Amsterdam: +31 20 737 20 66
Leeuwarden: +31 20 236 10 24

image_pdf

Datum: 14-06-2021

Externe salderingsmogelijkheden beperkt?

Vergunningverlening op grond van de Wet natuurbescherming (‘Wnb’) is, sinds de PAS-uitspraken van 29 mei 2019, niet eenvoudig. Een van beste opties was tot nu toe het toepassen van het instrument ‘externe saldering’. Realisatie van een nieuwe ontwikkeling die leidt tot een toename van stikstofdepositie wordt dan mogelijk door het wegnemen van een stikstofbron die op dezelfde locaties van stikstofgevoelige habitats in een Natura 2000-gebied stikstofdepositie veroorzaakte. Zolang, aan de hand van een Aerius-berekening, kon worden aangetoond dat per saldo geen toename van stikstofdepositie optrad, werd eenvoudig een Wnb-vergunning verkregen. Externe saldering wordt dan beschouwd als een mitigerende maatregel. Het positieve effect van zo’n maatregel kan één-op-één worden weggestreept tegen het negatieve effect van een voorgenomen ontwikkeling.

Twee recente uitspraken van de rechtbank Limburg lijken nu roet in het eten te gooien. In deze uitspraken, van 19 mei resp. 20 mei,  overweegt de rechtbank Limburg dat bij de inzet van het instrument externe saldering moet worden aangetoond dat, samengevat, voldoende andere maatregelen overblijven waarmee invulling kan worden gegeven aan de verplichtingen van art. 6 lid 1 resp. art. 6 lid 2 Habitatrichtlijn (‘Hrl’). Op grond van die bepalingen moet een lidstaat ten eerste instandhoudingsmaatregelen treffen om uiteindelijk, op landelijk niveau, een gunstige staat van instandhouding van onder de Habitatrichtlijn beschermde natuur te bereiken. Ook moeten passende maatregelen worden getroffen om, ten opzichte van de situatie op het moment dat een gebied onder het regime van de Hrl beschermd is, (dreigende) verslechtering en significante verstoring te voorkomen.

De uitspraken van de rechtbank Limburg zijn in lijn met de PAS-uitspraken van de ABRvS. Deze uitspraken lieten zien dat een bepaalde maatregel zowel het karakter kan hebben van een instandhouding- of passende maatregel resp. van een mitigerende maatregel. Zo’n maatregel mag als mitigerende maatregel in de passende beoordeling meegenomen worden als is voldaan aan twee voorwaarden. Ten eerste moet behoud van de kwaliteit van een Natura 2000-gebied zijn verzekerd. Het gaat hier om behoud van de natuurwaarden zoals deze bestonden op het moment dat een gebied onder het regime van de Hrl beschermd kwam te vallen. Voor zover sprake is van een verbeter- of uitbreidingsdoelstelling moet, ten tweede, aangetoond worden dat andere maatregelen beschikbaar zijn om deze doelstelling te realiseren. Als aan deze twee voorwaarden is voldaan, mag de beoogde maatregel als mitigerende maatregel worden ingezet. Inzet van externe saldering behoeft daarmee dus een aanvullende motivering, anders dan voorheen werd aangenomen.

Het is de vraag of de ABRvs, als hoger beroep wordt ingesteld tegen deze uitspraak, de rechtbank Limburg volgt én of dit leidt tot een beperking van de mogelijkheden van externe saldering. Als gezegd past de redenering van de rechtbank Limburg in de PAS-uitspraken. Het kan dan ook niet worden uitgesloten dat de ABRvS de uitspraken in hoger beroep in stand laat. Anderzijds is er een aantal omstandigheden die er mogelijk toe leiden dat de ABRvS externe saldering als mitigerende maatregel zal blijven accepteren, te weten:

