ENVIR ADVOCATEN
Keizersgracht 451-1V
1017 DK Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 07-12-2018

Last tot ongedaanmaking kan ook zien op vergunningvrije activiteiten

Op 7 november 2018 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) uitspraak (ECLI:NL:RVS:2018:3620) in een van de vele geschillen tussen de eigenaar van Landgoed Sollewerf en de gemeente Apeldoorn. In deze zaak ging het om de bouw en het gebruik van bijgebouwen. Op Landgoed Sollewerf worden meerdere gebouwen verhuurd voor recreatief gebruik. Een van die gebouwen het bijgebouw de “Unique cottage”. Landgoed Sollewerf heeft dit bijgebouw recent verbouwd en daarbij woonvoorzieningen aangebracht. Verder zijn onder meer ook dakpannen in plaats van golfplaten aangebracht, zijn de ramen gewijzigd en is een schoorsteen gebouwd. Deze verbouwing was voor het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Apeldoorn (het college) aanleiding om handhavend op te treden.

Wat was er mis volgens het college?

Het college constateerde dat de verbouwing van de Unique cottage in strijd is met het bestemmingsplan en dat daar geen omgevingsvergunning voor is verleend. Voor de bouw van dit bijgebouw is in 1975 weliswaar een vergunning verleend, maar dat was voor de bouw van een garage en een paardenstal. Het bijgebouw mag dus alleen als zodanig worden gebruikt. Het college gelastte Landgoed Sollewerf daarom op straffe van een dwangsom om het vernieuwde en vergrote bijgebouw Unique cottage te verwijderen en verwijderd te houden. Het landgoed vond deze last buitensporig en stelde beroep in bij de rechtbank Gelderland.

Wat oordeelde de rechtbank?

De rechtbank achtte de opgelegde last tot verwijdering te verstrekkend omdat deze ook zag op wijzigingen die geen betrekking hebben op de draagconstructie, de brandcompartimentering, de bebouwde oppervlakte of het bouwvolume van het bouwwerk (ECLI:NL:RBGEL:2017:2700). Deze wijzigingen, zoals het vervangen van de golfplaten naar dakpannen, kunnen namelijk op grond van het Besluit omgevingsrecht ook zonder omgevingsvergunning worden gerealiseerd. De rechtbank heeft de last daarom als volgt gewijzigd:

“de woonvoorzieningen uit het voor de bewoning geschikt gemaakte bestaande bijgebouw Unique cottage te verwijderen en verwijderd te houden”.

Het oordeel van de ABRvS

De ABRvS oordeelde dat het college inderdaad niet kon gelasten het gehele bijgebouw te verwijderen, aangezien dit bijgebouw in het verleden legaal was gerealiseerd. Desalniettemin had de rechtbank het ook niet bij het rechte eind. De last had moeten zien op het ongedaan maken van alle aangebrachte wijzigingen, aldus de ABRvS.

Hoe zit dat dan?

De ABRvS oordeelde dat het doel van de last is het ongedaan maken van bouwen waarmee het gebruik dat in strijd is met het bestemmingsplan, namelijk recreatief verblijf, mogelijk wordt gemaakt. Dit betekent dat het college in beginsel mag bepalen dat alle wijzigingen die op dat gebruik betrekking hebben dienen te worden verwijderd. Daarbij hoeft geen onderscheid te worden gemaakt tussen wijzigingen die mochten worden aangebracht zonder omgevingsvergunning indien geen sprake zou zijn van strijdig gebruik, en wijzigingen die alleen maar zien op het strijdig gebruik. Wel is van belang of alle wijzigingen gelijktijdig zijn aangebracht; dit wordt in deze zaak echter niet betwist.

Bovendien bestaat, zoals de ABRvS eerder heeft overwogen in de uitspraak van 29 april 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:1330) geen algemene plicht voor het college om stil te staan bij de vraag of een overtreding door middel van het treffen van bepaalde maatregelen of voorzieningen mogelijk gedeeltelijk kan worden gelegaliseerd en de last, bij een bevestigend antwoord op die vraag, te beperken tot het beëindigen van het niet-legaliseerbare deel van de overtreding. Dat zou mogelijk anders kunnen zijn als de betrokkene ten tijde van de besluitvorming aan het college kenbaar maakt de overtreding door middel van het treffen van bepaalde maatregelen of voorzieningen gedeeltelijk te willen legaliseren of aangeeft van mening te zijn dat daarvoor geen vergunning is vereist.

