ENVIR ADVOCATEN
Romkeslaan 59
8933 AR Leeuwarden
T +31 20 236 10 24
F +31 20 796 92 22

ENVIR ADVOCATEN
Jan van Goyenkade 10 III
1075 HP Amsterdam
T +31 20 737 20 66
F +31 20 796 92 22


Datum: 28-03-2020

Gasloos bouwen: toereikende planregel kan plan-mer stikstof voorkomen

Na de stikstofuitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van mei 2019 is het zoeken naar mogelijkheden om activiteiten die kunnen leiden tot een toename van stikstofdepositie nog door te laten gaan.

De provinciale beleidsregels die sinds december 2019 gelden, laten zien dat ingezet wordt op interne en externe saldering: een netto stikstofdepositie van nul dus. Maar die optie is lang niet voor iedereen weggelegd. Een ecologische beoordeling – in de vorm van een voortoets of in de vorm van een passende beoordeling – wordt door bevoegde gezagen op grond van de Wet natuurbescherming niet expliciet uitgesloten, maar de ervaring is dat zeker het afgelopen jaar deze weg als risicovol werd ervaren. Tegelijkertijd heeft de Afdeling recent een aantal uitspraken gedaan waarin (i) expliciet de mogelijkheid van een voortoets is beschreven, ook voor situatie waarin stikstofdepositie wordt veroorzaakt op een overbelast stikstofgevoelig Natura 2000-gebied of (ii) waarin, aan de hand van een passende beoordeling, een toename van stikstofdepositie op basis van ecologische argumenten aanvaardbaar wordt geacht. Het zou mooi zijn als deze uitspraken ertoe leiden dat een ecologische beoordeling, net als vóór de PAS, weer gangbaar wordt.

Een andere optie is uiteraard het reduceren van de stikstofemissie als gevolg van een activiteit tot een zodanig niveau dat er geen stikstofdepositie in stikstofgevoelige overbelaste Natura 2000-gebieden kan optreden. In die situatie kan er weliswaar nog discussie volgen over de uitgevoerde berekeningen, maar niet langer over de potentiële gevolgen van een activiteit (voor zover het stikstof betreft) op een Natura 2000-gebied. In het kader van een bestemmingsplanprocedure is het voordeel van zo’n aanpak dat daardoor verzekerd is dat geen plan-mer hoeft te worden verricht. Zonder toename van stikstofemissie vanuit het plan of zonder toename van stikstofdepositie op een overbelast stikstofgevoelig Natura 2000-gebied zijn significant negatieve effecten op voorhand uit te sluiten en doet zich geen situatie voor dat op grond van art. 7.2a, lid 1, Wet milieubeheer een plan-mer nodig is. Het is dan ook niet verwonderlijk dat voor veel bestemmingsplannen voor deze optie wordt gekozen. Dat heeft dan ook geleid tot een scala aan jurisprudentie over de vraag wanneer met een bepaalde planregel is verzekerd dat het bestemmingsplan niet leidt tot een toename van stikstofdepositie. Een voorbeeld van zo’n recente uitspraak is de uitspraak over het bestemmingsplan Landelijk gebied 2015 in Aalten.