  • Tot op heden heeft de ABRvS bij externe saldering niet erg indringend getoetst of aan deze voorwaarden was voldaan. Zie voor een voorbeeld de uitspraak van 30 september 2020 over het inpassingsplan voor het Logistiek Park Moerdijk. In die uitspraak achtte de ABRvS het voldoende dat Provinciale Staten aangaven dat voldoende andere maatregelen beschikbaar waren en zouden worden getroffen om invulling te geven aan de verplichtingen van art. 6 lid 1 resp. lid 2 Hrl. het kan echter niet uitgesloten worden dat deze afstandelijke toetsing door de ABRvS met name het gevolg was van een niet (voldoende) gemotiveerd beroep;
  • Op grond van het huidige provinciale beleid wordt, bij externe saldering, 30% van het saldo afgeroomd ten gunste van de natuur. Dit beleid gold nog niet bij de besluiten waarover de rechtbank Limburg moest oordelen. Met dit afromen wordt het dubbele karakter van het instrument externe saldering als het ware erkend. Wellicht is dit afdoende voor de ABRvS om de overige 70% als mitigerende maatregel te kunnen beschouwen;
  • In de overwegingen van de rechtbank Limburg is geen rekening gehouden met de Wet stikstofreductie en natuurverbetering die inmiddels door de Tweede en Eerste Kamer is aangenomen en binnen afzienbare termijn in werking zal treden. Deze wet voorziet in het treffen van een pakket aan (natuur- en stikstofreducerende) maatregelen waarmee invulling wordt gegeven aan de verplichtingen van art. 6 lid 1 resp. lid 2 Hrl. Mogelijkerwijs kan betoogd wordt dat hiermee voldoende instandhoudings- en passende maatregelen worden getroffen zodat om die reden externe saldering nog steeds als mitigerende maatregel kan worden inzet;
  • Daarnaast zou eventueel ook relevant kunnen zijn dat afspraken over externe saldering tot stand komen tussen twee private partijen; als deze niet tot overeenstemming komen, worden de activiteiten van de saldogever wellicht niet beëindigd en is er geen ‘voordeel’ dat aan de natuur kan worden gegeven.

De uitspraken van de rechtbank Limburg laten zien dat het van belang is om, ook bij de inzet van externe saldering, aanvullend te motiveren dat voldoende andere instandhoudings- en passende maatregelen beschikbaar zijn. Het is verder afwachten wat de uitkomst zal zijn van een (eventuele) hoger beroepsprocedure bij de ABRvS.

Marieke Kaajan

 


