Amsterdam: +31 20 737 20 66
Almelo: +31 546 89 82 46
Leeuwarden: +31 20 236 10 24

Ten onrechte aanvraag omgevingsvergunning buiten behandeling gelaten wegens ontbreken ecologische quickscan

Annotatie ABRvS 13 maart 2019, ECLI:NL:RVS:2019:815, M en R 2019/47

Essentie

Ten onrechte aanvraag omgevingsvergunning buiten behandeling gelaten wegens ontbreken ecologische quickscan.

Samenvatting

De aanvraag is voorgelegd aan een gemeentelijke ecologisch adviseur. Deze heeft op 1 mei 2017 advies uitgebracht. In het advies is de vraag of kans bestaat op aanwezigheid van beschermde soorten beantwoord met: ‘ja, huismus’. De vraag of het plan mogelijk negatieve effecten heeft op beschermde soorten heeft de adviseur ook beantwoord met ‘ja’. Als vervolgstap is het college geadviseerd [appellant] te wijzen op de verplichting van de Wet natuurbescherming ten aanzien van de mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten en mogelijke schade. Op basis van dit advies heeft het college [appellant] gevraagd de aanvraag aan te vullen met een quickscan.

Het advies van de ecologisch adviseur is niet gemotiveerd. Uit het advies blijkt niet dat de adviseur zich heeft gebaseerd op relevante onderzoeksbevindingen. Op de zitting bij de Afdeling heeft het college te kennen gegeven dat de ecologisch adviseur het perceel niet heeft bezocht en evenmin op een andere manier onderzoek heeft gedaan naar de aanwezigheid van de huismus op of nabij het perceel. De adviseur heeft slechts op basis van het aanvraagformulier en de bouwtekeningen een inschatting gemaakt van de mogelijke gevolgen van de bouw van de dakkapel voor de huismus, indien die op het perceel aanwezig zou zijn. Omdat ter uitvoering van het bouwplan de onderste rijen dakpannen moeten worden verwijderd en de huismus nesten bouwt onder dergelijke rijen, heeft de adviseur geconcludeerd dat er mogelijk negatieve gevolgen zijn, aldus het college. Het college had echter geen concrete aanwijzing dat de huismus op of nabij het perceel van [appellant] aanwezig was en heeft daarom een quickscan niet redelijkerwijs nodig kunnen achten voor een beslissing op de aanvraag. De aanvraag is ten onrechte buiten behandeling gelaten wegens het ontbreken van de quickscan. De rechtbank heeft dit niet onderkend.

Uitspraak

ABRvS 13 maart 2019, ECLI:NL:RVS:2019:815, niet in behandeling nemen aanvraag plaatsen dakkapel, gemeente Amstelveen

Annotatie J. Gundelach

1. Over het aanhaken van de flora- en fauna-activiteit aan de omgevingsvergunning is nog niet veel Afdelingsjurisprudentie verschenen. Deze uitspraak geeft inzicht over dat aanhaken. Sinds de inwerkingtreding van de Wnb en de bijbehorende regelgeving op 1 januari 2017 is de flora- en fauna-activiteit een Wabo-activiteit. Als het verrichten van een handeling een door artikel 3.1, 3.5 of 3.10 lid 1 Wnb verboden handeling is, dan wordt deze op grond van artikel 2.2aa, aanhef en onder b, Bor aangemerkt als een activiteit als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onderdeel i van de Wabo. Dit is alleen anders als voor die handeling niet al een Wnb-ontheffing is aangevraagd of verleend. Zie hierover ABRvS 10 januari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:12, AB 2018/53, m.nt. J. Gundelach.

2. Als de flora- en fauna-activiteit aanhaakt, dan gelden er diverse procedurele verplichtingen. Het bestuursorgaan dat bevoegd is om een Wnb-ontheffing te verlenen, moet in het kader van de omgevingsvergunningverlening een verklaring van geen bedenkingen (vvgb) afgeven (artikel 6.10 lid 1 en lid 2 Bor, de uitzonderingssituatie van artikel 6.10 lid 3 Bor daargelaten). In de meeste gevallen is dat het college van gedeputeerde staten. Verder moet de uitgebreide voorbereidingsprocedure worden gevolgd (artikel 3.10 lid 1 onderdeel e Wabo en artikel 5a.1 Bor). Het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunningverlening moet het vvgb-bevoegd gezag onverwijld een exemplaar van de aanvraag sturen. De achterliggende reden is dat het vvgb-bevoegd gezag dan kan controleren of de aanvraag compleet is. Een aanvraag voor de flora- en fauna-activiteit moet aan specifieke eisen voldoen, die zijn opgenomen in artikel 8.2 Mor. Op verzoek van het vvgb-bevoegd gezag moet het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunningverlening op grond van artikel 3.11 lid 2 Wabo toepassing geven aan artikel 4:5 Awb, voor zover dit nodig is voor de beoordeling van de flora- en fauna-activiteit. Dat betekent dat de aanvrager in de gelegenheid moet worden gesteld om zijn aanvraag aan te vullen.

