ENVIR ADVOCATEN
Keizersgracht 451-1V
1017 DK Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 08-11-2015

4 tips om terugbetalen ontvangen subsidie te voorkomen

Subsidie ontvangen is mooi en soms onmisbaar. Maar als je die subsidie aan het einde van de rit dan weer moet terugbetalen, dan levert die eerst zo mooie subsidie meer problemen op dan er zijn opgelost. Het intrekken en terugvorderen van subsidie nadat de activiteiten zijn verricht kan financieel desastreuse gevolgen hebben. Hoe kan je voorkomen dat subsidie naderhand wordt ingetrokken en teruggevorderd?

Deze week deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 4 uitspraken over de intrekking en terugvordering van subsidie. Op een van deze uitspraken (ABRvS 4 november 2015, 201500693/1/A2) ga ik hieronder in. Ik begin eerst met een korte uitleg van het subsidiesysteem uit de Algemene wet bestuursrecht. Ik sluit af met lessen voor de praktijk.

Subsidies, hoe werkt dat?

Hier volgt een korte beschrijving van het subsidiesysteem. Er zijn uitzonderingen mogelijk, maar die laat ik hier buiten beschouwing. Het subsidiesysteem uit de Awb (Algemene wet bestuursrecht) gaat uit van twee besluiten. Eerst wordt een besluit genomen waarbij de subsidie wordt vastgesteld. In dat vaststellingsbesluit staan de activiteiten waarvoor de subsidie wordt verstrekt en de eisen en voorwaarden waaraan de gesubsidieerde moet voldoen. Vervolgens wordt – meestal nadat de activiteiten waarvoor de subsidie is verstrekt zijn uitgevoerd – een tweede besluit genomen. Dit tweede besluit het zogenaamde vaststellingsbesluit stelt de subsidie daadwerkelijk vast. Bij die vaststelling wordt beoordeeld of de gesubsidieerde zich aan de eisen en voorwaarden zoals opgenomen in het subsidieverleningsbesluit heeft gehouden. Het eerste besluit (verleningsbesluit) geeft een voorwaardelijke aanspraak op het geld en het tweede besluit (vaststellingsbesluit) zet deze voorwaardelijk aanspraak om in een onvoorwaardelijk aanspraak.

Casus: subsidie intrekking in Helmond

B&W van Helmond hadden subsidie verleend aan de Stichting Multicultureel Centrum. De subsidie bedroeg €10.000 en was bedoeld om het bezoek aan het centrum van Helmond te stimuleren. De subsidie werd verleend om met dat geld het multicultureel centrum in te richten. B&W brengt in deze procedure naar voren dat zij meerdere keren aan de stichting hebben gevraagd òf het subsidiegeld daadwerkelijk is gebruikt voor de inrichting van het centrum. De subsidie bevatte de voorwaarde dat de stichting over de besteding van het geld verantwoording moest afleggen. De stichting laat het na om facturen of andere bewijzen te leveren. Daarom gaat B&W over tot het intrekken en terugvorderen van de subsidie.

De Stichting is het daar niet mee eens. Zij meent dat het geld op juiste wijze is besteed en dat intrekking en invordering niet meer kan plaatsvinden. Pas in hoger beroep komt de stichting alsnog met facturen, kwitanties en betaalbewijzen ter staving van haar betoog dat de subsidie is besteed aan de in het subsidiebesluit genoemde doeleinden. Maar aan de subsidieverlening had B&W ook de verplichting verbonden dat alle relevante rekeningen ter verantwoording van het besteedde subsidiebedrag moesten zijn ontvangen uiterlijk zes maanden na dagtekening van de verzending van het subsidieverleningsbesluit. Dat heeft de stichting in ieder geval niet binnen deze termijn gedaan. En daardoor heeft de stichting niet voldaan aan de aan de subsidieverlening verbonden verplichting. Door in hoger beroep alsnog die facturen etc. te overleggen is en blijft de verplichting niet nageleefd. De termijn die aan de verplichting is gekoppeld is immers overduidelijk verlopen en daardoor is aan de verplichting in zijn geheel niet voldaan. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beoordeeld daarbij verder nog of er misschien een reden was waarom de stichting niet aan haar verplichting heeft kunnen voldoen. De stichting heeft echter niet aannemelijk gemaakt dat zij die gegevens niet binnen die termijn van 6 maanden heeft kunnen indienen. De enkele verklaring van de stichting ter zitting dat de gegevens recentelijk boven water zijn gekomen is hiervoor onvoldoende.

