ENVIR ADVOCATEN
Keizersgracht 451-1V
1017 DK Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 05-08-2015

Handhaving tegen permanente bewoning recreatiewoningen

Op deze zonnige zomerdag midden in de vakantieperiode een uitspraak over handhaving gericht tegen het permanent bewonen van recreatiewoningen op Parc Patersven in Wernhout.

Op 5 augustus 2015 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 9 uitspraken, over de illegale permanente bewoning van recreatiewoningen op een en hetzelfde recreatiepark. De permanente bewoners moeten na jarenlange juridische procedures op zoek naar een andere permanente woning. Als recreatiewoning kunnen de woningen uiteraard wel gebruikt blijven worden.

Financiele omstandigheden geen reden om geen last op te leggen

Verschillende eigenaren en bewoners van de recreatiewoningen voerden aan dat zij als gevolg van het handhavend optreden in zware financiële problemen zullen komen. Zij brengen naar voren dat de recreatiewoningen vanwege het overaanbod (er zijn meer dan 70 appellanten in de verschillende procedures) moeilijk te verkopen zullen zijn en slechts voor een aanzienlijk lagere prijs dan de betaalde aankoopprijs. Daarnaast betogen de eigenaren / bewoners dat het kopen dan wel huren van andere woonruimte voor hen financieel niet haalbaar. Een van de bewoners stelt dat omdat zij circa € 225.000,00 in de woning heeft geïnvesteerd, terwijl die naar verwachting via executieveilig slechts circa € 60.000,00 zal opbrengen, verhuizen onmogelijk is. Deze financiële omstandigheden zijn echter geen reden om te oordelen dat de bewoners de recreatiewoningen permanent mogen blijven bewonen.

Dat financiele omstandigheden geen rol spelen bij de vraag of de last opgelegd mocht worden is vaste jurisprudentie. In deze uitspraak van 5 augustus 2015 verwijst de Afdeling naar haar eerdere uitspraak van 2 juli 2014 (201311513/1/A1), waarin ook werd overwogen dat de omstandigheid dat handhavend optreden mogelijk ernstige financiële gevolgen heeft voor degene, ten laste van wie wordt gehandhaafd, geen grond bidet voor het oordeel dat dit optreden zodanig onevenredig is in verhouding tot de daarmee te dienen belangen, dat het bestuursorgaan daarvan om die reden behoort af te zien.

Over de permanente bewoning van recreatiewoningen is in de loop der jaren veel geschreven. Recent verscheen in Bouwrecht 2015/68, het artikel “Juridische aspecten van handhaving bij permanente bewoning van recreatieverblijven, de stand van zaken van medio 2015” van Mr. M.B.P. Kuitenbrouwer.

Begunstigingstermijn

Het gemeentebestuur had in de last een begunstigingstermijn van 10 jaar opgenomen uit coulance voor de eigenaars / bewoners. Die periode van 10 jaar kon de eigenaar / bewoner gebruiken voor het vinden van vervangende woonruimte. De rechtbank Zeeland-West-Brabant overwoog in de beroepszaak dat deze begunstigingstermijn van 10 jaar veel te ruim was.

Ingevolge artikel 5:32a, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt bij een last onder dwangsom die strekt tot het ongedaan maken van een overtreding of het voorkomen van verdere overtreding, een termijn gesteld gedurende welke de overtreder de last kan uitvoeren zonder dat een dwangsom wordt verbeurd. De ABRvS overweegt dat de rechtbank terecht heeft overwogen de termijn van 10 jaar te lang is. Het bestuursorgaan dient de overtreder een termijn te gunnen waarbinnen de overtreder de last kan uitvoeren zonder dat een dwangsom wordt verbeurd. Bij het bepalen van de lengte van die termijn komt het bestuursorgaan enige vrijheid toe. De ABRvS overweegt echter vervolgens “Echter, volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling (waaronder de uitspraak van 24 december 2013, in zaak nr. 201302962/1/A1), geldt bij het bepalen van de lengte van de begunstigingstermijn als uitgangspunt dat deze termijn niet wezenlijk langer mag worden gesteld dan noodzakelijk is om de overtreding te kunnen opheffen.”

De ABRvS meent dat de begunstigingstermijn van 10 jaar niet in overeenstemming is met de strekking van artikel 5:32a, tweede lid, van de Awb dat een begunstigingstermijn niet wezenlijk langer mag zijn dan noodzakelijk is om de overtreding te kunnen opheffen. De ABRvS neemt in haar oordeel mee dat voor het voldoen aan de last niet is vereist dat de recreatiewoning wordt verkocht. De ABRvS overweegt dat vervolgens dat voor zover de bewoners aanvoeren dat zij in financiële moeilijkheden raken omdat zij niet de middelen hebben om naast de recreatiewoning alternatieve woonruimte te bekostigen, die omstandigheid voor hun rekening en risico dient te blijven, omdat dit het gevolg is van hun keuze een recreatiewoning te kopen ten behoeve van (permanente) bewoning. De omstandigheid dat de overtreding reeds lange tijd heeft voortgeduurd, is daarnaast niet van belang voor de termijn waarbinnen de overtreding kan worden beëindigd.

Zelf in de zaak voorzien

De rechtbank had in haar uitspraak zelf een begunstigingstermijn vastgesteld van 6 maanden. De ABRvS vindt deze termijn van zes maanden onjuist. In eerdere uitspraken over soortgelijke zaken stelde de rechtbank een termijn van één jaar vast. De ABRvS ziet niet in waarom dit in deze zaken nu een andere termijn zou moeten zijn. De ABRvS voorziet vervolgens zelf in de zaak en stelt ook een begunstigingstermijn vast. Omdat die termijn van een jaar na de rechtbank uitspraak inmiddels al is verstreken, stelt de ABRvS zelf een nieuwe termijn vast. Deze termijn stelt de Afdeling vast op 6 maanden, gerekend vanaf de dag van verzending van deze uitspraak.