3. Alhoewel de aanvrager de verantwoordelijkheid heeft om voor alle onlosmakelijke activiteiten binnen een project een aanvraag om omgevingsvergunning in te dienen (artikel 2.7 lid 1 Wabo), moet het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunningverlening controleren of dat ook gebeurt. Oftewel, het is aan dat bevoegd gezag, veelal het college van burgemeester en wethouders van de betreffende gemeente, om vast te stellen of de aanvraag volledig is. Als de flora- en fauna-activiteit niet is aangevraagd, moet aldus dat bevoegd gezag bezien of dit alsnog moet gebeuren. De vraag is op welke wijze en met welke motivering het bevoegd gezag mag stellen dat de aanvraag niet volledig is. Die vraag staat in deze uitspraak centraal.

4. Door appellant was een aanvraag om omgevingsvergunning voor het plaatsen van een dakkapel op zijn woning ingediend. Het college van burgemeester en wethouders heeft deze aanvraag onvolledig geacht. Het college heeft de aanvrager in de gelegenheid gesteld om de aanvraag aan te vullen met een ecologische quickscan in verband met de mogelijke aanwezigheid van de huismus op het perceel. Omdat de aanvrager geen quickscan heeft ingebracht, heeft het college besloten de aanvraag buiten behandeling te laten. De rechtbank acht dit een juiste beslissing. De Afdeling oordeelt evenwel anders.

5. De Afdeling wijst op artikel 4:2 lid 2 Awb. Op grond van dit artikellid mag het bestuursorgaan van de aanvrager gegevens en bescheiden vragen, mits die voor de te nemen beslissing nodig zijn en redelijkerwijs van de aanvrager kunnen worden gevergd. De zorgvuldigheid vergt volgens de Afdeling dat het bestuursorgaan per geval beziet welke gegevens en bescheiden nodig zijn om de aanvraag te kunnen beoordelen. Daarbij speelt de aard en de omvang van het project een rol. Ook het projectgebied is van belang. Verder dient het college volgens de Afdeling de feitelijke situatie voldoende in ogenschouw te nemen.

6. In dit geval was de aanvraag voorgelegd aan een gemeentelijk ecologisch adviseur. In het advies heeft deze adviseur de vraag of kans bestaat op aanwezigheid van beschermde soorten beantwoord met ‘ja, huismus’. Ook de vraag of het plan mogelijk negatieve effecten heeft op beschermde soorten heeft de adviseur met ‘ja’ beantwoord. Op basis van het advies heeft het college de appellant gevraagd om de aanvraag aan te vullen met een quickscan.

7. De Afdeling overweegt dat het advies niet gemotiveerd is en dat uit het advies niet blijkt dat de adviseur zich heeft gebaseerd op recente onderzoeksbevindingen. Ter zitting heeft het college te kennen gegeven dat de ecologisch adviseur het perceel niet heeft bezocht en evenmin op een ander manier onderzoek heeft gedaan naar de aanwezigheid van de huismus of nabij het perceel. De adviseur heeft slechts op basis van het aanvraagformulier en de bouwtekeningen een inschatting gemaakt van de mogelijke gevolgen van de bouw van de dakkapel voor de huismus, indien die op het perceel aanwezig zou zijn. Omdat voor de uitvoering van het bouwplan de onderste rijen dakpannen moeten worden verwijderd en de huismus nesten bouwt onder dergelijke rijen, heeft de adviseur geconcludeerd dat er mogelijk negatieve gevolgen zijn. Het college had echter geen concrete aanwijzing dat de huismus op en nabij het perceel van appellant aanwezig was en heeft daarom de quickscan niet redelijkerwijs nodig kunnen achten voor een beslissing op de aanvraag.