De uitspraak van de Afdeling van 25 maart 2020 voegt nog een stukje aan de puzzel toe en maakt duidelijk dat regels ten aanzien van het gasloos bouwen van (recreatie)woningen planologisch relevant zijn. Dat betekent dus dat met planvoorschriften verzekerd kan worden dat een (recreatie)woning ook daadwerkelijk gasloos wordt gebouwd. Dat biedt ook vanuit de stikstofproblematiek perspectieven. De gebruiksfase van woningen leidt regelmatig tot stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden die hoger is dan 0,00 mol/ha/jaar en waarvoor in dat geval een ecologische (voor)toets nodig is. Met een toereikende planregel, waarmee wordt vastgesteld dat de te realiseren (recreatie)woningen gasloos worden gebouwd en gebruikt, kan zo dus verzekerd worden wat de maximale stikstofemissie en -depositie is in de gebruiksfase. Als daarmee vaststaat dat het plan niet leidt tot stikstofdepositie in stikstofgevoelige overbelaste Natura 2000-gebieden, is verzekerd dat een plan-mer niet nodig is. Van belang is dan overigens nog wel dat het plan een goede definitie bevat van het begrip ‘gasloos’. In het normale spraakgebruik gaat het dan veelal om het aansluiten van de woningen op een warmtenet op -pomp, zodat de term ‘gasloos’ betekent dat de woning niet is voorzien van een CV-ketel. Maar wellicht valt hieronder ook dat een woning niet kan worden voorzien van een open haard. Een stap verder is dat bepaald wordt dat verkeer van en naar de woning  – voor zover dit verkeer geen deel uitmaakt van het heersende verkeersbeeld – elektrisch dient te zijn. Voor zover op dat punt al een planvoorschrift in het bestemmingsplan zou kunnen worden opgenomen, zou van een dergelijk voorschrift de handhaafbaarheid wel kunnen worden betwijfeld. Het heeft m.i. dan ook niet de voorkeur om zo’n voorschrift in een bestemmingsplan op te nemen.

Als – ook via het verzekeren van (aard)gasloze woningen in een bestemmingsplan – een toename van stikstofdepositie op een overbelast stikstofgevoelig Natura 2000-gebied niet kan worden uitgesloten, kan een plan-mer alleen worden voorkomen als met een voortoets kan worden beargumenteerd dat, ondanks een toename van stikstofdepositie, significant negatieve effecten op Natura 2000-gebieden op voorhand zijn uitgesloten. Een andere optie is in dat geval dat voor het realiseren van deze woningen, eerst een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming wordt verkregen. De mogelijkheden om zo’n vergunning te krijgen voor gasloze woningbouw zijn vergroot met de Regeling spoedaanpak stikstof bouw en infrastructuur. Deze regeling heeft geleid tot wijziging van de Regeling natuurbescherming en is met ingang van 24 maart 2020 in werking getreden. Zodra – al dan niet met toepassing van deze regeling – een natuurvergunning is verkregen én het bestemmingsplan voorziet in een planologische inpassing van deze natuurvergunning, kan ook om die reden worden geconcludeerd dat een nadere ecologische beoordeling van het bestemmingsplan (voor de gevolgen van stikstof) achterwege kan blijven. Ook in dat geval is geen plan-mer nodig.

Daarmee laat ook deze uitspraak weer zien dat er wel degelijk mogelijkheden zijn om nieuwe ontwikkelingen te realiseren. Een pasklare oplossing voor de stikstofproblematiek is er weliswaar niet, maar de in dit bericht aangehaalde uitspraken laten zien dat er iets meer ruimte voor een ecologische onderbouwing komt. Tegelijkertijd moet niet vergeten worden dat het noodzakelijk blijft, ook voor de middellange en langere termijn, dat er een pakket aan maatregelen wordt ontwikkeld waarmee uiteindelijk wordt voldaan aan de generieke verplichtingen voor Nederland om Natura 2000-gebieden in een gunstige staat van instandhouding te brengen.

Marieke Kaajan

Wilt u op de hoogte blijven van recente jurisprudentie? Luister dan via deze link De Podcast van het IBR waarin maandelijks alle opvallende uitspraken op het gebied van het omgevingsrecht worden besproken.


