ENVIR ADVOCATEN
Romkeslaan 59
8933 AR Leeuwarden
T +31 20 236 10 24
F +31 20 796 92 22

ENVIR ADVOCATEN
Jan van Goyenkade 10 III
1075 HP Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 17-07-2020

Mondkapjesverplichting in het OV voor altijd?!

Hoe werkt de verplichting uit de Noodverordening om in het OV een mondkapje te dragen?

Op 14 juli 2020 heeft de Rechtbank Gelderland (ECLI:NL:RBGEL:2020:3433) uitspraak gedaan over een ingediend verzoek om vrijstelling van deze verplichting. Wat was er aan de hand. Een passagier die dagelijks met de trein reist wil geen mondkapje dragen in de trein. Daarom heeft hij vrijstelling van deze verplichting gevraagd aan de Voorzitter van de Veiligheidsregio.

In de Noodverordening COVID-19 veiligheidsregio Gelderland-Zuid (de Noodverordening) was in artikel 2.6, eerste lid, en artikel 3.1, eerste lid, onder c, (van de  van 1 juni 2020) de mondkapjesverplichting (kort gezegd) neergelegd.

De Voorzitter van de veiligheidsregio heeft de gevraagde vrijstelling echter afgewezen. Want zo stelt de Voorzitter de verplichting is niet gericht tot de individuele reiziger, maar kent alleen  verplichtingen voor de vervoerder. De vervoerder moet ervoor zorgen dat OV-reizigers een mondkapje dragen. Er is geen verbod opgenomen in de Noodverordening voor de individuele reiziger om zonder mondkapje te reizen in het openbaar vervoer. Het verbod is op de Wet personenvervoer 2000 gebaseerd. De voorzitter heeft daarom niet de bevoegdheid verzoeker een vrijstelling te verlenen.

Maar geldt er nu wel of geen verplichting voor reizigers om een mondkapje te dragen?

Hoe zit dat dan wel? Is het niet verplicht om een mondkapje te dragen? Op grond van artikel 72 van de Wet personenvervoer 2000 is het een ieder verboden zich in (onder meer) een bus of trein zodanig te gedragen dat orde, rust, veiligheid of een goede bedrijfsgang kan worden verstoord. De voorzieningenrechter overweegt dat vervolgens in artikel 73 van de Wet personenvervoer 2000 is bepaald dat een ieder verplicht is de aanwijzingen betreffende de orde, rust, veiligheid of een goede bedrijfsgang op te volgen die door of vanwege de vervoerder duidelijk kenbaar zijn gemaakt. Vervolgens wordt gewezen op het bepaalde in artikel 53 van het Besluit personenvervoer 2000. Daarin is bepaald dat onder deze ‘aanwijzingen’ moet worden begrepen “de door of vanwege de vervoerder kenbaar gemaakte aanduidingen in beeld of geschrift”. Elke vervoerder maakt vervolgens eigen aanwijzingen kenbaar. Er wordt op gewezen dat een voorbeeld van deze aanwijzingen de ‘Regels in de trein’, zijn welke zijn te vinden op de website van de NS, waar is vermeld dat mondkapjes verplicht zijn. Ook in de trein zelf en op de perrons wordt op deze verplichting gewezen. De voorzieningenrechter concludeert dat dit betekent dat het verbod is opgenomen in de voorwaarden en aanwijzingen van de vervoerders, waarin de regels zijn gesteld die zien op het reizen met het openbaar vervoer. Daarom kon de voorzitter van de veiligheidsregio inderdaad geen vrijstelling van het verbod verlenen.

De mogelijkheid uit de Noodverordening om op grond van artikel 3.1, eerste lid, onder c, van de Noodverordening te bepalen dat verboden in deze verordening niet van toepassing op door de voorzitter te bepalen (categorieën van) gevallen, kan dus niet gebruikt worden voor deze individuele reizigers.

Onwenselijk

Deze uitspraak roept bij mij allerlei vragen op. En nee, dat wil niet zeggen dat de vrijstelling wel kan worden verleend door de Voorzitter, maar dit legt wel weer een ander probleem met de vergaande beperkingen die via de Noodverordeningen worden opgelegd bloot.

Als de Voorzitter van de Veiligheidsregio niet kan oordelen over de verplichting voor individuele reizigers om in de trein mondkapjes te dragen, wat betekent dit dan? Volgens mij kan een vervoerder dus tot het einde der tijde besluiten dat in zijn trein, bus, tram of metro een mondkapje gedragen moet worden (en andere halve meter afstand). Immers als zonder directe verwijzing naar de Noodverordening kennelijk het dragen van een mondkapje verplicht worden omdat anders de “orde, rust, veiligheid of een goede bedrijfsgang ” worden verstoord, waar stopt dit dan? Het gaat om de aanwijzingen gegeven door of vanwege de vervoerder. Er wordt geen enkele link gelegd tussen de verplichting uit de noodverordening. En laten we wel zijn dan moet het ook nog eens een niet-medisch mondkapje zijn, zodat daadwerkelijke bescherming niet aan de orde is.  Als het al schort aan democratische controle en rechterlijke toetsing aan de noodverordening hoe zit dat dan met de vervoersvoorwaarden van de bus, trein, tram en metro…

Fleur Onrust (ENVIR Advocaten)