8. Indien het bestendige Afdelingsjurisprudentie wordt dat voor het kunnen verlangen van een ecologische quicksan, het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunningverlening een concrete aanwijzing moet hebben dat een beschermde diersoort daadwerkelijk op of nabij het betreffende perceel aanwezig is, dan betekent dit de dood in de pot voor een effectief soortenbeschermingsrecht. Immers, de bewijslast voor de aanwezigheid van een beschermde diersoort ligt dan volledig bij het bevoegd gezag. De vraag is of dat bevoegd gezag voldoende geëquipeerd is om dat te kunnen vaststellen. Ik betwijfel zeer of dat altijd het geval is. Zo is het de vraag of dat bevoegd gezag over voldoende ecologische onderzoeksgegevens beschikt en kan beschikken. Voor een eerste check zou dat bevoegd gezag een beroep kunnen doen op het natuurloket van de Nationale Databank Flora en Fauna. In die databank zijn gevalideerde waarnemingen over het voorkomen van planten- en diersoorten opgeslagen. Echter, de afwezigheid van soorten in een gebied wil niet zeggen dat die soorten er niet zitten, maar slechts dat hiernaar geen onderzoek is verricht c.q. geen gevalideerde waarnemingen voorhanden zijn. Om de aanwezigheid van beschermde soorten alsdan te kunnen vaststellen, zal het bevoegd gezag dan zelf enig veldonderzoek moeten doen. De vraag is hoe dan? Met het eenmalig bezoeken van een projectgebied zal het bevoegd gezag geen winterverblijfplaats van gewone dwergvleermuizen kunnen vaststellen. Nog daargelaten de betredingstoestemming, zullen veel gemeenten ook niet de tijd of de middelen hebben om gedurende een langere periode veldonderzoek te doen. Daarbij wordt het bevoegd gezag procedureel ook niet altijd in staat gesteld om het voorkomen van een beschermde diersoort aan te kunnen tonen. Dat is het geval bij een aanvraag die kan resulteren  in een omgevingsvergunning van rechtswege. Daarbij merk ik volledigheidshalve op dat als eenmaal is vastgesteld dat er sprake is van activiteit als bedoeld in artikel 2.2aa, aanhef en onder b, Bor, de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing is en er geen omgevingsvergunning van rechtswege kan ontstaan. Echter, dat is nog niet aan de orde als het bevoegd gezag nog moet vaststellen of van zo’n activiteit sprake is. Ingeval van een omgevingsvergunning die van rechtswege kan worden verleend, heeft het bevoegd gezag maar beperkt de tijd (minder dan 14 weken) om te vast te kunnen stellen of beschermde soorten aanwezig zijn. Daarbij geldt dat die tijdspanne start vanaf de ontvangst van de aanvraag. Wordt een aanvraag bijvoorbeeld in oktober ingediend (aldus voor veel vogelsoorten na het broedseizoen), dan kan de aanwezigheid van een nest in de regel niet worden vastgesteld, ook niet voor een vogelsoort met een jaarrond beschermd nest. Ook de aanwezigheid van een kraamverblijfplaats van een vleermuissoort valt in de regel dan niet aan te tonen. Tot slot zal het bevoegd gezag ook niet altijd over de ecologische deskundigheid beschikken om de aanwezigheid van diersoorten te kunnen vaststellen. Dat is mijns inziens ook begrijpelijk, nu gelet op de verdeling van taken en bevoegdheden in het kader van de Wnb die ecologische deskundigheid vooral bij de provincies en niet zozeer bij de gemeenten aanwezig is en dient te zijn. Als de Afdeling de met deze uitspraak ingezette benadering blijft vasthouden, dan is het bepaald niet uitgesloten dat gemeenten minder dan nu om een ecologische quickscan zullen vragen en dat initiatiefnemers deze ook niet meer zomaar zullen indienen als een gemeente daarom (met geen of slechts een summiere motivering) verzoekt, met alle gevolgen voor de beschermde diersoorten van dien.

9. De vraag is of het ook anders kan. Ik meen van wel en vind dat met het oog op een effectieve doorwerking van het soortenbeschermingsrecht uit de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn en het daarmee verband houdende voorzorgsbeginsel ook noodzakelijk. Ik vind verder dat bij een vermoeden van de mogelijke aanwezigheid van een beschermde diersoort en van mogelijke gevolgen voor die soort door de aangevraagde activiteit van een aanvraag redelijkerwijs een ecologische quickscan kan worden gevergd. Zo’n quickscan is nu eenmaal (minimaal) nodig voor het bevoegd gezag om te kunnen bepalen of de omgevingsvergunningaanvraag gelet op artikel 2.2aa Bor volledig is. De door mij voorgestane werkwijze houdt in dat  het bevoegd gezag niet wordt gevraagd te onderbouwen dat beschermde diersoorten aanwezig zijn. In plaats daarvan moet hij aangeven waarom de aanwezigheid ervan en de mogelijke gevolgen van de betreffende activiteit op die soorten niet kunnen worden uitgesloten. In dit specifieke geval zou door de ecologisch adviseur onderbouwd kunnen worden dat gelet op de vormgeving van het bouwwerk, de aard van het bouwproject en de omgeving ervan in combinatie met het ecologische gedrag en de habitateisen van de huismus, niet kan worden uitgesloten dat huismussen aanwezig kunnen zijn (bijvoorbeeld omdat dicht struikgewas in de omgeving aanwezig is) en de onderste rij dakpannen een voor de huismus gebruikelijke nestplaats zijn, die door de aangevraagde activiteit beschadigd en vernield worden.