Gerelateerd

Actualiteiten bescherming Natura 2000
De laatste tijd verschijnen er weer veel interessante uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de…
Interview Marieke Kaajan in Europoort Kringen
In de editie van maart 2020 van het magazine Europoort Kringen is Marieke Kaajan geïnterviewd…
Windpark Greenport Venlo kan doorgaan!
Windpark Greenport Venlo kan doorgaan! De beroepen tegen het provinciale inpassingsplan en de omgevingsvergunning van…
ENVIR Advocaten in Wintergasten
Iris Kieft van ENVIR Advocaten werd geïnterviewd voor de Wintergasten editie van VG Visie over…
De ruimtelijke aanvaardbaarheid van geluidsbelasting bij windturbines
Voor de ruimtelijke aanvaardbaarheid van de geluidsbelasting van windturbines bij woningen en andere gevoelige gebouwen…
ENVIR in het nieuws over stikstof
In de media zijn de afgelopen tijd meerdere berichten en items verschenen over de gevolgen…
Stikstof en woningbouw: business meeting met oplossingen
Honderden bouwprojecten komen op losse schroeven te staan door de recente stikstofuitspraak van de Raad…
Hoe moeten projectontwikkelaars omgaan met stikstofregels?
Op 18 juli 2019 werd Marieke Kaajan voor het radioprogramma Met het oog op morgen…
Briefing Tweede Kamer over de PAS-uitspraken
Op 4 juni 2019 lichtte Marieke Kaajan samen met prof. dr. Chris Backes van de…
Ruimte voor natuur én economische ontwikkeling: blik op de toekomst na de PAS-uitspraken
PAS-uitspraken 29 mei 2019: geen juridische verrassing; maar hoe nu verder? Inleiding De twee uitspraken…
IBR Studiedag Natuurbeschermingsrecht 20 juni 2019
Op 20 juni 2019 verzorgt Marieke Kaajan samen met Ralph Frins en Janette Verbeek een…
Last tot ongedaanmaking kan ook zien op vergunningvrije activiteiten
Op 7 november 2018 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) uitspraak…
Het PAS-arrest gaat niet alleen over stikstof!
Op 7 november jl. beantwoordde het Hof van Justitie (HvJ) de vragen die door de…
PAS-uitspraak – interview Marieke Kaajan door NOS
Vandaag heeft het Hof van Justitie uitspraak gedaan over het Programma Aanpak Stikstof (ECLI:EU:C:2018:882). De…
Interview Marieke Kaajan over de PAS bij NPO 1
Op 7 november a.s. zal het Hof van Justitie zich uitspreken over de houdbaarheid van…
Klimaat & zon: burgerparticipatie hoe gaat dat nu?
Dat burgerparticipatie (ook nu al) een rol speelt in bestuursrechtelijke procedures volgt uit de uitspraak…
Strijd met de Dienstenrichtlijn: brancheringsregeling Appingedam niet evenredig
De raad van de gemeente Appingedam moet aan de bak. Dit volgt uit een tussenuitspraak…
Bestemmingsplanprocedure: bedrijf wegbestemd of niet?
Vaak krijg ik de vraag van bedrijven wat de gemeente nu wel of niet mag…
Beperking belanghebbendheid bij Wnb-ontheffing (soorten)
In de uitspraak van 24 januari 2018 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Effectbeoordeling stikstof op Vlaamse Natura 2000-gebieden via Vlaamse systematiek
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“ABRVS”) d.d. 16 april…
ENVIR succesvol voor Windpark Wieringermeer bij beroep tegen Wnb-ontheffing
In de aan Windpark Wieringermeer verleende Wnb-ontheffing voor trekvogels was een omvangrijke monitoringsverplichting ten aanzien…
Voortzetten procedures ondanks prejudiciële vragen PAS
Op 17 mei jl. stelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘ABRvS’) prejudiciële…
Natuurbeschermingsrecht – editie 2017
Recent verschenen: het boek Natuurbeschermingsrecht. Marieke Kaajan schreef het boek samen met prof. dr. Ch.W….
Samenvatting PAS-uitspraak weiden en bemesten
Lukt het maar niet om de tijd te vinden om de PAS-uitspraken van 17 mei…
Samenvatting PAS-uitspraak vergunningen
Lukt het maar niet om de tijd te vinden om de PAS-uitspraken van 17 mei…
