Amsterdam: +31 20 737 20 66
Almelo: +31 546 89 82 46
Leeuwarden: +31 20 236 10 24

Cumulatie projecten leidt tot formele mer-beoordelingsplicht ontgrondingsvergunning

Annotatie ABRvS 3 juli 2013, ECLI:NL:RVS:2013:149, M en R 2013/127

Essentie

Informele m.e.r.-beoordeling; cumulatie van projecten leidt tot formele m.e.r.-beoordelingsplicht voor ontgrondingsvergunning.

Samenvatting

Deze zaak handelt over een ontgrondingsvergunning voor de zandwinlocatie Uivermeertjes Zuid te Deest. Deze uitbreiding van een bestaande zandwinning ziet op 12 hectare en blijft daarmee onder de drempel van de formele m.e.r.-beoordelingsplicht ingevolge onderdeel D, onder 16.1, van de bijlage bij het Besluit m.e.r. Gelet op de ontgrondingen in de directe omgeving van Uivermeertjes Zuid is er naar het oordeel van de Afdeling sprake van een cumulatie van projecten, zoals bedoeld in bijlage III bij de m.e.r.-richtlijn. Gelet daarop geldt voor de ontgrondingsvergunning een formele m.e.r.-beoordelingsplicht. Dit is door het bevoegd gezag (college van gedeputeerde staten van Gelderland) miskend. Nu bij de aanvraag om de ontgrondingsvergunning geen afschrift is gevoegd van een beslissing krachtens artikel 7.17, eerste lid, van de Wet milieubeheer, inhoudende dat geen MER behoeft te worden gemaakt, en er evenmin een MER is overgelegd, had het bevoegd gezag de vergunningaanvraag buiten behandeling moeten laten. Door een inhoudelijke beslissing op de aanvraag te nemen, heeft het bevoegd gezag gehandeld in strijd met artikel 7.28, tweede lid, van de Wet milieubeheer. Het beroep is gegrond. Het bestreden besluit dient vernietigd te worden. De Afdeling acht het niet niet uitgesloten dat eerst na het alsnog opstellen van een MER een nieuw besluit kan worden genomen, met inachtneming van de conclusies in het MER. Gelet daarop blijft wat overigens is aangevoerd onbesproken. Er wordt door de Afdeling geen toepassing aan de bestuurlijke lus gegeven.

Uitspraak

ABRvS 3 juli 2013, ECLI:NL:RVS:2013:149, ontgrondingsvergunning Uivermeertjes Zuid, gemeente Druten

Annotatie M.A.A. Soppe en J. Gundelach

1. Deze zaak handelt over een vergunning op grond van de Ontgrondingenwet voor de uitbreiding van de zandwinlocatie Uivermeertjes te Deest (hierna: Uivermeertjes Zuid). Er was voor de vergunning geen project-MER gemaakt. Evenmin was er een formele m.e.r.-beoordeling verricht. Dat werd ingegeven doordat de uitbreiding betrekking heeft op een oppervlakte van 12 hectare. Daarmee wordt onder de drempel van de m.e.r.-plicht (25 hectare) respectievelijk de formele m.e.r.-beoordelingsplicht (12,5 hectare) gebleven. Het college van gedeputeerde staten van Gelderland heeft conform artikel 2 lid 5 Besluit m.e.r. onderzocht of er sprake is van omstandigheden zoals bedoeld in bijlage III bij de Europese m.e.r.-richtlijn waardoor het opstellen van een MER toch nodig zou zijn. De uitkomst van deze zogeheten informele m.e.r.-beoordeling was dat het opstellen van een MER achterwege kon blijven.