Gerelateerd

Geen vergunningplicht Wnb bij intern salderen
Annotatie M.M. Kaajan ABRvS 27 januari 2021,  ECLI:NL:RVS:2021:175
5 km-afkap in AERIUS Calculator bij verkeersbewegingen ViA15
Annotatie M.M. Kaajan ABRvS 20 januari 2021,  ECLI:NL:RVS:2021:105
Relativiteit bij het MER: deelaspecten van het milieuonderzoek
Erwin schreef een noot onder ABRvS 18 maar 2020, ECLI:NL:RVS:2020:801 in M en R 2020/49….
Aanleg rieteilanden en rietkraag is een beschermingsmaatregel waarmee in de passende beoordeling rekening mag worden gehouden
Marieke schreef een noot onder ABRvS 24 december 2019, ECLI:NL:RVS:2019:4360 in M en R 2020/10…
Programma Aanpak Stikstof; Uitzondering vergunningplicht weiden van vee/bemesten van gronden
Marieke schreef een noot onder ABRvS 29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1604 in M en R 2019/83…
De ADC-toets centraal
Derek schreef een noot bij ABRvS 24 juli 2019, ECLI:NL:RVS:2019:2560 in JM 2019/156, afl. 11,…
Eisen passende beoordeling voor een programma (PAS).
Marieke schreef een noot onder ABRvS 29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1603 in M en R 2019/68…
Actualiteiten Natuurbeschermingsrecht 2018/2019
Marieke schreef een artikel in M en R 2019/88 over de actualiteiten van het natuurbeschermingsrecht…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2019 – Soortenbescherming (deel 2)
Marieke en Fleur schreven een kroniek over de ontwikkelingen van het natuurbeschermingsrecht inzake soortenbescherming in…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2019 – Gebiedsbescherming (deel 1)
Marieke en Fleur schreven een kroniek over de ontwikkelingen van het natuurbeschermingsrecht in 2019 in…
Het PAS-arrest; en nu?
Marieke schreef een artikel in M en R 2019/18 over de gevolgen van het PAS-arrest….
Gevolgen PAS-uitspraak voor passende beoordelingen: wanneer met welke maatregelen rekening te houden
Erwin Noordover schreef een noot bij ABRvS 29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1603 in OGR 2019.  1. De…
Voor andere bevredigende oplossing Wnb-ontheffing gebruik maken van milieueffectrapportage en beoordeling bestemmingsplan
Annotatie ABRvS 8 mei 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:1491, M en R 2019/78
Welke gegevens moeten ter inzage worden gelegd? ADC-toets Wnb
Marieke schreef een noot bij ABRvS 18 juli 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2454 in M en R 2018/124. …
Besluitbegrip. Besluit tot goedkeuring van een faunabeheerplan. Vaststelling faunabeheerplan.
M. Bauman, D. Sietses & J.V. van Ophen schreven een noot onder ABRvS 20 maart…
Lucht boven Natura 2000-gebied onderdeel van het gebied?
Marieke scheef een noot bij Rb. Den Haag 7 maart 2018, ECLI:NL:RBDHA:2018:2665 in M en…
Bestemmingsplanregeling; verzekeren dat een passende beoordeling niet is vereist
Marieke scheef een noot bij ABRvS 20 december 2017, ECLI:NL:RVS:2017:3530 in M en R 2018/42. …
Het verschil tussen ‘mitigerende’ en ‘compenserende’ maatregelen
Marieke schreef een noot bij HvJ EU 25 juli 2018, ECLI:EU:C:2018:593 in M en R…
Randvoorwaarden PAS – arrest HvJ
Met het arrest van het Hof van Justitie van 7 november 2018 (over de Programmatische…
Randvoorwaarden voor verkleining van een reeds aangewezen Natura 2000-gebied
Marieke schreef een noot bij HvJ EU 19 oktober 2017, ECLI:EU:C:2017:774 (Vereniging Hoekschewaards Landschap) in…
Windpark De Drentse Monden en Oostermoer: Ontvankelijkheid, participatie, draagvlak.
D. Sietses & H.D. Tolsma schreven een noot bij ABRvS 21 februari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:616 in…
Actualiteiten Natuurbeschermingsrecht 2018
Marieke schreef een artikel over hetgeen zij besprak tijdens haar presentatie op de Actualiteitendag van…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht – Gebiedsbescherming (deel 2)
In de jaarlijks terugkerende kroniek Natuurbeschermingsrecht schreven Fleur Onrust en Marieke Kaajan in BR 2018/62…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht – Soortenbescherming (deel 1)
In de jaarlijks terugkerende kroniek Natuurbeschermingsrecht schreven Fleur Onrust en Marieke Kaajan in BR 2018/49…
Belanghebbendheid bij een ontheffing voor een windpark
Erwin Noordover en Neeltje Walgemoed schreven een noot onder ABRvS 24 januari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:168, BR…
Prejudiciële vragen PAS: en nu?
Op 17 mei jl. deed de ABRvS twee (tussen)uitspraken over de Programmatische Aanpak Stikstof. In…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht – Soortenbescherming (deel 1)
In de jaarlijks terugkerende kroniek Natuurbeschermingsrecht schreven Fleur Onrust en Marieke Kaajan in BR 2017/53…
Natuurbescherming onder de Omgevingswet: eenvoudig en beter?
