden in…
Wind op zee en land: wat staat er op korte termijn op de agenda?
Het realiseren van wind op land en op zee leidt van oudsher al tot een…
Natuur op NWEA Winddagen
Kom naar de bijeenkomst op 15 juni a.s. op de NWEA Winddagen over natuurwetgeving, en…
Nbw-vergunning voor 182 strandhuisjes blijft in stand
Bij uitspraak van 18 mei 2016 heeft de ABRvS de Nbw-vergunning voor 182 strandhuisjes aan…
Geen aanhaakverplichting bij Wet natuurbescherming
Goed nieuws: in afwijking van de Wet natuurbescherming wordt nu voorgesteld om de aanhaakverplichting niet…
Windpark Wieringermeer mag worden aangelegd
Met twee uitspraken op 4 mei 2016 concludeerde de ABRvS dat Windpark Wieringermeer magen kan…
ENVIR in Leidsch dagblad, Haarlems dagblad en Noord-Hollands Dagblad
Artikel in Leidsch dagblad, Haarlems dagblad en Noord-Holland dagblad over procedure gevoerd door ENVIR Advocaten:…
Kunnen bestemmingsplannen profiteren van de PAS?
10 maart jl. sprak Marieke Kaajan op het eerste VBR-seminar over de rol van de…
Salderen bij Flora en faunawet-ontheffing toegestaan?!
Op 24 februari 2016 heeft de ABRvS een belangrijke uitspraak gedaan over de mogelijkheid om…
Ook voor dieren op de landelijke vrijstellingslijst moet worden voldaan aan artikel 65 Ffw
Dieren die op de landelijke vrijstellingslijst staan mogen niet zonder meer worden afgeschoten. Bij het verlenen van…
De Wet natuurbescherming komt er (eindelijk) aan: wees op de hoogte!
Eind 2015 is de Wet natuurbescherming definitief aangenomen. Bent u nog niet (helemaal) op de…
Alles weten over de PAS?
Lees dan hier het digitaal magazine, met een bijdrage van Marieke Kaajan.
Praktische handvatten voor gemeenten bij Wet natuurbescherming
ENVIR schreef mee aan het magazine “Natuur in de Gemeente”. Klik hier voor het magazine.
Bevestiging PAS-melding geen besluit: dan maar een handhavingsverzoek?!
Op 6 november jl. concludeerde de ABRvS dat de bevestiging van een PAS-melding geen besluit…
Bij wie moet sinds 1 juli 2015 een Nbw-vergunning worden aangevraagd?
Art. 19d Nbw bepaalt dat een Nbw-vergunning wordt verleend door GS, tenzij op grond van…
Nbw-vergunning centrale Eemshaven: mitigatie van stikstof-effecten is toch mogelijk
De uitspraak van 9 september jl. voegt weer een hoofdstuk toe aan de discussie over…
Stikstof en bestemmingsplannen; one down more to come?!
In de uitspraak van 19 augustus 2015 vernietigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Tracébesluit Eemshaven: stikstofjurisprudentie samengevat
De uitspraak van 5 augustus jl. biedt een mooie samenvatting van de stikstofjurisprudentie van de…
Recente ontwikkelingen Natuurbeschermingswet
Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van de Nbw. Kijk hier voor een…
Marieke Kaajan spreker op NWEA Winddag
Op 12 juni a.s. spreekt Marieke Kaajan op de NWEA Winddag 2015 over “Natuuwetgeving en…
De PAS nieuwe risico’s voor agrarische activiteiten
In het tijdschrift ” Vee en gewas” verscheen een artikel van Marieke Kaajan over de…
Marieke Kaajan spreker op de VMR Actualiteitendag 2015
Marieke Kaajan was wederom als spreker uitgenodigd op de VMR Actualiteitendag donderdag 19 maart jl….
Artikel Volkskrant over procedure bij de Raad van State
Marieke Kaajan wordt als natuurbeschermingswet deskundige geciteerd in de Volkskrant. Uit de Volkskrant 24 februari…
Baanbrekende uitspraak voor Nbw- en Ffw-zaken
Het 1%- of ORNIS-criterium kan nu ook bij diersoorten worden toegepast. Het verkrijgen van toestemming…
Programma Aanpak Stikstof is rem op de economische ontwikkeling
Uiterlijk 20 februari kan iedereen een zienswijze indienen tegen het PAS. Er is alle reden…
Bestemmingsplan, EHS en Flora en faunawet
Zorg dat de aanwijzingen uit een onderzoeksrapport (Ffw) dat aan een bestemmingsplan ten grondslag wordt…
Tracébesluit A2 blijft in stand – interessante Nbw uitspraak
Er gingen vele jaren van procederen en zelf prejudiciële vragen aan vooraf, maar de Afdeling…
Bestemmingsplan en stikstof; gaat het ooit nog goed?
Bestemmingsplannen met activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken leveren de praktijk veel hoofdbrekens op. In de uitspraak…
Advies Raad van State wetsvoorstel Windenergie op zee
Op 20 oktober jl. heeft de Raad van State advies uitgebracht over het wetsvoorstel over…
Grenswaarden met de PAS: oplossing of nieuwe problemen?
Op 7 oktober jl. heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel PAS tot wijziging…
Recht.nl
Op recht.nl verscheen vandaag een notificatie van het artikel van Fleur Onrust en A. Drahmann over…
Interessante uitspraak over dwingende redenen – natuurbeschermingswet
Op 13 augustus 2014 heeft de Voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…