2. De Stichting Goeie Gronde is van mening dat Uivermeertjes Zuid voor wat betreft de toepassing van de m.e.r.-regelgeving niet op zich had mogen worden beschouwd. De Afdeling overweegt dienaangaande dat Uivermeertjes Zuid grenst aan de bestaande zandwinplas Uivermeertjes. In de nabijheid van Uivermeertjes Zuid zijn twee ontgrondingen voorzien: de ontgronding Geertjesgolf in samenhang met de ontgronding Voorhaven op 200 meter afstand van Uivermeertjes Zuid en de ontgronding Deesterkaap ten noorden van de bestaande Uivermeertjes. Gelet op de ontgrondingen in de directe omgeving van Uivermeertjes is er volgens de Afdeling een cumulatie van projecten aan de orde als bedoeld in bijlage III bij de m.e.r.-richtlijn. Om die reden bestaat er volgens de Afdeling een formele m.e.r.-beoordelingsplicht voor de ontgrondingsvergunning. Nu er bij de aanvraag om de ontgrondingsvergunning geen afschrift is gevoegd van een beslissing van het bevoegd gezag krachtens artikel 7.17 lid 1 Wm, inhoudende dat er geen MER behoeft te worden opgesteld, en er evenmin een MER is overgelegd, had het college van gedeputeerde staten de aanvraag niet in behandeling mogen nemen. Door dat wel te doen is in strijd met artikel 7.28 lid 2 Wm gehandeld.

3. De overwegingen van de Afdeling maken duidelijk dat zij Uivermeertjes Zuid niet als één samenhangende activiteit ziet tezamen met de overige genoemde ontgrondingen waardoor om die reden de in onderdeel D, onder 16.1, van de bijlage bij het Besluit m.e.r. (hierna D-16.1) opgenomen drempel van 12,5 hectare zou worden overschreden en er een m.e.r.-beoordelingsplicht zou bestaan. Het had vanwege het samenhang- en voorzienbaarheidscriterium overigens niet vreemd aangedaan, indien de Afdeling expliciet zou zijn ingegaan op de vraag of Uivermeertjes Zuid, Geertjesgolf en wellicht ook Deesterkaap als één (ontgrondings-)activiteit in de zin van het Besluit m.e.r. hebben te gelden. Zouden bijvoorbeeld Uivermeertjes Zuid en Geertjesgolf als één ontgrondingsactiviteit moeten worden gezien, dan zou de drempel van 12,5 hectare in D-16.1 zijn overschreden en zou er reeds vanwege die constatering een formele m.e.r.-beoordelingsplicht voor de ontgrondingsvergunning gelden.

4. De Afdeling oordeelt in casu dat er in het kader van de informele m.e.r.-beoordeling moet worden geconcludeerd tot een formele m.e.r.-beoordelingsplicht vanwege de “cumulatie met andere projecten”. Dit cumulatiecriterium moet ingevolge artikel 2 lid 5 Besluit m.e.r. juncto onderdeel 1 onder sub b van bijlage III bij de m.e.r.-richtlijn worden betrokken in de informele m.e.r.-beoordeling.

De enkele constatering dat de ontgronding Uivermeertjes Zuid in de directe nabijheid van andere ontgrondingen is gelegen, is voor de Afdeling voldoende om dat oordeel te vellen. Zeker voor beoogde ontgrondingen (van minder dan 12,5 hectare) lijkt daarom in de informele m.e.r.-beoordeling reeds vrij snel tot een formele m.e.r.-beoordeling te moeten worden besloten zodra er in de nabijheid van de beoogde ontgronding andere ontgrondingen zijn. Uit rechtsoverweging 3.3 volgt dat de Afdeling daarbij in ieder geval het oog heeft op (nieuwe) voorziene ontgrondingen. Uit het feit dat daarin ook de bestaande zandwinplaats wordt genoemd, kan ons inziens worden afgeleid dat de Afdeling waarschijnlijk mede het oog heeft gehad op de bestaande ontgronding Uivermeertjes. Daarmee zou in het kader van de informele m.e.r.-beoordeling dus ook betekenis toekomen aan bestaande activiteiten. Die zouden ertoe kunnen leiden dat er een formele m.e.r.-beoordelingsplicht bestaat. Dit is reeds daarom het vermelden waard nu bij het toetsen van een activiteit aan de drempelwaarden in de onderdelen C en D van de bijlage bij het Besluit m.e.r. in beginsel geen betekenis toekomt aan legale bestaande activiteiten. Dat is alleen anders indien het voorgenomen besluit de bestaande activiteit in wezenlijke zin kan wijzigen (zie voor een recent voorbeeld ABRvS 26 juni 2013, nr. 201204498/1/A4).