In MenR 2017/45 ging Marieke Kaajan in op de consultatieversie van de Aanvullingswet Natuur in…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht – Gebiedsbescherming (deel 2)
Deel 2 van de jaarlijks terugkerende kroniek Natuurbeschermingsrecht, geschreven door Marieke Kaajan en Fleur Onrust,…
Actualiteiten natuurbeschermingsrecht 2017
In MenR 2017/78 werd, naar aanleiding van de Actualiteitendag van de Vereniging van Milieurecht, het…
Programmatische Aanpak Stikstof; prejudiciële vragen weiden en bemesten
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 17 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1260 in MenR 2017/85. 1….
Programmatische Aanpak Stikstof; prejudiciële vragen (algemeen)
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 17 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1259 in MenR 2017/84. 1….
Relatie tussen luchthavenbesluit en Wet natuurbescherming
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 18 januari 2017, ECLI:NL:RVS:2017:129 in MenR 2017/53. 1….
Overgangsrecht Programmatische Aanpak Stikstof
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 14 december 2016, ECLI:NL:RVS:2016:3327 en 28 december 2016,…
Passende beoordeling en rol van PAS-maatregelen
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 24-02-2016, ECLI:NL:RVS:2016:497 in M en R 2016/68. Noot 1. Hoewel juridisch…
Stikstofbeoordeling bij plannen; mitigerende maatregelen in planvoorschriften verzekeren
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 20-04-2016, ECLI:NL:RVS:2016:1072 in M en R 2016/98. Noot 1. Deze twee met…
Omvang motiveringsplicht bij toename stikstofdepositie
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 30-03-2016, ECLI:NL:RVS:2016:866 in M en R 2016/82. Noot 1. ABRvS 23…
Passende beoordeling bij kleine toename stikstofdepositie; geen cumulatie met nog niet vastgesteld uitwerkingsplan
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 08-06-2016, ECLI:NL:RVS:2016:1612 in M en R 2016/112 Noot 1. Deze uitspraak –…
Gebruikmaken van een eerdere passende beoordeling
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 22‑06‑2016, ECLI:NL:RVS:2016:1745  in M en R 2016/115. Noot 1. Art. 19j, lid…
Stikstofregeling in bestemmingsplan
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 1 juli 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1515 in M en R…
Beperkte beroepsmogelijkheden tegen beheerplan; relatie met bestaand gebruik
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 20 juli 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2041 in M en R…
Verschil tussen instandhoudingsmaatregelen, preventieve en compenserende maatregelen
Marieke Kaajan schreef een noot onder HvJ EU 21-07-2016, ECLI:EU:C:2016:583 in M en R 2016/131. Noot 1….
Natuurbeschermingsrecht in vogelvlucht; Actualiteiten en vragen uit de praktijk
Marieke Kaajan schreef in M en R 2016/73 het artikel: Natuurbeschermingsrecht in vogelvlucht; Actualiteiten en vragen…
Meldingsbevestiging PAS is geen besluit
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 02‑11‑2016, ECLI:NL:RVS:2016:2903 in M en R 2017/22. Noot 1. Met deze uitspraak…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht en Ffw 2016 (deel 2)
Kroniek Natuurbeschermingsrecht en Ffw 2016 (deel 2) F. Onrust en M.M. Kaajan[1]     Inleiding…
Windturbines en ecologie: soortenbescherming (II)
Erwin Noordover en Neeltje Walgemoed schreven ‘Windturbines en ecologie: soortenbescherming (ii)’, Nederlands Tijdschrift voor Energierecht,…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht en Ffw 2016 (deel 1)
Verschenen in: BR 2016/50 Inleiding Een jaar verstreken; tijd dus voor een overzicht van de…
De Wet natuurbescherming: soortenbescherming
In Journaal Flora en fauna verscheen het artikel van Fleur Onrust en Luuk Boerema over…
Windturbines en Ecologie: Gebiedsbescherming (I)
Erwin Noordover schreef ‘Windturbines en Ecologie: Gebiedsbescherming’, Nederlands Tijdschrift voor Energierecht, 2016, nr. 1.
Een nieuwe Beleidslijn Tijdelijke Natuur
Op 10 september 2015 is de Beleidslijn Tijdelijke Natuur in de Staatscourant gepubliceerd.[1] De beleidslijn heeft…
Standaard voorschriften Nbw-vergunning vernietigd
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 23-12-2015, ECLI:NL:RVS:2015:3980. Noot 1. De spoorlijn Budel-Weert levert…
Instemmingsbesluit geen plan uit artikel 19j Natuurbeschermingswet 1998
Annotatie Kevelam en Soppe ABRvS 18 november 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3578, M en R 2016/63
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2015 – deel 2 Soortenbescherming
Fleur Onrust en Marieke Kaajan schreven de Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2015 – deel 2 inzake soortenbescherming….
Cumulatie met uitwerkingsplan verplicht?