Daar was in dit geval echter geen sprake van. Het college mocht dan ook een last opleggen om alle wijzigingen ten opzichte van de bouwvergunning uit 1975 ongedaan te maken.

Hoe nu verder op Landgoed Sollewerf?

De Unique Cottage is inmiddels bestemd als bijgebouw en Bed&Breakfast, en als zodanig ingepast in het bestemmingsplan. Mogelijk hoefde de verbouwing daardoor alsnog niet (geheel) ongedaan gemaakt te worden. In de uitspraak van de ABRvS stond ook een hekwerk op het landgoed ter discussie. Dit hekwerk onttrok een deel van het bos aan het leefgebied van daar voorkomende diersoorten en moest daarom deels verwijderd worden. Het landgoed heeft aan die verplichting gevolg geven en zwijnen hebben vervolgens van de gelegenheid gebruik gemaakt om de beest uit te hangen op het gazon van landgoed. Voor de eigenaar van het landgoed is de maat kennelijk vol: het landgoed staat sinds twee dagen na de uitspraak te koop.

Klik op deze link voor de volledige uitspraak.

Martijn Kreling en Iris Kieft

 

 

 

 


Gerelateerd

PAS-uitspraak – interview Marieke Kaajan door NOS
Vandaag heeft het Hof van Justitie uitspraak gedaan over het Programma Aanpak Stikstof (ECLI:EU:C:2018:882). De…
Klimaat & zon: burgerparticipatie hoe gaat dat nu?
Dat burgerparticipatie (ook nu al) een rol speelt in bestuursrechtelijke procedures volgt uit de uitspraak…
Klimaat & burgerparticipatie; hoe vorm te geven?
Windenergie en zonne-energie leveren een belangrijke bijdrage aan het behalen van de klimaatdoelstellingen, maar niet…
Strijd met de Dienstenrichtlijn: brancheringsregeling Appingedam niet evenredig
De raad van de gemeente Appingedam moet aan de bak. Dit volgt uit een tussenuitspraak…
Bestemmingsplanprocedure: bedrijf wegbestemd of niet?
Vaak krijg ik de vraag van bedrijven wat de gemeente nu wel of niet mag…
Beperking belanghebbendheid bij Wnb-ontheffing (soorten)
In de uitspraak van 24 januari 2018 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
ENVIR succesvol voor Windpark Wieringermeer bij beroep tegen Wnb-ontheffing
In de aan Windpark Wieringermeer verleende Wnb-ontheffing voor trekvogels was een omvangrijke monitoringsverplichting ten aanzien…
Omgevingsvergunningen en de toets aan het Amsterdamse hotelbeleid
In dit nieuwsbericht sta ik stil bij een tweetal uitspraken over omgevingsvergunningen voor twee hotels…
Het festivalseizoen is geopend; Tips om te zorgen dat de evenementenvergunningen en bestemmingsplannen er ook klaar voor zijn
Het is weer voorjaar, de eerste festivals en buitevenementen zijn al weer achter de rug,…
Prejudiciële vragen of buiten werkingstelling van het PAS; en dan?
Tijdens de meerdaagse zitting op 30 november en 1 december 2016 bij de Afdeling bestuursrechtspraak…
Mooie deal: Van der Lee Transport verkocht aan het Belgische Vervaeke
Trots dat ons kantoor op het gebied van milieurecht verkoper heeft kunnen bijstaan in de…
Geen uitzondering op de beginselplicht tot handhaving
De uitspraak laat zien hoe belangrijk het is voor bedrijven om altijd te controleren of…
Digitale vs analoge verbeelding en achtererfgebied
De ABRvS heeft op 13 juli 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:1918) nogmaals bevestigd dat de digitale verbeelding (plankaart)…
Aandachtspunten voor (potentiële) gebouw eigenaren
Zowel bedrijfspanden als woningen vliegen weer als warme broodjes over de toonbank, maar wat moet…
Wind op zee en land: wat staat er op korte termijn op de agenda?
Het realiseren van wind op land en op zee leidt van oudsher al tot een…
Natuur op NWEA Winddagen