5. De Afdeling acht het niet uitgesloten dat eerst na het alsnog opstellen van een project-MER een nieuwe ontgrondingsvergunning kan worden verleend. Om die reden wordt niet ingegaan op de overige beroepsgronden. De Afdeling ziet kennelijk geen mogelijkheid om de formele m.e.r.-beoordeling te laten verrichten in het kader van een bestuurlijke lus. Het heeft er alle schijn van dat het gebrek om een formele m.e.r.-beoordeling te verrichten in een beroepsprocedure bij de Afdeling zonder meer fataal is. Verwezen zij in dat verband ook naar ABRvS 19 december 2012, nr. 201112785/1/R4, TBR 2013/43, m.nt. Soppe (zie met name punt 3 van die annotatie), JM 2013, 26. Volledigheidshalve wijzen wij erop dat het verzuim om een informele m.e.r.-beoordeling te verrichten door de Afdeling wel als reparabel wordt beschouwd middels toepassing van de bestuurlijke lus. Zie bijvoorbeeld ABRvS 8 februari 2012, nr. 201010565/1, M en R 2012, 71, JM 2012/34.

6. Over het bestemmingsplan waarmee voorzien is in de ontgronding Deesterkaap, is door de Afdeling op 19 december 2012, nr. 201109052/1/R2, AB 2013, 97, JM 2013, 25, een uitspraak gedaan. In die uitspraak wordt in het kader van de m.e.r.-regelgeving eveneens ingegaan op de samenhang tussen  verschillende ontgrondingen in Deest en concludeert de Afdeling dat er een plan-m.e.r.-plicht bestaat. De in dat verband door de Afdeling gebezigde overwegingen zijn van andere aard dan die in de onderhavige uitspraak. Dat valt goed te verklaren doordat in de uitspraak van 19 december 2012 het oude Besluit m.e.r. (zoals dat gold tot 1 april 2011) van toepassing was. Voor een nadere uiteenzetting zij verwezen naar de annotatie van Soppe in AB 2013, 97.