Marieke Kaajan schreef een noot bij Vz. ABRvS 12-11-2015, ECLI:NL:RVS:2015:3575. Noot 1. Op grond van art. 19f,…
PAS: vragen uit de praktijk
De inwerkingtreding van het Programma Aanpak Stikstof heeft geleid tot vele vragen in de praktijk….
Nieuw leefgebied binnen N2000-gebied = mitigatie
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 14-10-2015, ECLI:NL:RVS:2015:3194. Noot 1. Met het arrest Briels…
Aanvaardbare wijzigingsbevoegdheid onder de voorwaarde dat significante effecten zijn uitgesloten
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 16-09-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2891. Noot 1. Al eerder heb ik…
Referentiesituatie bij plannen indien bebouwing teniet is gegaan
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19-08-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2639. Noot 1. Een van de aspecten…
Toetsing van plannen aan de Nbw
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 05-08-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2471. Noot 1. Het is een terugkerend…
Nbw-toestemming zonder ADC-toets; feit of fictie?
Het arrest Briels heeft geleid tot een stroom aan jurisprudentie waarmee het verschil tussen compensatie…
Bevoegd gezag Nbw-vergunning sinds 1 juli 2015
Marieke Kaajan schreef een nooit onder ABRvS 29-07-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2406. Noot 1. Geeft een verleende Nbw-vergunning onverkort…
Kroniek Nbw en Ffw 2015 (deel 1)
De Nbw is geen rustig bezit. Het afgelopen jaar verscheen er weer veel jurisprudentie en…
Bestemmingsplannen en stikstof
Kunnen bestemmingsplannen profiteren van het programma aanpak stikstof (PAS)? Lees een instructief en praktisch artikel…
Beperkte toepassing art. 19kd Nbw bij plannen
Marieke Kaajan schreef een noot bij ABRvS 1 april 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:999 en 1010) over art….
Vergunningplicht beweiden en uitrijden van mest
Een Nbw-vergunning is ook nodig voor het beweiden van koeien en het uitrijden van mest….
Flora en faunawet ontheffing en zelf in de zaak voorzien
In AB 2015/164 verscheen een annotatie van Annemarie Drahmann (Stibbe) en Fleur Onrust (ENVIR Advocaten)…
Mitigatie en compensatie (part 2)
Marieke Kaajan schreef de volgende noot bij ABRvS 11 maart 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:706, inz. Buitenring Parkstad…
Op feitelijke situatie is Nbw niet van toepassing
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 08-07-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2155. Noot 1. Deze uitspraak is een…
Criteria voor voorlopige aanwijzing Natura 2000-gebied
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 01-07-2015, ECLI:NL:RVS:2015:2041 Noot 1. Het komt al niet…
Vergunningvrij bestaand gebruik Nbw
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 24-06-2015, ECLI:NL:RVS:2015:1946 Noot 1. Deze uitspraak is een weinig voorkomend…
Van EHS tot NNN en de doorwerking in bestemmingsplannen
Fleur Onrust schreef in het digitale magazine Natuur in de Gemeente een column over de EHS…
De programmatische aanpak stikstof: komt de PAS van pas?
D. Sietses & A. Drahmann schreven een artikel in BR 2015/48, afl. 6 over de…
Achterwege laten plan-mer-plicht bestemmingsplan ingeval van vergunning Natuurbeschermingswet 1998 met passende beoordeling
Annotatie Soppe ABRvS 15 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1161, M en R 2015/105
Voortoets of passende beoordeling?
Geen passende beoordeling? Dan ook vaak geen plan-merplicht. Toch is een voortoets vaak niet voldoende….
Beperkt beroep beheerplan Nbw
Marieke Kaajan schreef in Milieu en Recht 2015/21 de volgende noot onder ABRvS 24 september…
Foerageergebied buiten Natura 2000-gebied: mititgatie
Een van de eerste zaken na het arrest Briels waaruit blijkt wanneer sprake is van…
Mitigatie en compensatie; toepassing arrest Briels
Het arrest Briels leidt tot veel discussie over het verschil tussen mitigatie en compensatie. Marieke…
ORNIS-criterium ook bij Habitatrichtlijnsoorten
En de ontwikkeling van windturbines betreft een dwingende reden van groot openbaar belang. Zie de…
Elektrovisserij leidt tot overtreding Ffw
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19 november 2014, nr. 201404288 inzake de overtreding van…
Jaaroverzicht jurisprudentie flora en faunawet 2014 JFF
In dit jurisprudentie overzicht behandelen Fleur Onrust en A. Drahmann de jurisprudentie Ffw van de…
Andere definitie Nbw-bestaand gebruik bij bestemmingsplan
In deze noot van Marieke Kaajan wordt de definitie van bestaand gebruik in de zin…
Honden aanlijnen en stikstofdepositie; geen mitigatie
Een aanlijn- en opruimplicht bij honden; is dat een mitigerende maatregel? In MenR 2015/6 schreef…
Bestemmingsplan en Flora en faunawet (BR 2014/136)
Fleur Onrust schreef in BR 2014/136. Essentie uitspraak: De vragen of voor de uitvoering van het bestemmingsplan…