Gerelateerd

Curator pas op: bestuurs- en omgevingsrecht!
Ondanks alle getroffen steunmaatregelen, waaronder de NOW subsidie lijkt het onvermijdelijk dat straks meer faillissementen…
Overtreder of niet?
Een rechtspersoon kan als overtreder worden aangemerkt, maar wat is daarvoor nodig? En in hoeverre…
Vertrouwen of wantrouwen: een nieuwe lijn in de jurisprudentie
Vandaag heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een tweetal uitspraken gedaan over…
Last tot ongedaanmaking kan ook zien op vergunningvrije activiteiten
Op 7 november 2018 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) uitspraak…
Beperking belanghebbendheid bij Wnb-ontheffing (soorten)
In de uitspraak van 24 januari 2018 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Prejudiciële vragen of buiten werkingstelling van het PAS; en dan?
Tijdens de meerdaagse zitting op 30 november en 1 december 2016 bij de Afdeling bestuursrechtspraak…
Mooie deal: Van der Lee Transport verkocht aan het Belgische Vervaeke
Trots dat ons kantoor op het gebied van milieurecht verkoper heeft kunnen bijstaan in de…
Geen uitzondering op de beginselplicht tot handhaving
De uitspraak laat zien hoe belangrijk het is voor bedrijven om altijd te controleren of…
Aandachtspunten voor (potentiële) gebouw eigenaren
Zowel bedrijfspanden als woningen vliegen weer als warme broodjes over de toonbank, maar wat moet…
Schaarse vergunningen; Wat? Wie en Hoe?
Op 25 mei 2016 is de conclusie over schaarse vergunning van staatsraad advocaat-generaal Widdershoven verschenen….
Aandeelhouder en bestuurder als overtreder aangemerkt
Drietal uitspraken van de ABRvS overspoedeisende bestuursdwang, het overtreder begrip, kostenverhaal en een dwangbevel. Procedure…
Het pleit beslecht: wel overgangsrecht Stichting WEW
De uitspraak van de ABRvS van 23 maart 2016 maakt een einde aan de discussie:…
Een unicum: ABRvS komt terug op tussenuitspraak
Terugkomen op een tussenuitspraak is een uitzondering. Maar het kan wel! Zie hiervoor de uitspraak…
Ook voor dieren op de landelijke vrijstellingslijst moet worden voldaan aan artikel 65 Ffw
Dieren die op de landelijke vrijstellingslijst staan mogen niet zonder meer worden afgeschoten. Bij het verlenen van…
Bevestiging PAS-melding geen besluit: dan maar een handhavingsverzoek?!
Op 6 november jl. concludeerde de ABRvS dat de bevestiging van een PAS-melding geen besluit…
4 tips om terugbetalen ontvangen subsidie te voorkomen
Subsidie ontvangen is mooi en soms onmisbaar. Maar als je die subsidie aan het einde…
Toch geen overgangsrecht voor Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen?
Met de uitspraak van 1 oktober 2015 gaat de rechtbank Zeeland-West-Brabant lijnrecht in tegen een…
Zo zou het moeten! Voorkom verjaring van de mogelijkheid om te in vorderen
Verzoek de bestuursrechter om verjaring van de mogelijkheid om tot invordering van dwangsommen over te…
Schoonmaken verplicht op grond van de omgevingsvergunning
Is de verplichting om een geluidscherm schoon te houden ruimtelijk relevant? De Afdeling (ABRvS) deed…
Handhaving tegen permanente bewoning recreatiewoningen
Op deze zonnige zomerdag midden in de vakantieperiode een uitspraak over handhaving gericht tegen het…
Terechte weigering handhavend optreden
Voor het corrigeren van de gemeten emissiewaarden vanwege meetonzekerheden overeenkomstig de voorschriften 2.6 en 2.9…
Uitbreiden omvang van het geding met nieuwe besluitonderdelen
Zeer interessante uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 3 juni 2015…
Bestuursdwang vanwege verontreiniging op campingterrein
Lessen uit de Afdelingsuitspraak van 8 april 2015 over de toepassing van bestuursdwang bij bodemverontreiniging…
Voorlopig einde van het alcoholslot
Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen heeft door de uitspraak van de Raad van State (ABRvS) van…
Watervergunning geweigerd op grond van de onjuiste Keur
Interessante uitspraak van de Afdeling over de bestuursprocesrechtelijke vraag aan welke regels een besluit getoetst…
Naar uniform toezicht en handhaving bij tankstations
Er wordt gewerkt aan een landelijke aanpak bij toezicht en handhaving van tankstations. Naar uniform…
Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen niet langer een bestuursorgaan
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 17 december 2014 (zaaknr. 201402823) is een breuk…
UberPOP als medepleger aangemerkt door Voorzieningenrechter CBb
Interessante uitspraak, waarbij de problemen over de toelaatbaarheid van andere initiatieven in de deeleconomie en…
Asbestbrand en kostenverhaal interessante uitspraak ABRvS 8 oktober 2014
Wachten met zelf maatregelen nemen terwijl er anders spoedeisende bestuursdwang toegepast gaat worden, omdat er…
Uitspraak grote kamer over kernbegrip “bestuursorgaan”
De grote kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft uitspraak gedaan…
Nieuwe annotatie over kostenverhaal bestuursdwang na incident Schiphol
Noot van Fleur Onrust onder de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Noot verschenen in JM over een besluit tot kostenverhaal bestuursdwang gericht aan curator
Fleur Onrust schreef een annotatie in JM 2014/111 onder een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van…