Gerelateerd

Informele mer-beoordeling bestemmingsplan moet zien op gehele woningbouwlocatie
Annotatie MA.A. Soppe ABRvS 20 januari 2021,  ECLI:NL:RVS:2021:80
Voorschriften OBM moeten te herleiden zijn tot mer-beoordelingsaanmeldnotitie
Annotatie Soppe ABRvS 13 november 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:3820, M en R 2020/18
Ontgrondingsvergunningen omvatten inhoudelijk geen wijziging ten opzichte van de voorheen verleende tijdelijke vergunningen en vallen daarom niet onder de mer-(beoordelings)plicht
Annotatie Soppe ABRvS 21 augstus 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:2822, M en R 2020/55
Geen expliciet mer-beoordelingsbesluit voor bestemmingsplan woonwijk
Annotatie ABRvS 9 juli 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:2298, M en R 2019/106
Bouw 40 woningen met steigerplaatsen voor afmeren van een boot, ziet niet op een jachthaven in de zin van het Besluit mer; art. 8:69a Awb in relatie tot mer-beoordeling en art. 7.2a Wm
Annotatie Soppe ABRvS 8 april 2020,  ECLI:NL:RVS:2020:1010, M en R 2020/62
Doelstelling initiatiefnemer relevant voor niet opnemen alternatief in plan-MER. Toename stikstofdepositie N2000-gebied toereikend passend beoordeeld (systeemanalyse)
Annotatie Soppe ABRvS 11 maart 2020,  ECLI:NL:RVS:2020:741, M en R 2020/38
Omvang van Europese onderzoeksverplichtingen naar milieueffecten voor het verlengen van de termijn van elektriciteitsproductie door twee Belgische kerncentrales
Erwin Noordover schreef een annotatie bij HvJ EU 29 juli 2019, C-411/17, ECLI:EU:C:2019:622 (Inter-Environnement Wallonie…
Ontbreken expliciet mer-beoordelingsbesluit is herstelbaar en reikwijdte mer-beoordelingsplichtige activiteit (samenhang andere activiteiten)
Annotatie Soppe ABRvS 18 december 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:4327, M en R 2020/6
Concept plan-MER hoeft ingevolge de Wet openbaarheid bestuur niet openbaar te worden gemaakt
Annotatie Soppe ABRvS 10 oktober 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3299, M en R 2019/27
Verzuim expliciet mer-beoordelingsbesluit fataal voor bestemmingsplan
Annotatie Soppe ABRvS 9 juli 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:2298, TBR 2019/113
Staat mer-richtlijn toe dat slechts één van de noodzakelijke besluiten aan mer-plicht wordt verbonden?
Annotatie Kevelam en Soppe ABRvS 3 juli 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:2217, M en R 2019/84
Toename endotoxinen leidt tot mer-plicht
Annotatie Kevelam en Soppe ABRvS 22 mei 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:1632, M en R 2019/81
Voor andere bevredigende oplossing Wnb-ontheffing gebruik maken van milieueffectrapportage en beoordeling bestemmingsplan
Annotatie ABRvS 8 mei 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:1491, M en R 2019/78
Wijziging bestaande bebouwing in permanent logiesverblijf voor arbeidsmigranten geen stedelijk ontwikkelingsproject
Annotatie ABRvS 17 april 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:1253, M en R 2019/61
Omgevingsvergunning eerste fase mag niet buiten behandeling worden gelaten vanwege mer-beoordelingsplicht tweede fase
Annotatie Soppe ABRvS 3 april 2019,  ECLI:NL:RVS:2019:1013, M en R 2019/60
Eenheid Sm3 of Nm3 bij C-17.2 Besluit mer (winning aardolie en aardgas)
Annotatie Soppe ABRvS 7 maart 2018, ECLI:NL:RVS:2018:758, M en R 2018/60
Wijziging tracébesluit verplicht niet tot opstellen van nieuw MER
Annotatie Soppe ABRvS 27 februari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:596, M en R 2019/45
Mer-beoordelingsbeslissing voorafgaand aan terinzagelegging ontwerpbestemmingsplan
Annotatie Kevelam en Soppe ABRvS 26 september 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3131, M en R 2018/129
Toename emissie endotoxinen vanwege pluimveehouderij leidt tot mer-plicht
Annotatie Soppe ABRvS 25 juli 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2496, M en R 2018/113
Winning delfstoffen onder water geen delfstoffenwinning uit landbodem uit Besluit mer
Annotatie Soppe ABRvS 20 juni 2018, ECLI:NL:RVS:2018:1986, M en R 2018/100
Geen kaderstellend mer-plichtigplan ingeval van één-op-één inpassing vergunde situatie
Annotatie Soppe ABRvS 20 juni 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2066, M en R 2018/101
Treffen maatregelen op grond van mer-evaluatie achteraf
Annotatie Soppe ABRvS 21 februari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:608, M en R 2018/58