Kwaliteit van de deskundigenrapporten bij ontheffing Ffw
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann in Bouwrecht over de kwaliteit van deskundigenrapporten die…
Planvoorschriften en Natuurbeschermingswet
Deze annotatie van Marieke Kaajan en Marcel Soppe in MenR 2014/143 gaat in op de mogelijke…
Bestaand gebruik volgt ook uit melding Besluit Melkveehouderij
Uit een melding op grond van het Besluit Melkveehouderij kan ook de omvang van (vergund)…
Belang van de ‘Soortenstandaard’ bij de verlening ontheffing Ffw
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann in Br over de uitspraak van de Rechtbank…
Bescherming van natuur in de Omgevingswet
In het Themanummer Omgevingswet van Milieu en Recht (2014/8) schreef Marieke Kaajan een artikel over de mate…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2014
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2014”, BR 2014/75. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2014 1.Inleiding Er is weer een…
Project of andere handeling?
Laagvliegen boven en nabij Natura 2000-gebieden, en het landen op onverharde delen van deze gebieden…
Flora en faunawet en dwingende redenen
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann het artikel, “Dwingende redenen van groot openbaar belang…
Nieuw habitat geen mitigerende maar compenserende maatregel
Annotatie Soppe HvJ EU 15 mei 2014, ECLI:EU:C:2014:330, TBR 2014/154
Effectbeoordeling Duitse Natura 2000-gebieden
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 16 april 2014, ECLI-nr: NL:RVS:2014:1312 inz. De beoordeling van…
Aanleggen nieuw habitattype is compensatie
Marieke Kaajan schreef een noot over de uitleg van het verschil tussen mitigatie en compensatie. In…
Hanteren drempelwaarde 0,051 mol/ha/jaar bij vergunning Natuurbeschermingswet 1998 niet aanvaard
Annotatie Soppe ABRvS 9 april 2014, ECLI:NL:RVS:2014:1207, AB 2014/164
Externe saldering en directe samenhang – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 9 april 2014, ECLI:NL:RVS:2014:1207 inz. Externe saldering en…
Bestaand gebruik – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:537 inz. Bestaand gebruik Nbw,…
Salderen met bestaande rechten – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 12 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:446 inz. Salderen met bestaande rechten die…
Effecten op buitenlandse Natura 2000-gebieden en bestaande rechten
Marieke Kaajan en Erwin Noordover schreven een noot onder ABRvS 5 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:285 inz….
Highlights en actualiteiten van het natuurbeschermingsrecht
Marieke Kaajan schreeft “Highlights en actualiteiten van het natuurbeschermingsrecht”, Nieuwsbrief StAB 2014/1, p. 7-15. Zie het gehele…
Dwangsom en Flora en faunawet
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder ABRvS 25 september 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1247, BR 2014/9….
Wijziging Nbw-vergunning na de referentiedatum
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 13 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1891, BR 2014/20. 1. Met deze uitspraak…
Flora en faunawet, tijdelijke verstoring vaste rust- en verblijfplaats
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder ABRvS 13 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1925, BR 2014/8….
Salderen van deposities via een depositiebank
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 13 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1931 inz. Salderen van deposities via een depositiebank,…
Passende beoordeling niet verplicht ondanks inhoudelijke ecologische voortoets
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 16 oktober 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1573, MenR 2014/57. (1) Deze uitspraak is,…
Flora en faunawet (Ffw) verklaring van geen bedenkingen
Fleur Onrust schreef met A. Drahmann een noot onder de uitspraak Rb Utrecht 6 september 2012,…
Projectbesluit artikel 3.10 Wro geen plan in zin van artikel 19j Natuurbeschermingswet 1998
Annotatie Soppe Rb Noord-Holland 15 augustus 2013, ECLI:NL:RBNHO:2013:7078, M en R 2014/28
Effectbeoordeling stikstofdepositie
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 1 augustus 2013, ECLI:NL:RVS:2013:BZ9099 inz. Effectbeoordeling stikstofdepositie Nbw,…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2013
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2013”, BR 2013/99. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2013 1.Inleiding Net als in…
Flora en faunawet en verklaring van geen bedenkingen
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder ABRvS 26 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:57, inz….