Gerelateerd

Een gestandaardiseerd eigen risico bij ganzenschade; de spelregels volgens de Afdeling
Ganzen veroorzaken jaarlijks veel schade aan agrarische percelen. Alleen al in Fryslân gaat het om…
Een snel(ler) einde aan de stikstofcrisis met een Deltaplan Verduurzaming?!
In een column die begin maart op de website van de Vereniging voor Milieurecht werd…
Kansen en risico’s na vervallen Wnb-vergunningplicht interne saldering
Er geldt geen Wnb-vergunningplicht meer bij interne saldering. Hoe stel je dit vast en wat…
Belangrijke Natura 2000-uitspraken (ViA15 en Logtsebaan)
(Tussen)uitspraak inzake het tracébesluit A15/A12 Ressen-Oudbroeken (ViA15), ABRvS 20 januari 2021, ECLI:NL:RVS:2021:105 en Logtsebaan, ABRvS 20 januari 2021, ELCI:NL:RVS:2021:71
Verdergaande bescherming Natura 2000-gebieden in ruimtelijk spoor is toelaatbaar
ABRvS 23 december 2020, ECLI:NL:RVS:2020:3071
Tweede Kamer aanvaardt Stikstofwet na substantiële verhoging ambitieniveau
Wetsvoorstel Stikstofreductie en natuurverbetering
Natuurcompensatiebank, stikstofreductie en natuurherstel
Ruim 1,5 jaar na de PAS-uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak worden de contouren van de…
Projecten met stikstofdepositie: wat wordt in de Wet natuurbescherming-vergunning vergund en onder welke beperkingen?
ABRvS 18 november 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2760 en ABRvS 1 juli 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1528
Rapport Arcadis: Herindeling Natura 2000-gebieden zeer beperkt mogelijk
In de Kamerbrief van 13 oktober jl. maakt de Minister van LNV melding van het…
Investeren uit de stikstofcrisis, en snel een beetje!
Meer dan een jaar geleden sneuvelde het Programma Aanpak Stikstof bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Dit…
Stikstof en Cie Remkes: kan het ook anders?
“Niet alles kan overal“, dat is de pakkende titel van het eindadvies van het Adviescollege…
Voldoende maatregelen treffen waardoor van ‘opzet’ (Wnb) geen sprake meer is?
Soortenbescherming (Wnb) in relatie tot de energietransitie en het treffen van ‘mitigerende maatregelen’ In de…
Actualiteiten bescherming Natura 2000
De laatste tijd verschijnen er weer veel interessante uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de…
Interview Marieke Kaajan in Europoort Kringen
In de editie van maart 2020 van het magazine Europoort Kringen is Marieke Kaajan geïnterviewd…
Gasloos bouwen: toereikende planregel kan plan-mer stikstof voorkomen
Na de stikstofuitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van mei 2019 is het zoeken naar mogelijkheden…
Stikstofcumulatietoets bestemmingsplan niet nodig en regeling interne saldering bestemmingsplan behoeft geen passende beoordeling
De Afdeling bestuursrechtspraak heeft vandaag meerdere interessante uitspraken gedaan over het Natura 2000-gebiedsbeschermingsrecht in relatie tot stikstof. Zo heeft de Afdeling overwogen, dat de stikstofcumulatietoets voor een bestemmingsplan niet hoefde te zien op ontwikkelingen die niet door het plan zelf, maar door andere plannen mogelijk zijn gemaakt. Ook heeft de Afdeling een oordeel gegeven over een in een bestemmingsplan opgenomen regeling voor interne saldering. Als in zo’n regeling wordt aangesloten bij het bestaande planologisch toegelaten gebruik, dan hoeft dat niet passend beoordeeld te worden.
Kerstuitspraken met betrekking tot Natura 2000-toetsen
Poortgebied Bergsche Heide (Steenbergen), uitbreiding hotel de Harmonie in Giethoorn (Steenwijkerland) en aanleg nieuw dorp Reeve en aanleg van het Reevediep (beiden in Kampen)
ENVIR Advocaten in Wintergasten
Iris Kieft van ENVIR Advocaten werd geïnterviewd voor de Wintergasten editie van VG Visie over…
De ruimtelijke aanvaardbaarheid van geluidsbelasting bij windturbines
Voor de ruimtelijke aanvaardbaarheid van de geluidsbelasting van windturbines bij woningen en andere gevoelige gebouwen…
ENVIR in het nieuws over stikstof
In de media zijn de afgelopen tijd meerdere berichten en items verschenen over de gevolgen…
Stikstof en woningbouw: business meeting met oplossingen