En dan gaat er nog iets mis. Uit de overgelegde stukken blijkt niet zonder meer dat zij volledig betrekking hebben op het doel waarvoor de subsidie is verleend. De stichting heeft zelf in een brief aan B&W bericht dat zij het bedrag van €10.000,00 niet zal inzetten voor de aanschaf van inventaris, omdat zij daarvoor al van een derde een schenking heeft ontvangen, maar voor andere doelen.

Lees de gehele uitspraak door te klikken op deze link.

Lessen voor de praktijk

Uit deze uitspraak zijn de volgende lessen voor de praktijk te halen. Ik noem het de vier voorschriften die een gesubsidieerde in het oog moet houden om een verleende subsidie uiteindelijk te behouden.

  1. VOORWAARDELIJK: Een subsidie geeft met het eerste (subsidievastellings)besluit voorafgaand aan de activiteiten of doelen waarvoor de subsidie wordt verleend slechts een voorwaardelijke aanspraak op het geld.
  2. WAARVOOR: Beoordeel altijd goed waarvoor de subsidie wordt verleend (doel, activiteiten). Kan en wil je voor deze activiteit of dit doel het geld ook daadwerkelijk gebruiken. Probeer als er voor de gesubsidieerde activiteit een andere geldstroom binnenkomt, om dat geld voor een ander doel of een andere activiteit te gebruiken. Een subsidie mag niet zomaar voor een ander doel aangewend worden.
  3. VOORWAARDEN: Wat zijn de voorwaarden en eisen in het subsidievastellingsbesluit. Denk er aan het geld is alleen nog onvoorwaardelijk verstrekt, documenteer daarom altijd alles zorgvuldig en leef de voorwaarden secuur en volledig na.
  4. ONVOORWAARDELIJK: Met het subsidievaststellingsbesluit wordt de voorwaardelijke aanspraak op het geld een onvoorwaardelijke aanspraak. Als aan alle vereisten is voldaan dan is dit bedrag gelijk aan het subsidievastellingsbesluit, in alle andere gevallen kan het bedrag lager uitvallen of zelfs op nihil worden vastgesteld.

Fleur Onrust (ENVIR Advocaten)


Gerelateerd

Last tot ongedaanmaking kan ook zien op vergunningvrije activiteiten
Beperking belanghebbendheid bij Wnb-ontheffing (soorten)
In de uitspraak van 24 januari 2018 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Vooringenomenheid bij subsidieverlening
Procedure inzake EnerGo subsidie. Uitspraak van het CBB van 13 juni 2016 (ECLI:NL:CBB:2016:155) over vooringenomenheid…
Schaarse vergunningen; Wat? Wie en Hoe?
Op 25 mei 2016 is de conclusie over schaarse vergunning van staatsraad advocaat-generaal Widdershoven verschenen….
Het pleit beslecht: wel overgangsrecht Stichting WEW
De uitspraak van de ABRvS van 23 maart 2016 maakt een einde aan de discussie:…
Een unicum: ABRvS komt terug op tussenuitspraak
Terugkomen op een tussenuitspraak is een uitzondering. Maar het kan wel! Zie hiervoor de uitspraak…
Toch geen overgangsrecht voor Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen?
Met de uitspraak van 1 oktober 2015 gaat de rechtbank Zeeland-West-Brabant lijnrecht in tegen een…
Handhaving tegen permanente bewoning recreatiewoningen
Op deze zonnige zomerdag midden in de vakantieperiode een uitspraak over handhaving gericht tegen het…
Uitbreiden omvang van het geding met nieuwe besluitonderdelen
Zeer interessante uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 3 juni 2015…
Voorlopig einde van het alcoholslot
Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen heeft door de uitspraak van de Raad van State (ABRvS) van…
Watervergunning geweigerd op grond van de onjuiste Keur
Interessante uitspraak van de Afdeling over de bestuursprocesrechtelijke vraag aan welke regels een besluit getoetst…
Naar uniform toezicht en handhaving bij tankstations
Er wordt gewerkt aan een landelijke aanpak bij toezicht en handhaving van tankstations. Naar uniform…
Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen niet langer een bestuursorgaan
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 17 december 2014 (zaaknr. 201402823) is een breuk…
UberPOP als medepleger aangemerkt door Voorzieningenrechter CBb
Interessante uitspraak, waarbij de problemen over de toelaatbaarheid van andere initiatieven in de deeleconomie en…
Uitspraak grote kamer over kernbegrip “bestuursorgaan”
De grote kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft uitspraak gedaan…