Presentaties van Praktijkcongres Natuur in de gemeente beschikbaar
Donderdag 18 mei jl. was ENVIR Advocaten aanwezig op het Praktijkcongres natuur in de gemeente. Een…
Het festivalseizoen is geopend; Tips om te zorgen dat de evenementenvergunningen en bestemmingsplannen er ook klaar voor zijn
Het is weer voorjaar, de eerste festivals en buitevenementen zijn al weer achter de rug,…
Marieke Kaajan spreker op twee VMR-bijeenkomsten
Alles weten over de actualiteiten op het gebied van het natuurbeschermingsrecht? Kom dan naar de VMR…
Prejudiciële vragen of buiten werkingstelling van het PAS; en dan?
Tijdens de meerdaagse zitting op 30 november en 1 december 2016 bij de Afdeling bestuursrechtspraak…
Mooie deal: Van der Lee Transport verkocht aan het Belgische Vervaeke
Trots dat ons kantoor op het gebied van milieurecht verkoper heeft kunnen bijstaan in de…
Geen uitzondering op de beginselplicht tot handhaving
De uitspraak laat zien hoe belangrijk het is voor bedrijven om altijd te controleren of…
Aan de slag met de natuurwet!
Het is bijna zover: op 1 januari a.s. treedt de Wet natuurbescherming in werking. ENVIR…
Aanvullingswet Natuur in de Omgevingswet
Tot 21 januari a.s. kan gereageerd worden op de Aanvullingswet Natuur in de Omgevingswet. In…
Daar zijn ze: Besluit natuurbescherming en Regeling natuurbescherming
Vandaag verscheen in het Staatsblad het Besluit natuurbescherming en in de Staatscourant de Regeling natuurbescherming. En de…
Voorwaardelijk ontheffing Ffw is mogelijk
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) overweegt in een uitspraak van 5…
Informatiemiddag Wet natuurbescherming: 3 november 2016
Op 3 november a.s. organiseert ENVIR Advocaten met Bureau Waardenburg een informatiemiddag over de Wet…
Het arrest Orleans; bom onder de PAS?
Op 21 juli 2016 heeft het HvJ EU het begrip “compenserende maatregelen” verruimd – met…
Onderzoek naar maatregelen tegen meeuwenoverlast door ABRvS toegestaan
Fleur Onrust van ENVIR Advocaten trad op voor de gemeenten Alkmaar, Haarlem en Leiden in…
Digitale vs analoge verbeelding en achtererfgebied
De ABRvS heeft op 13 juli 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:1918) nogmaals bevestigd dat de digitale verbeelding (plankaart)…
Wind op zee en land: wat staat er op korte termijn op de agenda?
Het realiseren van wind op land en op zee leidt van oudsher al tot een…
Natuur op NWEA Winddagen
Kom naar de bijeenkomst op 15 juni a.s. op de NWEA Winddagen over natuurwetgeving, en…
Nbw-vergunning voor 182 strandhuisjes blijft in stand
Bij uitspraak van 18 mei 2016 heeft de ABRvS de Nbw-vergunning voor 182 strandhuisjes aan…
Geen aanhaakverplichting bij Wet natuurbescherming
Goed nieuws: in afwijking van de Wet natuurbescherming wordt nu voorgesteld om de aanhaakverplichting niet…
Windpark Wieringermeer mag worden aangelegd
Met twee uitspraken op 4 mei 2016 concludeerde de ABRvS dat Windpark Wieringermeer magen kan…
Natuurbeschermingsrecht: Fitness check en Guidance Documents – Kamerbrief over de Vogel- en Habitatrichtlijn
Bij brief van 21 maart 2015 bericht de staatssecretaris van EZ de kamer over een…
Kunnen bestemmingsplannen profiteren van de PAS?
10 maart jl. sprak Marieke Kaajan op het eerste VBR-seminar over de rol van de…
Salderen bij Flora en faunawet-ontheffing toegestaan?!
Op 24 februari 2016 heeft de ABRvS een belangrijke uitspraak gedaan over de mogelijkheid om…
Een unicum: ABRvS komt terug op tussenuitspraak
Terugkomen op een tussenuitspraak is een uitzondering. Maar het kan wel! Zie hiervoor de uitspraak…
Ook voor dieren op de landelijke vrijstellingslijst moet worden voldaan aan artikel 65 Ffw
Dieren die op de landelijke vrijstellingslijst staan mogen niet zonder meer worden afgeschoten. Bij het verlenen van…