Honderden bouwprojecten komen op losse schroeven te staan door de recente stikstofuitspraak van de Raad…
Hoe moeten projectontwikkelaars omgaan met stikstofregels?
Op 18 juli 2019 werd Marieke Kaajan voor het radioprogramma Met het oog op morgen…
Briefing Tweede Kamer over de PAS-uitspraken
Op 4 juni 2019 lichtte Marieke Kaajan samen met prof. dr. Chris Backes van de…
Ruimte voor natuur én economische ontwikkeling: blik op de toekomst na de PAS-uitspraken
PAS-uitspraken 29 mei 2019: geen juridische verrassing; maar hoe nu verder? Inleiding De twee uitspraken…
IBR Studiedag Natuurbeschermingsrecht 20 juni 2019
Op 20 juni 2019 verzorgt Marieke Kaajan samen met Ralph Frins en Janette Verbeek een…
Het PAS-arrest gaat niet alleen over stikstof!
Op 7 november jl. beantwoordde het Hof van Justitie (HvJ) de vragen die door de…
PAS-uitspraak – interview Marieke Kaajan door NOS
Vandaag heeft het Hof van Justitie uitspraak gedaan over het Programma Aanpak Stikstof (ECLI:EU:C:2018:882). De…
Interview Marieke Kaajan over de PAS bij NPO 1
Op 7 november a.s. zal het Hof van Justitie zich uitspreken over de houdbaarheid van…
Beperking belanghebbendheid bij Wnb-ontheffing (soorten)
In de uitspraak van 24 januari 2018 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Effectbeoordeling stikstof op Vlaamse Natura 2000-gebieden via Vlaamse systematiek
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“ABRVS”) d.d. 16 april…
ENVIR succesvol voor Windpark Wieringermeer bij beroep tegen Wnb-ontheffing
In de aan Windpark Wieringermeer verleende Wnb-ontheffing voor trekvogels was een omvangrijke monitoringsverplichting ten aanzien…
Voortzetten procedures ondanks prejudiciële vragen PAS
Op 17 mei jl. stelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘ABRvS’) prejudiciële…
Natuurbeschermingsrecht – editie 2017
Recent verschenen: het boek Natuurbeschermingsrecht. Marieke Kaajan schreef het boek samen met prof. dr. Ch.W….
Samenvatting PAS-uitspraak weiden en bemesten
Lukt het maar niet om de tijd te vinden om de PAS-uitspraken van 17 mei…
Samenvatting PAS-uitspraak vergunningen
Lukt het maar niet om de tijd te vinden om de PAS-uitspraken van 17 mei…
Presentaties van Praktijkcongres Natuur in de gemeente beschikbaar
Donderdag 18 mei jl. was ENVIR Advocaten aanwezig op het Praktijkcongres natuur in de gemeente. Een…
Marieke Kaajan spreker op twee VMR-bijeenkomsten
Alles weten over de actualiteiten op het gebied van het natuurbeschermingsrecht? Kom dan naar de VMR…
Aan de slag met de natuurwet!
Het is bijna zover: op 1 januari a.s. treedt de Wet natuurbescherming in werking. ENVIR…
Aanvullingswet Natuur in de Omgevingswet
Tot 21 januari a.s. kan gereageerd worden op de Aanvullingswet Natuur in de Omgevingswet. In…
Daar zijn ze: Besluit natuurbescherming en Regeling natuurbescherming
Vandaag verscheen in het Staatsblad het Besluit natuurbescherming en in de Staatscourant de Regeling natuurbescherming. En de…
Voorwaardelijk ontheffing Ffw is mogelijk
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) overweegt in een uitspraak van 5…
Informatiemiddag Wet natuurbescherming: 3 november 2016
Op 3 november a.s. organiseert ENVIR Advocaten met Bureau Waardenburg een informatiemiddag over de Wet…
Het arrest Orleans; bom onder de PAS?
Op 21 juli 2016 heeft het HvJ EU het begrip “compenserende maatregelen” verruimd – met…
Onderzoek naar maatregelen tegen meeuwenoverlast door ABRvS toegestaan
Fleur Onrust van ENVIR Advocaten trad op voor de gemeenten Alkmaar, Haarlem en Leiden in…
Wind op zee en land: wat staat er op korte termijn op de agenda?
Het realiseren van wind op land en op zee leidt van oudsher al tot een…
Natuur op NWEA Winddagen
Kom naar de bijeenkomst op 15 juni a.s. op de NWEA Winddagen over natuurwetgeving, en…
Nbw-vergunning voor 182 strandhuisjes blijft in stand
Bij uitspraak van 18 mei 2016 heeft de ABRvS de Nbw-vergunning voor 182 strandhuisjes aan…
Geen aanhaakverplichting bij Wet natuurbescherming
Goed nieuws: in afwijking van de Wet natuurbescherming wordt nu voorgesteld om de aanhaakverplichting niet…
Windpark Wieringermeer mag worden aangelegd