Kom naar de bijeenkomst op 15 juni a.s. op de NWEA Winddagen over natuurwetgeving, en…
Schaarse vergunningen; Wat? Wie en Hoe?
Op 25 mei 2016 is de conclusie over schaarse vergunning van staatsraad advocaat-generaal Widdershoven verschenen….
Geen aanhaakverplichting bij Wet natuurbescherming
Goed nieuws: in afwijking van de Wet natuurbescherming wordt nu voorgesteld om de aanhaakverplichting niet…
Aandeelhouder en bestuurder als overtreder aangemerkt
Drietal uitspraken van de ABRvS overspoedeisende bestuursdwang, het overtreder begrip, kostenverhaal en een dwangbevel. Procedure…
Het pleit beslecht: wel overgangsrecht Stichting WEW
De uitspraak van de ABRvS van 23 maart 2016 maakt een einde aan de discussie:…
Kunnen bestemmingsplannen profiteren van de PAS?
10 maart jl. sprak Marieke Kaajan op het eerste VBR-seminar over de rol van de…
Meer duidelijkheid over implementatie PGS 29
Op 15 februari heeft de minister van I&M in een brief meer duidelijkheid gegeven over…
Een unicum: ABRvS komt terug op tussenuitspraak
Terugkomen op een tussenuitspraak is een uitzondering. Maar het kan wel! Zie hiervoor de uitspraak…
Ook voor dieren op de landelijke vrijstellingslijst moet worden voldaan aan artikel 65 Ffw
Dieren die op de landelijke vrijstellingslijst staan mogen niet zonder meer worden afgeschoten. Bij het verlenen van…
Alles weten over de PAS?
Lees dan hier het digitaal magazine, met een bijdrage van Marieke Kaajan.
Bevestiging PAS-melding geen besluit: dan maar een handhavingsverzoek?!
Op 6 november jl. concludeerde de ABRvS dat de bevestiging van een PAS-melding geen besluit…
4 tips om terugbetalen ontvangen subsidie te voorkomen
Subsidie ontvangen is mooi en soms onmisbaar. Maar als je die subsidie aan het einde…
Toch geen overgangsrecht voor Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen?
Met de uitspraak van 1 oktober 2015 gaat de rechtbank Zeeland-West-Brabant lijnrecht in tegen een…
Zo zou het moeten! Voorkom verjaring van de mogelijkheid om te in vorderen
Verzoek de bestuursrechter om verjaring van de mogelijkheid om tot invordering van dwangsommen over te…
Schoonmaken verplicht op grond van de omgevingsvergunning
Is de verplichting om een geluidscherm schoon te houden ruimtelijk relevant? De Afdeling (ABRvS) deed…
Stikstof en bestemmingsplannen; one down more to come?!
In de uitspraak van 19 augustus 2015 vernietigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Handhaving tegen permanente bewoning recreatiewoningen
Op deze zonnige zomerdag midden in de vakantieperiode een uitspraak over handhaving gericht tegen het…
Recente ontwikkelingen Natuurbeschermingswet
Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van de Nbw. Kijk hier voor een…
Terechte weigering handhavend optreden
Voor het corrigeren van de gemeten emissiewaarden vanwege meetonzekerheden overeenkomstig de voorschriften 2.6 en 2.9…
Uitbreiden omvang van het geding met nieuwe besluitonderdelen
Zeer interessante uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 3 juni 2015…
Wind op zee; let goed op het (ontwerp-) kavelbesluit!
Wind op zee geniet de laatste tijd veel publiciteit. Dat is ook niet zo vreemd;…
Veranderingsvergunning voor een inrichting
Wanneer kan er een veranderingsvergunning voor een inrichting verleend worden? Een veranderingsvergunning kan slechts worden verleend…
Bestuursdwang vanwege verontreiniging op campingterrein
Lessen uit de Afdelingsuitspraak van 8 april 2015 over de toepassing van bestuursdwang bij bodemverontreiniging…
Watervergunning en verenigbaarheid met de doelstellingen van de Waterwet (art. 6.21)