Bestaand gebruik in de Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 3 juli 2013, ECLI:NL:RVS:2013:107 inz. Bestaand gebruik zoals gedefinieerd in…
De beoordeling van effecten op buitenlandse Natura 2000-gebieden
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 26 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:3 inz. De beoordeling van effecten…
Stikstofverordening Noord-Brabant
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 19 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:CA3654 inz. de Stikstofverordening Noord-Brabant, MenR…
Stikstofbeleid Provincie Overijssel – Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 22 mei 2013, ECLI:NL:RVS:2013:CA0687 inz. het “Beleidskader Natura 2000…
Ontwikkelingsruimte met de PAS, of toch niet?
Marieke Kaajan schreef het artikel “Ontwikkelingsruimte met de PAS, of toch niet?”, Agr.r. 2013 (afl. 3),…
Toegestane situatie op de peildatum vormt referentiesituatie voor passende beoordeling voor plannen
Annotatie Soppe ABRvS 1 mei 2013, ECLI:NL:RVS:2013:BZ9083, M en R 2013/97
Definitie project in de Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 3 april 2013, ECLI:NL:RVS:2013:BZ7579 over de: Definitie project Nbw, StAB 2013/65….
Flora en faunawet en Vvgb
Fleur Onrust schreef samen met A. Drahmann een noot onder Rb Midden-Nederland 7 februari 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:BZ1898, inz….
Flora- en faunawet: nieuwe donkere wolken boven Nederland?
Fleur Onrust schreef met A.Drahmann een artikel “​Flora- en faunawet: nieuwe donkere wolken boven Nederland?”, in BR…
Bestaand gebruik – Natuurbeschermingswet
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 21 november 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY3744 inz. Bestaand gebruik…
Effectbeoordeling en saldering – Natuurbeschermingswet
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 10 oktober 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX9705 inz. Effectbeoordeling en saldering…
De beoordeling van effecten op buitenlandse Natura 2000-gebieden
Marieke Kaajan schreef samen met A.C. Collignon een noot onder ABRvS 29 augustus 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX5932 inz….
De (on)mogelijkheid van een koepelvergunning – Natuurbeschermingswet
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 15 augustus 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX4650 inz. De (on)mogelijkheid…
Flora- en faunawet pilot Tijdelijke natuur
Fleur Onrust schreef een noot onder de uitspraak ABRvS 25 juli 2012 (ECLI:NL:RVS:2012:BX2544), BR 2012/140. 1. Dit…
Art. 19kd Nbw in combinatie met vergunningplicht art. 19d Nbw
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 30 mei 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW6948 inz. Art. 19kd…
Saldering op grond van de Nbw door middel van intrekking van een (milieu)vergunning
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 4 april 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW0777 inz. Saldering op…
Gebiedsbescherming in het wetsvoorstel natuur: oude wijn in nieuwe zakken?!
Marieke Kaajan schreef het artikel “Gebiedsbescherming in het wetsvoorstel natuur: oude wijn in nieuwe zakken?!”, MenR. 2011/181….
Effectbeoordeling stikstofdepositie
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 28 maart 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW0169 inz. Effectbeoordeling stikstofdepositie, StAB…
Overdraagbaarheid Natuurbeschermingswet-vergunningen
Lees hier de noot die Marieke Kaajan schreef onder ABRvS 21 maart 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV9525 inz. Overdraagbaarheid Natuurbeschermingswetvergunningen, StAB…
Vergunningplicht Natuurbeschermingswet voor het uitrijden van mest
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 18 januari 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV1162 inz. Vergunningplicht Natuurbeschermingswet voor het…
Boom Basics Omgevingsrecht
M.M. Kaajan en F. Onrust schreven samen met V.L. van ’t Lam (red), J.C. van…
De uitleg van artikel 19kd Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef een noot onder ABRvS 7 september 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BR6898 inz. De uitleg van art….
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2011
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2011”, BR 2012/102. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2011 1.Inleiding In de kroniek…
Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2010
Marieke Kaajan schreef de “Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2010”, BR 2011/67. Kroniek Natuurbeschermingsrecht 2010 1Inleiding Het natuurbeschermingsrecht in Nederland,…
Einde aan de crisis in de Natuurbeschermingswet
Marieke Kaajan schreef het artikel “Einde aan de crisis in de Natuurbeschermingswet”, TO 2010/2, p. 31-41….