ENVIR ADVOCATEN
Romkeslaan 59
8933 AR Leeuwarden
T +31 20 236 10 24
F +31 20 796 92 22

ENVIR ADVOCATEN
Jan van Goyenkade 10 III
1075 HP Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 25-09-2020

Belanghebbende bij handhavingsverzoek ogv Noodverordening COVID-19

Verzoek om handhaving van de Noodverordening tegen NS. Is de indiener van het verzoek om handhaving belanghebbende?

De Voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland heeft op 15 september 2020 een interessante uitspraak gedaan (ECLI:NL:RBGEL:2020:4683) over deze vraag. Verzoeker heeft bij de Veiligheidsregio een verzoek om handhavend op te treden ingediend tegen de Nederlandse Spoorwegen (NS). NS overtreedt naar het oordeel van verzoeker art. 2.7 eerste lid van de Noodverordening COVID-19 veiligheidsregio Gelderland-Zuid (de Noodverordening) (dit lijkt in de huidige versie te zijn: art. 2.6).

Artikel 2.6 Noodverordening luidt: “Beëindiging voorziening openbaar vervoer: De voorzitter kan in overleg met de vervoerder voorzieningen voor openbaar vervoer beëindigen of beperken, indien deze voorzieningen niet of niet in voldoende mate voldoen aan de eis van verwezenlijking van de beperkende maatregelen met betrekking tot het houden van 1,5 meter afstand tussen alle in de voorziening aanwezige personen, of aan het op adequate wijze zichtbaar duidelijk maken daarvan, mits de beëindiging van deze voorziening het transport van personen die werkzaam zijn in vitale processen of transport dat anderszins noodzakelijk is voor de mobiliteit van Nederland niet onnodig belemmert.”

Er wordt naar het oordeel van verzoeker door NS onvoldoende gedaan om de 1,5 meterregel te waarborgen. Daarbij wijst verzoeker er op dat alle zitplaatsen toegankelijk zijn gemaakt in de trein, dat fietsvervoer is toegestaan en dat niet-essentiële treinreizen worden gestimuleerd door bijvoorbeeld samenreiskorting te bieden. Kortom, NS werkt niet aan het handhaven van de 1,5 meter afstand tussen alle reizigers op adequate wijze.

Is verzoeker belanghebbende?

De voorzitter van de Veiligheidsregio heeft haar afwijzing van het verzoek om handhaving niet als besluit aangemerkt, omdat de verzoeker niet als belanghebbende zou kwalificeren.

Verzoeker is het hier niet mee eens. Verzoeker moet vanwege zijn (vitale) werk dagelijks met het openbaar vervoer van zijn woonplaats naar Amsterdam reizen. Volgens verzoeker is het als gevolg van het door de NS gevoerde beleid voor OV-reizigers onvoldoende mogelijk om veilig (dat wil zeggen, met inachtneming van 1,5 meter afstand tot andere reizigers) te reizen.

Een verzoek om handhavend op te treden is aan te merken als een aanvraag (zie bijvoorbeeld:  ECLI:NL:RVS:2009:BK1346) Een aanvraag is een verzoek van een belanghebbende een besluit te nemen, zoals bedoeld in artikel 1:3, derde lid, van de Awb. Daarom dient verzoeker als ‘belanghebbende’ aangemerkt te kunnen worden om het verzoek om handhavend op te treden als aanvraag aan te kunnen merken, in reactie waarop een besluit moet volgen.

Een verzoek om handhaving moet voldoende concreet zijn. Anders is het eveneens geen aanvraag en hoeft het bestuursorgaan ook geen besluit te nemen op het verzoek (ECLI:NL:RVS:2018:592, AB 2018/262 met noot T.N. Sanders). Dat is hier het probleem niet. Het probleem zit hem in de belanghebbendheid van de aanvrager.

Op grond van artikel 1:2, eerste lid, van de Awb wordt onder belanghebbende verstaan degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken. Volgens vaste rechtspraak moet het belang van verzoeker zijn aan te merken als ‘een voldoende objectief en actueel, eigen en persoonlijk belang hebben dat hem in voldoende mate onderscheidt van anderen en dat rechtstreeks wordt geraakt’ door het vermeend overtreden artikel van de Noodverordening (in dit geval), om als belanghebbende aangemerkt te kunnen worden.

Wat is het antwoord van de voorzieningenrechter?

Een antwoord volgt in de uitspraak van de voorzieningenrechter helaas niet. Vanwege het principiële karakter van deze vraag, maar ook vanwege  de vérstrekkende consequenties die het oordeel van de voorzieningenrechter kan hebben, is de voorzieningenrechter van oordeel dat de voorlopige voorzieningenprocedure zich niet leent voor beantwoording van de vraag of verzoeker belanghebbende is. Het verzoek om een voorlopige voorziening te treffen wordt daarom door afgewezen.

Maar de voorzieningenrechter oordeelt wel dat gelet op het gezondheidsbelang van verzoeker en de omstandigheid dat de drukte in de trein de laatste tijd lijkt toe te nemen, er belang bestaat bij duidelijkheid op korte termijn over de vraag of hij belanghebbende is, en daarmee over de vraag of verweerder een inhoudelijk besluit op zijn verzoek om handhaving moet nemen.