Een watervergunning wordt geweigerd als de verlening van die vergunning niet verenigbaar is met doelstellingen…
Planschade en de uitleg van “met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid”
De Afdeling (ABRvS) heeft op 18 maart 2015 een tweetal planschade uitspraken gedaan waarin uitleg…
Voorlopig einde van het alcoholslot
Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen heeft door de uitspraak van de Raad van State (ABRvS) van…
Artikel Volkskrant over procedure bij de Raad van State
Marieke Kaajan wordt als natuurbeschermingswet deskundige geciteerd in de Volkskrant. Uit de Volkskrant 24 februari…
Baanbrekende uitspraak voor Nbw- en Ffw-zaken
Het 1%- of ORNIS-criterium kan nu ook bij diersoorten worden toegepast. Het verkrijgen van toestemming…
Watervergunning geweigerd op grond van de onjuiste Keur
Interessante uitspraak van de Afdeling over de bestuursprocesrechtelijke vraag aan welke regels een besluit getoetst…
Programma Aanpak Stikstof is rem op de economische ontwikkeling
Uiterlijk 20 februari kan iedereen een zienswijze indienen tegen het PAS. Er is alle reden…
Naar uniform toezicht en handhaving bij tankstations
Er wordt gewerkt aan een landelijke aanpak bij toezicht en handhaving van tankstations. Naar uniform…
Bestemmingsplan, EHS en Flora en faunawet
Zorg dat de aanwijzingen uit een onderzoeksrapport (Ffw) dat aan een bestemmingsplan ten grondslag wordt…
Bestemmingsplan en maximale lichtercapaciteit
In de uitspraak van de Afdeling (ABRvS) van 17 december 2014 komen de volgende onderwerpen…
Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen niet langer een bestuursorgaan
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 17 december 2014 (zaaknr. 201402823) is een breuk…
Tracébesluit A2 blijft in stand – interessante Nbw uitspraak
Er gingen vele jaren van procederen en zelf prejudiciële vragen aan vooraf, maar de Afdeling…
UberPOP als medepleger aangemerkt door Voorzieningenrechter CBb
Interessante uitspraak, waarbij de problemen over de toelaatbaarheid van andere initiatieven in de deeleconomie en…
Medewerking van derden vereisen kan wel in Watervergunning
De Waterwet verzet zich niet tegen het stellen van voorschriften ter naleving waarvan de medewerking van…
Bestemmingsplan en stikstof; gaat het ooit nog goed?
Bestemmingsplannen met activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken leveren de praktijk veel hoofdbrekens op. In de uitspraak…
Advies Raad van State wetsvoorstel Windenergie op zee
Op 20 oktober jl. heeft de Raad van State advies uitgebracht over het wetsvoorstel over…
Grenswaarden met de PAS: oplossing of nieuwe problemen?
Op 7 oktober jl. heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel PAS tot wijziging…
Asbestbrand en kostenverhaal interessante uitspraak ABRvS 8 oktober 2014
Wachten met zelf maatregelen nemen terwijl er anders spoedeisende bestuursdwang toegepast gaat worden, omdat er…
Watervergunning kan alleen verplichtingen voor vergunninghouder bevatten
Uitspraak (ABRvS) van 8 oktober 2014 waarbij aan een watervergunning in een voorschrift een verplichting…
Uitspraak grote kamer over kernbegrip “bestuursorgaan”
De grote kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft uitspraak gedaan…
Nieuwe annotatie over kostenverhaal bestuursdwang na incident Schiphol
Noot van Fleur Onrust onder de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Noot verschenen in JM over een besluit tot kostenverhaal bestuursdwang gericht aan curator
Fleur Onrust schreef een annotatie in JM 2014/111 onder een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van…