Met twee uitspraken op 4 mei 2016 concludeerde de ABRvS dat Windpark Wieringermeer magen kan…
Natuurbeschermingsrecht: Fitness check en Guidance Documents – Kamerbrief over de Vogel- en Habitatrichtlijn
Bij brief van 21 maart 2015 bericht de staatssecretaris van EZ de kamer over een…
Kunnen bestemmingsplannen profiteren van de PAS?
10 maart jl. sprak Marieke Kaajan op het eerste VBR-seminar over de rol van de…
Salderen bij Flora en faunawet-ontheffing toegestaan?!
Op 24 februari 2016 heeft de ABRvS een belangrijke uitspraak gedaan over de mogelijkheid om…
Ook voor dieren op de landelijke vrijstellingslijst moet worden voldaan aan artikel 65 Ffw
Dieren die op de landelijke vrijstellingslijst staan mogen niet zonder meer worden afgeschoten. Bij het verlenen van…
De Wet natuurbescherming komt er (eindelijk) aan: wees op de hoogte!
Eind 2015 is de Wet natuurbescherming definitief aangenomen. Bent u nog niet (helemaal) op de…
Alles weten over de PAS?
Lees dan hier het digitaal magazine, met een bijdrage van Marieke Kaajan.
Praktische handvatten voor gemeenten bij Wet natuurbescherming
ENVIR schreef mee aan het magazine “Natuur in de Gemeente”. Klik hier voor het magazine.
Bevestiging PAS-melding geen besluit: dan maar een handhavingsverzoek?!
Op 6 november jl. concludeerde de ABRvS dat de bevestiging van een PAS-melding geen besluit…
Bij wie moet sinds 1 juli 2015 een Nbw-vergunning worden aangevraagd?
Art. 19d Nbw bepaalt dat een Nbw-vergunning wordt verleend door GS, tenzij op grond van…
Nbw-vergunning centrale Eemshaven: mitigatie van stikstof-effecten is toch mogelijk
De uitspraak van 9 september jl. voegt weer een hoofdstuk toe aan de discussie over…
Stikstof en bestemmingsplannen; one down more to come?!
In de uitspraak van 19 augustus 2015 vernietigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Tracébesluit Eemshaven: stikstofjurisprudentie samengevat
De uitspraak van 5 augustus jl. biedt een mooie samenvatting van de stikstofjurisprudentie van de…
Recente ontwikkelingen Natuurbeschermingswet
Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van de Nbw. Kijk hier voor een…
Marieke Kaajan spreker op NWEA Winddag
Op 12 juni a.s. spreekt Marieke Kaajan op de NWEA Winddag 2015 over “Natuuwetgeving en…
De PAS nieuwe risico’s voor agrarische activiteiten
In het tijdschrift ” Vee en gewas” verscheen een artikel van Marieke Kaajan over de…
Marieke Kaajan spreker op de VMR Actualiteitendag 2015
Marieke Kaajan was wederom als spreker uitgenodigd op de VMR Actualiteitendag donderdag 19 maart jl….
Artikel Volkskrant over procedure bij de Raad van State
Marieke Kaajan wordt als natuurbeschermingswet deskundige geciteerd in de Volkskrant. Uit de Volkskrant 24 februari…
Baanbrekende uitspraak voor Nbw- en Ffw-zaken
Het 1%- of ORNIS-criterium kan nu ook bij diersoorten worden toegepast. Het verkrijgen van toestemming…
Programma Aanpak Stikstof is rem op de economische ontwikkeling
Uiterlijk 20 februari kan iedereen een zienswijze indienen tegen het PAS. Er is alle reden…
Bestemmingsplan, EHS en Flora en faunawet
Zorg dat de aanwijzingen uit een onderzoeksrapport (Ffw) dat aan een bestemmingsplan ten grondslag wordt…
Tracébesluit A2 blijft in stand – interessante Nbw uitspraak
Er gingen vele jaren van procederen en zelf prejudiciële vragen aan vooraf, maar de Afdeling…
Bestemmingsplan en stikstof; gaat het ooit nog goed?
Bestemmingsplannen met activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken leveren de praktijk veel hoofdbrekens op. In de uitspraak…
Advies Raad van State wetsvoorstel Windenergie op zee
Op 20 oktober jl. heeft de Raad van State advies uitgebracht over het wetsvoorstel over…
Grenswaarden met de PAS: oplossing of nieuwe problemen?
Op 7 oktober jl. heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel PAS tot wijziging…
Recht.nl
Op recht.nl verscheen vandaag een notificatie van het artikel van Fleur Onrust en A. Drahmann over…
Interessante uitspraak over dwingende redenen – natuurbeschermingswet
Op 13 augustus 2014 heeft de Voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…