Klik op de link voor de volledige tekst van de hiervoor besproken uitspraak van de ABRvS van 5 augustus 2015, (201405033/1/A1, 201405034/1/A1, 201405035/1/A1, 201405036/1/A1, 201405037/1/A1, 201405050/1/A1, 201405051/1/A1, 201405052/1/A1). De andere 8 uitspraken staan eveneens op de website van de Raad van State. https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/zoeken-in-uitspraken/tekst-uitspraak.html?id=84738

Fleur Onrust


Gerelateerd

Last tot ongedaanmaking kan ook zien op vergunningvrije activiteiten
Beperking belanghebbendheid bij Wnb-ontheffing (soorten)
In de uitspraak van 24 januari 2018 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Prejudiciële vragen of buiten werkingstelling van het PAS; en dan?
Tijdens de meerdaagse zitting op 30 november en 1 december 2016 bij de Afdeling bestuursrechtspraak…
Mooie deal: Van der Lee Transport verkocht aan het Belgische Vervaeke
Trots dat ons kantoor op het gebied van milieurecht verkoper heeft kunnen bijstaan in de…
Geen uitzondering op de beginselplicht tot handhaving
De uitspraak laat zien hoe belangrijk het is voor bedrijven om altijd te controleren of…
Aandachtspunten voor (potentiële) gebouw eigenaren
Zowel bedrijfspanden als woningen vliegen weer als warme broodjes over de toonbank, maar wat moet…
Schaarse vergunningen; Wat? Wie en Hoe?
Op 25 mei 2016 is de conclusie over schaarse vergunning van staatsraad advocaat-generaal Widdershoven verschenen….
Aandeelhouder en bestuurder als overtreder aangemerkt
Drietal uitspraken van de ABRvS overspoedeisende bestuursdwang, het overtreder begrip, kostenverhaal en een dwangbevel. Procedure…
Het pleit beslecht: wel overgangsrecht Stichting WEW
De uitspraak van de ABRvS van 23 maart 2016 maakt een einde aan de discussie:…
Een unicum: ABRvS komt terug op tussenuitspraak
Terugkomen op een tussenuitspraak is een uitzondering. Maar het kan wel! Zie hiervoor de uitspraak…
Ook voor dieren op de landelijke vrijstellingslijst moet worden voldaan aan artikel 65 Ffw
Dieren die op de landelijke vrijstellingslijst staan mogen niet zonder meer worden afgeschoten. Bij het verlenen van…
Bevestiging PAS-melding geen besluit: dan maar een handhavingsverzoek?!
Op 6 november jl. concludeerde de ABRvS dat de bevestiging van een PAS-melding geen besluit…
4 tips om terugbetalen ontvangen subsidie te voorkomen
Subsidie ontvangen is mooi en soms onmisbaar. Maar als je die subsidie aan het einde…
Toch geen overgangsrecht voor Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen?
Met de uitspraak van 1 oktober 2015 gaat de rechtbank Zeeland-West-Brabant lijnrecht in tegen een…
Zo zou het moeten! Voorkom verjaring van de mogelijkheid om te in vorderen
Verzoek de bestuursrechter om verjaring van de mogelijkheid om tot invordering van dwangsommen over te…
Schoonmaken verplicht op grond van de omgevingsvergunning
Is de verplichting om een geluidscherm schoon te houden ruimtelijk relevant? De Afdeling (ABRvS) deed…
Terechte weigering handhavend optreden
Voor het corrigeren van de gemeten emissiewaarden vanwege meetonzekerheden overeenkomstig de voorschriften 2.6 en 2.9…
Uitbreiden omvang van het geding met nieuwe besluitonderdelen
Zeer interessante uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 3 juni 2015…
Bestuursdwang vanwege verontreiniging op campingterrein
Lessen uit de Afdelingsuitspraak van 8 april 2015 over de toepassing van bestuursdwang bij bodemverontreiniging…
Voorlopig einde van het alcoholslot
Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen heeft door de uitspraak van de Raad van State (ABRvS) van…
Watervergunning geweigerd op grond van de onjuiste Keur
Interessante uitspraak van de Afdeling over de bestuursprocesrechtelijke vraag aan welke regels een besluit getoetst…
Naar uniform toezicht en handhaving bij tankstations
Er wordt gewerkt aan een landelijke aanpak bij toezicht en handhaving van tankstations. Naar uniform…
Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen niet langer een bestuursorgaan
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 17 december 2014 (zaaknr. 201402823) is een breuk…
UberPOP als medepleger aangemerkt door Voorzieningenrechter CBb
Interessante uitspraak, waarbij de problemen over de toelaatbaarheid van andere initiatieven in de deeleconomie en…
Asbestbrand en kostenverhaal interessante uitspraak ABRvS 8 oktober 2014
Wachten met zelf maatregelen nemen terwijl er anders spoedeisende bestuursdwang toegepast gaat worden, omdat er…
Uitspraak grote kamer over kernbegrip “bestuursorgaan”
De grote kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft uitspraak gedaan…
Nieuwe annotatie over kostenverhaal bestuursdwang na incident Schiphol
Noot van Fleur Onrust onder de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Noot verschenen in JM over een besluit tot kostenverhaal bestuursdwang gericht aan curator
Fleur Onrust schreef een annotatie in JM 2014/111 onder een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van…