Inspraak over ontwerpbesluit voldoende vroegtijdige inspraak
Annotatie Kevelam ABRvS 21 februari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:616, M en R 2018/84
Functiewijziging winkelcentrum geen stedelijk ontwikkelingsproject als bedoeld in categorie D-11.2 Besluit mer
Annotatie Nijmeijer en Soppe ABRvS 31 januari 2018, ECLI:NL:RVS:2018:348, TBR 2018/62
Herstructurering N280 Roermond is wijziging autoweg in de zin van Besluit mer
Annotatie Soppe ABRvS 24 januari 2018,  ECLI:NL:RVS:2018:224, M en R 2018/46
Geen MER nodig na mer-beoordeling als eerder vergunde milieugevolgen niet toenemen
Annotatie Soppe ABRvS 13 december 2017,  ECLI:NL:RVS:2017:3448, M en R 2018/28
Relativiteitsvereiste en beoordeling beroepsgronden milieuaspecten uit mer-beoordeling
Annotatie Soppe ABRvS 19 juli 2017,  ECLI:NL:RVS:2017:1939, M en R 2017/135
Toepassing kruimelgevallenregeling in relatie tot kolom 1 en kolom 2 uit categorieën Besluit mer
Annotatie Nijmeijer en Soppe ABRvS 3 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1192, TBR 2017/99
Feitelijk bestaande (planologische legale) situatie bepalend voor mer-(beoordelings)plicht bestemmingsplan bij Besluit mer
Annotatie Soppe ABRvS 15 maart 2017, ECLI:NL:RVS:2017:694, M en R 2017/72
Eenheid Sm3 of Nm3 bij C-17.2 Besluit mer (winning aardolie en aardgas)
Annotatie Soppe Vz. ABRvS 2 maart 2017, ECLI:NL:RVS:2017:561, M en R 2017/83
De Wet tarieven: de Commissie m.e.r. uit de markt geprijsd?
Milieu & Recht 2016/19
Omgevingsplan en m.e.r.
In deze bijdrage wordt de werkingssfeer van de voorgestelde m.e.r.-regelgeving ten aanzien van het omgevingsplan besproken. Verder wordt er ingegaan op de reikwijdte van de m.e.r.-(beoordelings)plicht voor zover die is verbonden aan het omgevingsplan.
Geen m.e.r.-beoordelingsplicht voor besluiten niet genoemd in kolom 4 Besluit mer
Annotatie Soppe ABRvS 30 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:3170, M en R 2017/92
Functionele ontgronding is winning oppervlaktedelfstoffen Besluit mer
Annotatie ABRvS 15 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:3152, M en R 2017/13
Betekenis kosten bij bepaling mer-alternatieven
Annotatie Soppe ABRvS 9 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2988, M en R 2017/35
Informele mer-beoordeling voldoende bij formele mer-beoordelingsplicht
Annotatie Soppe ABRvS 28 september 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2535, M en R 2016/149
Planologische vergelijking bij bepalen m.e.r.-(beoordelings)plicht bestemmingsplan
Annotatie Soppe ABRvS 13 juli 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1944, M en R 2017/18
Betekenis voorzienbaarheidscriterium voor activiteiten in Besluit mer zonder term ‘capaciteit’
Annotatie Soppe ABRvS 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:482, M en R 2016/69
Bepalen en effectueren mer-plicht bij grensoverschrijdende activiteiten
Annotatie Soppe ABRvS 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:465, M en R 2016/78
Eventuele toekomstige gaswinning niet betrekken bij mer-beoordeling exploratieboring
ABRvS Kevelam en Soppe 27 januari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:155, M en R 2016/64
Wijziging geluidvoorschrift kartbaan geen wijziging activiteit categorie D-43 Besluit mer
Annotatie Soppe ABRvS 23 december 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3949, M en R 2016/52
Relativiteitsvereiste en beoordeling beroepsgronden milieuaspecten uit mer-beoordeling
Annotatie Soppe ABRvS 18 november 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3557, M en R 2016/14
Geen mer-beoordeling als activiteit niet voldoet aan kolom 1-omschrijving Besluit mer
Annotatie Soppe ABRvS 19 augstus 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2631, M en R 2015/143
Recycling is geen verwijdering afvalstoffen uit categorie D-18.1 Besluit mer
Annotatie Soppe ABRvS 5 augustus 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2457, M en R 2015/156
Planologische vergelijking bij bepalen mer-plicht bestemmingsplan
Annotatie Soppe ABRvS 1 juli 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2078, M en R 2015/125
Relativiteitsvereiste in relatie tot plan-mer-regeling en artikel 7.2a Wm
Annotatie Nijmeijer en Soppe ABRvS 3 juni 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1713, TBR 2015/114
Twee fasen bedrijventerrein één samenhangende activiteit bij toepassing Besluit mer
Annotatie Soppe ABRvS 29 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1333, M en R 2015/106