Op de zitting heeft de vertegenwoordiger van verweerder toegezegd dat snel na de zitting een besluit op bezwaar kan worden genomen. De voorzieningenrechter overweegt dat als dat besluit op bezwaar nog steeds gebaseerd is op het standpunt dat verzoeker geen belanghebbende is en dat daarom niet aan een inhoudelijke beoordeling van het verzoek om handhaving wordt toegekomen, en verzoeker vervolgens ook nog tegen dat besluit beroep instelt, de rechtbank dit beroep met voorrang en op korte termijn zal behandelen.

Wat lijkt aannemelijk: belanghebbende of niet?

Naar mijn oordeel is het aannemelijk dat deze verzoeker uiteindelijk niet als belanghebbende kan worden aangemerkt. Wat onderscheidt hem immers van alle andere treinreizigers? Waarom is zijn belang anders dan dat van anderen? Dat hij een vitaal beroep heeft lijkt mij onvoldoende voor dat onderscheid. Het feit dat hij dagelijks (waarschijnlijk is bedoeld 5 dagen per week?) reist maakt het naar mijn idee ook niet anders. Maar de vraag dringt zich dan wel op: wie wel? Wie kan er wel als belanghebbende bij de Noodverordening COVID-19 worden aangemerkt? Wellicht een belangenorganisatie, zoals in dit geval ROVER?

Ik kijk uit naar de uitspraak in de hoofdzaak in deze procedure.

Voor vragen over handhaving en/of COVID-19 noodverordeningen, neem contact op met Fleur Onrust (ENVIR Advocaten).

ENVIR Advocaten twittert over de Omgevingswet. Volg ENVIR Advocaten via @enviradvocaten.


Gerelateerd

Mondkapjesverplichting in het OV voor altijd?!
Hoe werkt de verplichting uit de Noodverordening om in het OV een mondkapje te dragen?…
Curator pas op: bestuurs- en omgevingsrecht!
Ondanks alle getroffen steunmaatregelen, waaronder de NOW subsidie lijkt het onvermijdelijk dat straks meer faillissementen…
Overtreder of niet?
Een rechtspersoon kan als overtreder worden aangemerkt, maar wat is daarvoor nodig? En in hoeverre…
Vertrouwen of wantrouwen: een nieuwe lijn in de jurisprudentie
Vandaag heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een tweetal uitspraken (ECLI:NL:RVS:2019:1694 (dakterras Amsterdam)…
Last tot ongedaanmaking kan ook zien op vergunningvrije activiteiten
Op 7 november 2018 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) uitspraak…
Prejudiciële vragen of buiten werkingstelling van het PAS; en dan?
Tijdens de meerdaagse zitting op 30 november en 1 december 2016 bij de Afdeling bestuursrechtspraak…
Mooie deal: Van der Lee Transport verkocht aan het Belgische Vervaeke
Trots dat ons kantoor op het gebied van milieurecht verkoper heeft kunnen bijstaan in de…
Geen uitzondering op de beginselplicht tot handhaving
De uitspraak laat zien hoe belangrijk het is voor bedrijven om altijd te controleren of…
Aandachtspunten voor (potentiële) gebouw eigenaren
Zowel bedrijfspanden als woningen vliegen weer als warme broodjes over de toonbank, maar wat moet…
Aandeelhouder en bestuurder als overtreder aangemerkt
Drietal uitspraken van de ABRvS overspoedeisende bestuursdwang, het overtreder begrip, kostenverhaal en een dwangbevel. Procedure…
Ook voor dieren op de landelijke vrijstellingslijst moet worden voldaan aan artikel 65 Ffw
Dieren die op de landelijke vrijstellingslijst staan mogen niet zonder meer worden afgeschoten. Bij het verlenen van…
Bevestiging PAS-melding geen besluit: dan maar een handhavingsverzoek?!
Op 6 november jl. concludeerde de ABRvS dat de bevestiging van een PAS-melding geen besluit…
Zo zou het moeten! Voorkom verjaring van de mogelijkheid om te in vorderen
Verzoek de bestuursrechter om verjaring van de mogelijkheid om tot invordering van dwangsommen over te…
Schoonmaken verplicht op grond van de omgevingsvergunning
Is de verplichting om een geluidscherm schoon te houden ruimtelijk relevant? De Afdeling (ABRvS) deed…
Handhaving tegen permanente bewoning recreatiewoningen
Op deze zonnige zomerdag midden in de vakantieperiode een uitspraak over handhaving gericht tegen het…
Terechte weigering handhavend optreden
Voor het corrigeren van de gemeten emissiewaarden vanwege meetonzekerheden overeenkomstig de voorschriften 2.6 en 2.9…
Bestuursdwang vanwege verontreiniging op campingterrein
Lessen uit de Afdelingsuitspraak van 8 april 2015 over de toepassing van bestuursdwang bij bodemverontreiniging…
Naar uniform toezicht en handhaving bij tankstations
Er wordt gewerkt aan een landelijke aanpak bij toezicht en handhaving van tankstations. Naar uniform…
UberPOP als medepleger aangemerkt door Voorzieningenrechter CBb
Interessante uitspraak, waarbij de problemen over de toelaatbaarheid van andere initiatieven in de deeleconomie en…
Asbestbrand en kostenverhaal interessante uitspraak ABRvS 8 oktober 2014
Wachten met zelf maatregelen nemen terwijl er anders spoedeisende bestuursdwang toegepast gaat worden, omdat er…
Nieuwe annotatie over kostenverhaal bestuursdwang na incident Schiphol
Noot van Fleur Onrust onder de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Noot verschenen in JM over een besluit tot kostenverhaal bestuursdwang gericht aan curator
Fleur Onrust schreef een annotatie in JM 2014/111 onder een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van…