De Wet natuurbescherming komt er (eindelijk) aan: wees op de hoogte!
Eind 2015 is de Wet natuurbescherming definitief aangenomen. Bent u nog niet (helemaal) op de…
Alles weten over de PAS?
Lees dan hier het digitaal magazine, met een bijdrage van Marieke Kaajan.
Praktische handvatten voor gemeenten bij Wet natuurbescherming
ENVIR schreef mee aan het magazine “Natuur in de Gemeente”. Klik hier voor het magazine.
Bevestiging PAS-melding geen besluit: dan maar een handhavingsverzoek?!
Op 6 november jl. concludeerde de ABRvS dat de bevestiging van een PAS-melding geen besluit…
Bij wie moet sinds 1 juli 2015 een Nbw-vergunning worden aangevraagd?
Art. 19d Nbw bepaalt dat een Nbw-vergunning wordt verleend door GS, tenzij op grond van…
Nbw-vergunning centrale Eemshaven: mitigatie van stikstof-effecten is toch mogelijk
De uitspraak van 9 september jl. voegt weer een hoofdstuk toe aan de discussie over…
Stikstof en bestemmingsplannen; one down more to come?!
In de uitspraak van 19 augustus 2015 vernietigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…
Tracébesluit Eemshaven: stikstofjurisprudentie samengevat
De uitspraak van 5 augustus jl. biedt een mooie samenvatting van de stikstofjurisprudentie van de…
Recente ontwikkelingen Natuurbeschermingswet
Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van de Nbw. Kijk hier voor een…
Uitbreiden omvang van het geding met nieuwe besluitonderdelen
Zeer interessante uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 3 juni 2015…
Marieke Kaajan spreker op NWEA Winddag
Op 12 juni a.s. spreekt Marieke Kaajan op de NWEA Winddag 2015 over “Natuuwetgeving en…
De PAS nieuwe risico’s voor agrarische activiteiten
In het tijdschrift ” Vee en gewas” verscheen een artikel van Marieke Kaajan over de…
Marieke Kaajan spreker op de VMR Actualiteitendag 2015
Marieke Kaajan was wederom als spreker uitgenodigd op de VMR Actualiteitendag donderdag 19 maart jl….
Planschade en de uitleg van “met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid”
De Afdeling (ABRvS) heeft op 18 maart 2015 een tweetal planschade uitspraken gedaan waarin uitleg…
Artikel Volkskrant over procedure bij de Raad van State
Marieke Kaajan wordt als natuurbeschermingswet deskundige geciteerd in de Volkskrant. Uit de Volkskrant 24 februari…
Baanbrekende uitspraak voor Nbw- en Ffw-zaken
Het 1%- of ORNIS-criterium kan nu ook bij diersoorten worden toegepast. Het verkrijgen van toestemming…
Programma Aanpak Stikstof is rem op de economische ontwikkeling
Uiterlijk 20 februari kan iedereen een zienswijze indienen tegen het PAS. Er is alle reden…
Bestemmingsplan, EHS en Flora en faunawet
Zorg dat de aanwijzingen uit een onderzoeksrapport (Ffw) dat aan een bestemmingsplan ten grondslag wordt…
Bestemmingsplan en maximale lichtercapaciteit
In de uitspraak van de Afdeling (ABRvS) van 17 december 2014 komen de volgende onderwerpen…
Tracébesluit A2 blijft in stand – interessante Nbw uitspraak
Er gingen vele jaren van procederen en zelf prejudiciële vragen aan vooraf, maar de Afdeling…
Bestemmingsplan en stikstof; gaat het ooit nog goed?
Bestemmingsplannen met activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken leveren de praktijk veel hoofdbrekens op. In de uitspraak…
Advies Raad van State wetsvoorstel Windenergie op zee
Op 20 oktober jl. heeft de Raad van State advies uitgebracht over het wetsvoorstel over…
Grenswaarden met de PAS: oplossing of nieuwe problemen?
Op 7 oktober jl. heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel PAS tot wijziging…
Recht.nl
Op recht.nl verscheen vandaag een notificatie van het artikel van Fleur Onrust en A. Drahmann over…
Interessante uitspraak over dwingende redenen – natuurbeschermingswet
Op 13 augustus 2014 heeft de Voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van…