Achterwege laten plan-mer-plicht bestemmingsplan ingeval van vergunning Natuurbeschermingswet 1998 met passende beoordeling
Annotatie Soppe ABRvS 15 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1161, M en R 2015/105
Exploratieboringen aardgas en aardolie niet mer-plichtig ingevolge mer-richtlijn
Annotatie Soppe HvJEU 11 februari 2015, ECLI:EU:C:2015:79, M en R 2015/73
Hoofdlijnen milieubestuursrecht
Hoofdlijnen milieubestuursrecht, 2015, hoofdstuk 9 (Milieueffectrapportage), pag. 187-208
Integrale beoordeling milieugevolgen bij informele mer-beoordeling
Annotatie Nijmeijer en Soppe ABRvS 24 december 2014, ECLI:NL:RVS:2014:4648, TBR 2015/113
Verwerking licht asbesthoudend staalschroot in smelten staal valt onder categorie C-21-5 en D-21.5
Annotatie Soppe ABRvS 10 december 2014, ECLI:NL:RVS:2014:4531, M en R 2015/50
Mer-beoordelingsbesluit inhoudende dat MER moet worden gemaakt bij uitbreiding ontgronding
Annotatie Soppe ABRvS 1 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3546, M en R 2015/22
Reikwijdte van plan-m.e.r. is beperkt tot m.e.r.-plichtige onderdelen plan; planregels om te voldoen aan de Natuurbeschermingswet 1998 niet toegestaan
Annotatie Kaajan en Soppe ABRvS 6 augustus 2014, ECLI:NL:RVS:2014:2942, M en R 2014/143
Opzet en vormgeving-criterium ingeval van wijziging activiteit Besluit mer
Annotatie Soppe ABRvS 23 april 2014, ECLI:NL:RVS:2014:1467, M en R 2014/113
Co-vergistingsintallatie is niet m.e.r.-(beoordelings)plichtig vanwege categorieën D-18.4, D-21.6 en D-22.1
Annotatie Soppe ABRvS 19 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:555, M en R 2014/79
Wijziging Kernenergiewetvergunning Borssele is geen wijziging in de zin van Besluit m.e.r
Annotatie Soppe ABRvS 19 februari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:517, M en R 2014/80
Opnemen maximale capaciteit vergassingsinstallatie categorie C-18.4 Belsuit mer in planregels toegestaan
Annotatie Soppe ABRvS 29 januari 2014, ECLI:NL:RVS:2014:170, M en R 2014/46
Activiteit categorie C-18.4 Besluit m.e.r zowel verwijdering als nuttige toepassing afvalstoffen
Annotatie Soppe Rb Noord-Nederland 14 januari 2014, ECLI:NL:RBNNE:2014:149, M en R 2014/45
Communautaire grenzen aan het beperken van de project-m.e.r.-plicht tot het eerste ruimtelijk plan over een gefaseerd te realiseren project (mede bezien in het licht van de Omgevingswet)
P.J.J. van Buuren e.a. (red.), Toonbeelden, Gedachten over provinciaal omgevingsrecht ter herinnering aan Toon de Gier, Kluwer 2013, p. 159-165
Reikwijdte van categorie D.35c van het Besluit mer (conserven)
Annotatie Soppe ABRvS 26 juni 2013, ECLI:NL:RVS:2013:18, M en R 2013/116
En weer een moderniseringsslag … Of vormt de Omgevingswet dan toch het eindstation voor een eigentijds m.e.r.-systeem? Uiteenzetting van de belangrijkste wijzigingen in de m.e.r.-regelgeving ingevolge de Omgevingswet
TO 2013, nr. 2, p. 55-67
Hoofdlijnen regelgeving inzake milieueffectrapportage
Vastgoedrecht 2013, nr. 1 p. 7-14
Eén stedelijk ontwikkelingsproject in zin van Besluit mer
Annotatie Soppe ABRvS 9 januari 2013, ECLI:NL:RVS:2013:BY8002, AB 2013/96
Geen mer-beoordeling voor uitwerkingsplan
Annotatie Soppe ABRvS 19 december 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY6741, TBR 2013/43
Samenhangende ontgrondingslocatie voor bepaling mer-(beoordelingsplicht)
Annotatie Soppe ABRvS 19 december 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY6766, AB 2013/97
Nieuwe en bestaande windturbines windpark in zin van Besluit mer
Annotatie Soppe Rb Haarlem 12 december 2012, ECLI:NL:RBHAA:2012:BY6096, M en R 2013/42
Geen samenhangende installaties windturbines Lelystad
Annotatie Soppe ABRvS 14 november 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY3088, M en R 2013/41
Besluit-MER beperkt tot bestemmingsplan dat deel is van groter plan
Annotatie Soppe ABRvS 3 oktober 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX8982, M en R 2013/26
Passende beoordeling en plan-mer voor bestemmingsplan met significante effecten Natura 2000-gebied en plan-mer-gebrek is niet passeerbaar
Annotatie Soppe ABRvS 18 juli 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX1871, TBR 2012/166
Plan-mer-plicht als bestemmingsplan meer mogelijk maakt van vergunde situatie
Annotatie Soppe ABRvS 30 mei 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW6920, TBR 2012/129
Bangert en Oosterpolder: lange leve de duidelijkheid
Toets 2008, nr. 5, p. 4-9